and. m atthioli comm. 
Omphacii OMPHacivm ex omni immaturarum marum genere parat Italia, cumThasijs , er Amin£lS .^. 
confideratio. c ‘ quibus uetemfuum Ompbacium conficiebant , ad medicina: duntaxat ufium, id infole cogentes, ubi uuxaic ^ 
aione opus erat . Qh* tamen parandi ratio hoc tempore fire prorfus exoleuit . Sunt qui ut maiorem amg ' • 0 
flrifiionem comparent, e fyluejlrium uitium uuis illud exprimant, non ad medicamenta tantum, lea etim «i 
condimenta . Ver ion ompbacium noflrumfole non cogitur, et fi pluribus diebus ipfiirn mfolan dimittamus ju _ 
naceis in cado , craffo linteamine cooperto, donec excrementa fubleuentur,f<ex uerofubfiiat , &inclarejc 
Siquidem hac parandi ratione abfq ; [ale per annum incorruptum afferuatur tam ad ciborum , quam ad me ^ 
. rumufum. Ompbacium ( ut Galenus memoria: prodidit lib.iiu. fimpl medie . ) calidis morbis * dc jt , 
£TexGal ,U1 uamento adhiberi potefi . quippe cum id omnino acidum fit , perfide etiam refrigerat, umceqi ardori ^ i<> 
frue ori uentris impofrtum , flue totis bypocbondrijs , fiue cuilibet alij , quod refrigerare uehmus . *» . 
mv dicunt , quod Latini item ompbacium ; Itali , Agrejlo-: Germani , Agrejl ; H ifrani , Agraz • GrfUI ’ 
JN omina. 
Vini natura. 
Cap. VII. 
Vino veterencrui laeduntur, & reliqui fenfus, quod tamen guftu fuauiuseft : quare ci 0 r 
ijs , qui intettifiae alicuius partis imbecillitatem fentiunt. attamen in fecunda valetudine Pf l vr j 0 aifl 
qua dilutum , innoxie fumitur. Nodum inflat, xgre coquitur , infomnia parit grairia»^ frp 
dum 
ciet . Aetate medium utraque uitia fugit: quare ad vi&us fanorum , xgrorumque v f ur F atU £ c ofl' 
bum, tenue, ftomacho vtile , ac facile in membra diftribuitur. Nigrum vero craffum eft > . *° 
co<ftu difficile, carnem alit , & ebrietatem creat. Giluum,utpote quod medium eft, ifl edl 
vtrunque vires habet. In fecunda tamen, &finiftra valetudine , cum primis laudatur album. ^ 
& vina fapore diftant . fiquidem dulce crafsis partibus conflat , & difficilius a corpore expin* = 
cbum inflat, aluum & interanea vt muftum turbat, fcd minus inebriat: renibus, & ucfif* 
mum. Aufterum per vrinam celerius traniit;fed capita dolore tentat, & temulentiam g'g nIt ^ c0 |ii' 
bum ad ciborum per membra digeftionem accommodatifsimum: aluum, & exteras fluxio 0 
bet, minusque vrinam expellit. Nimiam neruofc minus tentat. Vinum aqua marina fa#° ipl iti! c .' 
cho aduerfatur , fitim ftimulat, ncruos infeftat,aluo aptum, a valetudine ferccolligentibus ''gtii' 
Paffum , quod vuis fole ficcatis in area ,aut infannento torrefa&is exprimitur, Creticum 
X cUiUUI I X^UUU TWiO *w*w ... •••'— j ' •* 1 ' hep ^ 0 
ne, aut pramnion , aut protropon :& fapa, qux fitmufto igni decofto, Grxci firion, ai*. ca ji- 1 
appellant: nigra qui dem, &qux dicuntur melampfitbia,craffafunt,& corpora multum > a ! u ^ t > ^ 
didum tenuius : & heluola inter hxc media , medias fortiuntur nires . Omnia tamen adftriga.^jbU* 
pulfus reuocant . faciunt aduerfus venena, qux exulcerando necant, ex oleo pota, & vom° 
reddita : contra cicutas, mcconium, pharicum, toxica, & concretum in grumos lac : i te °' pfio 3 ' 
renum, &ve(icx pruritus, rofiones, cxulcerationesq; .inflat tamen, & ftomacho aduerfat ,ir ' iU iti • 
tim, prodeft melampfithium ,fi venter rheumatifmumfentiat. Album magis exteris en»oM 
Gypfo conditum neruis officit, caput aggrauat,& incendit, ac vefic® aduerfatur: contra u cpc Qft 
teris aptius. Picata, aut refinata excalfaciunt, concoquunt: fanguinem excreantibus inini^V^pt» 
vero aparachyta vocant , vt qux admiftam fapam recipiunt, caput implent , temulentiam § l o ]o> ^ 
agrius in halitum expirant , ftomachum male habent . Inter Italica vina Falernum P r0 ^|[ fto&K 4 
cum obtinet : quod inucteratum perquam facile coquitur , pulfus exufeitat , aluum adftrmg 1 ^jin 6 
cho vtile :fedveficx nocet, atque ijs' qiiivifus hebetudinem fentiunt , & ad potus crebro 5 
idoneum. Albana crafsioribus conflant partibus , dulcia: ftomachum inflant, ventrem ' clT1 )lfl fip°' 
fed concoftionem nonxque adiuuant, & ncruofa minus infeftant:vetuftate eadem aufte^ 
rem concipiunt . Cecubum, cum fit dulce, eft & Albano crafsius : corpus, & colorem a0t 
men coquitur . Surrentinum valde aufterum eft: quare inteftinorum , & ftomachi fluxione 5 . u rii> ^ 
& cum tenue fit , caput minus tentat : inucteratum fuauius redditur , & ftomacho vtile . Adi\ ^etC' 
^ ^ — p- - - --- / r ‘niC I 1 I 
Mamertinum in Sicilia xque crafsis partibus gignuntur : modice adftringunt , & ocyisn ge- 
rantur, minusq; ob fuam tenuitatem ncruos tentant. Parxtypianum , quod ex Adriatico ^ ofC iii 
fertur, odoratum, ac tenuius eft:quare liberaliter epotum fallit, diu feruat ebrietatem , e , - s piob 
adfert . Iftricum Parxtypiano fimile eft, fed vrinam vehementius pellit . Chium tamen aOte 
I* n * 1 „ fl Qr m mu^ <«-> n 4- fl .ivi ATIPc aaU.L At. /w*n 1 nTIl IT1 fH ^ « .tiC^ 
lius , & aptum potui eft . bene alit, & minus inebriat, fluxiones cohibet, oculorum 111 c ^ m 
vtile. Lesbium facile membra dabit, Chio leuius, & aluo idoneum . Ephefium eandem ' d° 
quod Phygelites nominatur. VcrumAfianum c Tmolo monte, Mefogites appellatum > 
Jorescict,& ncruos Ixdit. Coum vero, & Clazomenium, quoniam multam fibi maris a M^ ilC ( ^ 
dicant , facile corrumpuntur: flatus mouent, aluum turbant, neruis officiunt. Vinum 
reliqua in commune dicantur ) merum , ac fyncerum , & fua natura aufterum , excalfacit- aCI £ . fo^ 1 ' 
bra diftribuitur, ftomachum adiuuat, appetentiam ciborum inuitat; vircsalit,ac robur aU ^ aIflJ c° ^ 
num conciliat ,&i commendat colorem . Potum liberalius auxilio eft contra affumptam C1 ura {erp cl1 
riandrum , pharicum , ixiam , meconium , argenti fpumam, taxum , aconita , fungosve . 
tium morfus ,& omnium i&us , qux refrigerando necant, aut ftomachum in vomitioni 
Facit ad longas inflationes , rofionesqueprxcordiorum, ac diftentiones, ftomachi relo 
i» 
