Aceti mifts 
facultatis cd- 
fideratio . 
Nomina . 
Oxymelitis 
confeftio tri 
plex Galeno. 
Oxynielitis 
confeftio ex 
Mefue. 
Nomina. 
64.6 
AND. MATTHIOLI COMM, 
Calidum potum , atq; uomitionibus redditum , aduerfus omnia uenena efficax efi: , prxfcrti ^ 
meconium , & hauftam cicutam , conglobatum in uentre fanguinem , lac coagulatum , tungos . * ‘ m 
taxumque , cum falc . hauftu uoratas hirudines , fi forbeatur , eiicit : tufsim ucterem mitigat, « ^ 
tcm lacefsit . In orthopnoea calidum commode forbetur : gutturis fluxiones gargarizatum mniD 
ginis , & uuar procidenti conuenit . contra dentium dolorem , calidum colluitur . 
Qv a n v x s D iofeorides f. impliciter pronunckuerit Acetum ejfefrigidu, quod fbrtaffe in eo magis flig 1 ^ 
exuperet, quam calidius ; tamen Galenus qualitatum medicamentorum omnium indagator maximus , ex co 
qualitatibus, calidis fcilicct er frigidis , acetum conflare docuit libro primo defimplicium medicamentorum 1 * 
tibus , neccjfe homeeomere fimilareue , quemadmodum nec lac uniuerjum . Id quod ipfe Galenus lib.v 1 * 1 'fta dn tu(* 
dem facultatibus , aperti fime confmnauit his uerbis . Acetum primo horum commentariorum mijl a eX u 
nempe frigidi, pariter er calida fiuscp utnusq; tenuium partium demonftratum efl : caterim calidam frlg 1 ^ 
perat . Torro magnam deficcandi facultatem obtinet , adeo ut fit terti j ordinis deficcantium iam completi , 
ualidtm extiterit . Et libro primo de compofitione pharmacorum fecundum locos , idem fic inquit . Atqui 
ex incidentium ordine exiflens ,ultrahoc quod difeutit, praecipuum quiddam infehabet,quoi reprimit ,acfr<° 
fluit, & repellit : utpote quodfubflantia fua parum calidum efi, plurimum uero frigidum , er partium tenufr ^ ^ 
quoq; libro 111 i.ftmplicium medicamentorum , ita feribit . At frigiditas , qua ab aceto proficifcitur , tanto 
lidior , quanto er tenuior . Ineft uero iUi er acrimonia quaedam excalfaciens, qu£ tamen fatis non fit ad flp er ^ 
abaciditate prouenientem frigiditatem : uerumqua tranfrtus modo celeritatem promoneat . nam quanto c ^ ,» 
frigido facilius penetrat , tanto deris fruccus aptior efl, qui fenfibilium corporum medtus trafeat, quam } $ 
que ille , uelut procedens uiam flernit, hic uero haud ita tarde infequitur : quo tempore fenfus perficitur m “ ’ 
qui agre exponi queat , utpote qui nec plane frigidum effe acetum denunciet , quippe cum in eo ignea qu<ed r ^ 
cipiatur acrimonia , nec plane calidum . Nam perpetuo , qua ex\ procedente fit acrimonia , calefattionem P'g 
infiquente aciditate occupans, obfcurat , protinus fi extinguit . quo fit , ut maior multo ex frigore perc«p w ^ 
fus, quam ex calore . Hic ad literam Galenus . Ex quibus abunde liquet, quod acetum et fi ex contrarijs q“ a ‘ " e * 
conflat ; plus tamen frigiditatis , quam caliditatis particeps efl . Quod cum re fic animaduertiffet Cio flori c J etu p 
tum fimpliciter(ut fupra diximus') refrigerare pronunciauit . Veruntamen illud ignorandum non efi , qu° ;!lt * 
nimirum eo calidius erit, quo uetuftius,cr acrius extiterit . S iquidem ex Galeni finientia , libro x 1 . fimp‘ tcl ' ^ , 
dicamentorum capite de adipe, item tertio de compofitione pharmacorum fecundum locos, uinum, mel,acetu> ^ ^ 
adeps , uctufiate calidiora fiunt . Ex quo facile fieri potefl , ut reperiatur acetum adeo uetuftate acerrimuM > 
habeat , caliditatis , quam frigiditdtis. Acetumquod Latini uocant , Gracis °&s dicitur : Arabibus , ' 
Aceto : Germinis , E fiig : Kifranis , vitt agre : Gallis , Vin aigre . 
Acetum mulfum. 
Cap. XVIII. 
Ace tvm mullum, quod oxymel uocant, hoc modo temperatur. Aceti heminas quinfl^te 
* * * 1 _ nnn» IpvfiMAc rmiiimip nintPi* -A-arllC* 4, 
fr 
marini pondo, mellis minas decem , aqua: fextarios quinque pariter coquito, decies ^ 
^„rtina: atque ubi refrixerit, diffundito. Sumptum cralfos humores extrahere, & ifchiadicb ’ c f c pt 
tialibus , & articulorum morbo confligatis prodefle creditur . Contra morfum eius uiper* , fl uanl 
lis 
cortina 
uocant, hauftum meconium , ixiamue auxilio efl: . Anginis utiliter gargarizatur . 
Jcffr 
Triplicem oxymelitis componendi rationem pofleritatis memor ia tradidit Galenus libro 11 11 'uc& 
nitate tuenda . qui tamen fal nuUi commi fluit, ut eius uerba loco ditto aperte tegantur, qua ita flquuntur - v ^ 
p arti, mellis fi quo detratta fluma fit , duplum efl mi flendum : deinde ambo in leni igni coquenda , donec corti 7 ^ 
litates in unum coierint : ita enim nec aceam amplius crudum apparebit . Cum aqua ueroftatim ita facies 0 ^1 
NeUi quadruplum optima aqua miflebis : dein coques modico igni , quoad ftumare Aefinat . Ac malum fr 1 
multam egerit frumam . quo etiam diutius coqui debebit. Optimum uero, ut breuifiimo tempore coquitur, t W 
fruma euomit , unde nec pari ei cottione efl opus . Tlurimum certe quartam partem eius, quod ab initio efl 
amitti : pofl uero dimidio aceti adiefto , rurfus coquendum , donec qualitatum omnino fit unitas, neo acetum 
etiam appareat . Conficitur fanc oxymeli etiam tribus flatim ab initio miflis, ad hunc modum . Aceti uni <p* 
tur mellis duplum ,er aqua quadruplum : atque hac ad tertiam partem coquuntur , uel etiam quartam , Jy Qtfr 
rim detratta . Quod fi ualentius id facere frudes , tantundem inijciesdceti,quantum mellis . hattenus , e 'J [ur , fi 
fleutus Mefues , ipfe quoq ; de oxymelitc fic fcripfit. Oxymeli fit ex aqua, aceto , er meile . A qua uero ml ' c 
longa coitione refoluatur id,quod in oxymelite flatus excitat , ut etiam promptius de frumetur, ut denifi 
. fi' .. , . xrj * - jJnfibUZndtV* V. 
turnas procrearunt frbres : ea nanque er incidit , er coquit . Fit ex aceti parte una , metis partibus ' ut itur* 
tibus quatuor . Primum autem mei, er aqua fimul coquuntur,ubi defrumata probe funt, addito aceto ^ ti * i 9 
flmper quoque defrumando . "Datur ab uncia una , ad uncias tres . h&c iUe , Nomen eius Gracum 
mm s Acetum mulfum: Italicum , aceto melato . aC jpA 
