Argenti uiui 
confidv ' 
Quoriindam 
error , 
Galenus no - 
tatur. 
Argenti fubli 
mati confe - 
itio . 
Auri hifto. & 
proflantia . 
674 AND. MATTHIOLI COMM. 
jIrcentvh uiuum omnibus notifiimum, corpus eft cjvfiiliumgenert .liquidum, er 
colore argenteo, liuefcentc,pelluciditmq; : fubftantia uero lentd,tenui,in qua tam frigiditas, quam butnu lia ^ 
rat . H ac igitur fymmetria ( ut cbymfrarum,qui fe philofophos exiflimant, frrt opinio ) res efl frne 
fita ad metallorum omnium generationem . quamobrem ipforum tum originem, tum femen argentum uiuum -‘tr ^ 
uere . Quinetiam non addenfari putant,quod ei non infrt caliditas, zrficcitas tanta, qu<e ad id muneris 0 e 
fidant . Addunt temporis deftftu id etiam euenire : ideofr immaturum , tndige jlurn, imperfiftumq • reddi . ; 
reliSta chymifris difeeptandi materia, an ipfum mctalloru quorumcunq-, prima fuerit materia, an aliter Je > e - ^ j 
dicam , philofophorum tantum , qui de eo fcripferunt , jentantium fecutus , facile Argentum uittum ejje » iJf : -. 5 g*V 
metallorum generationem proximam. Quippe cimi facillime omnibus fe coniungat metallis, palam nim,run ^J,tibvt 1 
gnendis aptifimam ejfe materiam, ijsq; prafertim, quibus facilius contaftu inhanfeit : quandoquidem W -•* 
fymbolum ( ut uulgata propojitio eft) er in confrmilibus facilis eft tranjitus. Hanc itaque ob caujam ec ^.0 t 
nari putauerim,qui dicunt, quod fi argentu uiuum in terree uifceribus ufqueadeo decoftum ejfet,ut in ahq v - 0 . Sl , 
firmum fr uerteretur metallum,in frrrum potius, er in plumbum uerti deberet, quam in argentum, uel in au ’ ^ rWf rf 
quidem certum ejl , quod id facilius argento , aurocp contaftu inharct , quam cateris . Hic autem ejt c hy« ; 
ludus , qui tempus conterunt, er oleum er operam perdunt, id arte rejicere exittimantes, in quo natura ipj-“ ■ 
quam(, ut liquido conflat ) nemo unquam ita ad unguem imitari potuit, quin ab eius mira folertid 4 ^rnW cr 
tiia metalla in argentum uiuum coniefta, fupernatant , ut lignum in aqua, praeter folum aurum, quodfiMf r pgflP 
tim petit fundum, quod hoc magis amplexetur, quam catera . Ampli fima argenti uiui metalla ( ut etiam \ n ^j o f 0 # 
ri capite diximusjuifuntur in Hydria monte, qui quadraginta millia paffuum a Gontia diftat,ubi continuo e t ^ 
elicitur e Iapide quodam fragili potius, quam duro,colore ex nigro rufrfcente ,er ad purpuram quadante m Linf^ 
te , ponderofo plumbi in far, cr argento umo fcintillante . Hanc uenam pofquam effoderunt, contei unt, 
lia quadam angufi orifeij conijciunt, er recenti arborum mufeo obturant : deinde fiftile alterum humi 1 ’ 1,1 ’ Hi que 
ris tamen oris , in terram fepeliunt , cr alterius pleni inuerfum orificium, in illud inferunt , cr argilla cn e 
muniunt obtu rantq j ofcula , cr uafa flmul conneftunt , cr firmant , adeo ut uacuum fiftile totum fu b teri a „e> ni»* 1 * 
mm uero totum Juperemincat . Itafi m aperta area quam plurima feratm collocant fidiha,cr deinde ig ielt ,ppf e 
bitufuccendunt, cuius ui cakfafta u.ena , argentum uiuum guttatim dijlillat infubflratum fiftile . HincJ' l< { ^ llt * 
eximunt, cr in utriculos quosdam reponunt , quod uafa fi re cttnfta excdat,ac dilaceret, prater nitrea, tte r - sjie , 
tro circumlita . Q uofit,ut Diofcoridem mirari jubeat, qui argentum uiuum in argenteis, aut plumbeis,] ^ ^ _ si* 
" ’ ’ ~ ’ £* 
p/rff' 
B^l r. 
fricandu fuerit, huic capiti plura fubeffe menda . id quod etiam uaria in hoc loco Oribasij leftio confirma 
iro CircUmlird . /Uytu mtret/ 1 juucuiryyui f * h[ • J 
aut nitreis tantum uajis feruari poffe fcribit,quod aliam materiam omnem erodat, nift codexbic * fr S E <f. 
quidem id falfum deprehenditur : nam argentum uiuum exefi , ac de fi ruit omnia metalla , quibus inh^jm ( ^ 
potius, cum bxc a Serapione non feribaniur , qui tamen Diofcoridis omnia firc j cripta bona fide red ? ld Juik€ 
Reperiuntur autem in argenti uiui fodinis inter ipfius Uenam peculiares quatiam lapidis iUiuS rufi Z 0,uC ] \ ' u-pil‘ { 
fores filfiitiam cinnabarim uocant,ie quo etiam in procedenti capite diximus. Hic adeo argento uiuo f cdtet,U J. . : a cfr 
dbfquedlio igne , inde per fefe guttatim defluat . Euenit proterea dum foffores mucronatis injhumentis 
frdiunt , ut purum profrliat argentum uiuum , decurratq • celerius , ueluti e fonticulo quodam . Porro rsri*®^ pfi 
funt foffores , crhuiufce materia: artifices, tametfi robufa fimi fuerint temperamenti, qui eo in opere 
que annum incolumes perdura re ualeant : quippe ob noxium metalli halitum, partium omniu tremore c°' ,c " , 
Cteterim Galenus libro 1 x .fimplicium medicamentoru feribit, contra illud quod experimento co;npr° ^ 
gentum uiuum ex fronte nafcentibus non effe ,fed ex ijs, qua praparantur , uclut ceruffa , atrugo , Pf or ‘ c frfi er it 
gyros -.fateturty fe nullum buiufce medicamenti freiffe periculum, an interimat ,ji deuorctur , uel ubifij t5 r 
motum . fit ex argento uiuo crftle, quod ammoniacu uocatit, letbale iUud medicamentum, quod 0 fr cin 
flas fecuta: Argentum fublimatum appellant, utrifque jtmul admiftis,zr in uas uitreum conicftis,ac inde in ^ oft . f ,f 
deduftis, ut hac ignium ui in uajis fublime tollantur , ubi falis modo concrejeunt , lapidefcuntcfi faccbari c ^ $ 
etiam ex Argento uiuo , gyaqua , quam ex chalcantbo, alumine, er fale nitro conficiunt chymifia , arte I 1 ^ «Jf* 
ignium ui,id quod rccentiores quidam Vracipitatum uocant. Cui facultas ineft fime admirabilis ad contu 
ra fananda, eafipra ferttm, qua d c J "- - • ' r - - L ; >■ ...^a^druora --■<* 
pinent admistis margaritis, alijsq; 
los confliftetur . Datur etiam melancholicis. 
bunde diftum eft : nanque eofdem prabet effeftus , uomitionibus expurgans .Sunt pratered qui pu> um '•jgprtft' 
j B. . . r infantibus atate tenellis tffr' 1 
uolus Eerrarienjis uir fane hac atate clari fimus, fuo de flirpium examine pro certo feribit ,fap' us r ^ defrft‘ it ' < ’ 
Argentum uiuum hauriendum prabeant non modo adultis ,fed pueris , er inj 
uolus Ycrrarienjls uir fane hac atate clarifimus, fuo de flirpium examine pre , . aaerr' 
tum uiuum infantibus deuorandum ui uemiurn femimor tuis, qui iUicofanatifunt : idq ; freiffe ait in ultim ^-^0* 
ne . Sed quomodo, uel qua menfura,uel pondere dandum fit,filentio intioluit . At Goritienfts obfietriccs, ^ q^o 
da diu in partullaborauerint, ftatim Argentum uiuum fcrupuli pondere nullis incommodis potandum ex ■ > ^ glf a* 
fit, ut facile mihi perfuaferim. Argentum uiuu potantes haud necare, nifri pondus, uel menfuram exccf eri Q 
tnen crediderim , quodfolo pondere interimat, ut quidam putant Dioficoride tantum fecuti, ut latius li r0 J. e iiojij- 1 
feremus . Sed quoniam Argentum uiuum nobis in mentem reuocauit a v r v m omnium meta ° r , u ' 
mum , praftantifiimumq- , c im ciusnufquam, quod extet , meminerit Diofcorides , crederem projecto )llU n>> 
natura rerum iniuriam a me illatam iri, fi huius tam pretiofi metalli, cuius inextinguibiliftti uniue rju 5 . cp l * 
dus , hift oriam, V fdcultatem filent io pratcrijffcm . Quandoquidem ob ipfius Jflcndefcentem ( oloris 
60 
