6 8i . AND. MATTHIOLI COMM. 
libro i x . Jlmlidum miicmcntmm , ic clukmho feritent inquit. Memineris nutem .quidtifiiuSrm nmn» 
ingredientibus confremunt nobis dixerim metallum foreos , chalciteos , er mifyos . ut ex bis conijcere icea , ^ 
plumam tetius collis terram iUam colluere , atque abluere, ex qua fronte quidem fiebat fory , chalcitis , er njs^ 
per fornaces as , cadmia, pompholyx ,frodium , er diphryges . Erxterea idem defory , chalcitide, er rm}> 'II 
teflatur (ut latius infirius patebit ) dum, in eoru ingrederetur metaUum,quasda intus [e confrexijje ueluti z > 
fuper alias in longum porrectas, numero tres : quarum infima erat ipfius foreos ,fuper quam erat alterae .•» ^ 
fuprema uero mifyos , Id quod manififte oflendit, tria hac fronte in terra uifceribus fieri , non autem ullo a j " 
ingenio,ut Romanum chalcalthum fieri nemo non inteUigit . Confiat pr at crea nullam ftttitij chalcantbiipcc 
p offe mi fy, quod fcripferit Galenus chalcitin tranfire in mify , non autem mify in chalcitin . Idcirco cum Gaic j ( 
monio , er uulgari experientia omnibus perfricuum fit , non tantum Romanum chalcantbum,fed omne, cUl!l L -,y t 
generis trattu temporis degenerare in chalcitin , nullo pafto fuerit cenfendum , Romanum chalcanthum ej 
Vndere£tiusforta(Je dicere potui fiet Rrafauolus , chalcanthum foreos magis freciem referre , quam nufy° s • 
(fi tanta aufloritatis apud dotti fimos quofq,- medicos fuerit Galenus ) quemadmodum chalcitis uertitur m >■ . ’ 
Mifyos, Sc co crfory tranfit in chacitin . Sed ut omnibushuiufce facultatis ftudiofishacadmirada natura ttis clarius tinx > J 
gnatorum hi audiant ,quafo, Galenum de re hac differentem lib. i x . ffmplicium medicamentorum his uerbis . 1 « meta o 
ftoria , & ui- cu i usmo do mentionem fici, in montibus Solorum , domus erat ingens, cuius ad parietem dextrum , fed ad n ^ 
res exGal, ingrediebamur ,finifirum , introitus erat in ipfum metallum, in quo quafdam confrexi in longifinium p or ^ 
ueluti zonas, alias fuper a/ias numero tres : infima erat ipfius foreos, fuper quamerat altera chalciteos, 
mifyos . exterum id temporis prxftttus metalli his commoftratis : Sicut , inquit, nunc aduenis in cadmia J vrn .j gta j„ t< 
inopia, ita horum trium admirandas basuides diuitias , Itaque ego ciun eius multum accepiffem , primum 
Aftam, deinde Romam attuli, er ufque modo habui, elapfis iam annis plus minus triginta , Et forte quadam ^ 
tum fuit hoc opus ad ufque oftauum librum-Ante annos uiginti,nec adieftus fuit nonus bic,partim quod lapi e ^ 
dam nondum confrexiffem , partim,ob alia negotia , qua mihi interea temporis obuenere . Hunc autem cum ^ 
hunc librum catcris addere pararem,interea firte fortuna mihi accidit res fr citatu longe pulcherrima, acfifi^ ■ 9 
eo fiudio , ac induftria magno cum artificio efficijfet . N<tm c«m mify opus haberem , ad medicamen quodpiam J ^ 
parandum , bolum eius accepi, quam fire plena manu teneas, qualem fane confidentiam mify non admodum J° 
bcre, cum in parua frufhla diuidatur . Miratus itaq-, infolitam eius condenfationem, bolofafta extimum Jjy , 
fy circunquaq; rcpcri,eius quod intus erat , uelut effiorefrentiam . P orrofub eo inter chalcitin uidelicet , & ^ 
quiddam erat medium uergens ex chalcite ad mify, ex dimidio iam commutatum : principio enim bolus fuci J /o 
teos : exterum quod in alto erat, perfida erat chalcitis , mUam dum alterationem experta . Hoc igitur ubi «' 
cogitatione repetens , cr in metallo ita fuper chalcitin tufei ipfum mify , ut xrugo fuper <esin mentem fi 1 ™!. 
"'■-,quod feruabatur adhuc apud me reliquum ipfius foreos, nunquid er ipfum ullam accepi ffet mutationem fi & 
i:CT nonnihil certe apparuit fuft>icionis,ut uidereturgr ipfum firte longo tempore mutationem in chal cl!l,i ‘-y > 
medicamenta eiufdem genere facultatis e ffe,fory dico , chalcitin, 1 
cere 
citin 
Nomina. 
decipere . Itaq$ mirum non eft tnahxc c uicv, v l/din 
tenuitate, er crafiitudine partium inter fe diuerfa . C rafifimum enim efl inter ipfa fory, tenuifiimum, mify> wc ^ 
utriufq-, facultatem habet chalcitis . Adurunt uniuerfa hxc tria, er efcharas quas uocant , efficiunt . Attam e 11 ct f (i 
fi urant, nonnihil quoq-, adfiringunt . Cxterim mify admotum carnibus duris , minus chalcite mordicat , 
non minus fit calidum : uerum id habet , quod tenuium partium ejfentiafit . Porro cum utrafi bxc in decoW ^ 
fundantur , er magis chalcitis , quam mify ; fory tamen non lique frit , nimirum quod lapido fius fit , ac uehctm i , ^ 
compaftum : ficut rurfum mify , quia d congenito calore elaboratius efl , dc proinde ficcius chalcite, idcirco 11 ^ 
quoq ; xgrius liquefrit . Et libro 1 1 1 1. de compofitione,medicamentorumper genera, idem Galenus itafcrW' t 
fy , O" fory , ut didiciflis , cha Icitidi genere cognata funt , ex una ut dicam radice produfla , tenuius tamen 
mify , ac minus mordax er urens , crafiius fory eft , er utroque ficcat imbeciUius . X^Ay. i-nr ut Grxcis, tt 
Chalcitis Latinis dicitur: Arabibus, Colcotar,fru Cholchotar: Italis, Chalcitis. Minuero Grxcc , 
Latine uocatur : Arabice , ’Zeg,ftue’Zagi: Italice, Mift. Qux deinde Grxcis p-itevTtpi* , Melanteri* r 
Latinis appellatur : Arabibus , Bitirias, er Maltina : Italis , Melanterid . Quod denique Grxcc , frWI 
ter Latine dicitur : Arabice , Surie , Alfurie ; fru Alfuri : Italice , Sori . 
Diphryges . 
Cap. LXXIX. 
Diphrygis tria genera efle creduntur . Quoddam enim metallicum efl; > 
fola gignitur: lutofum nanque extrahitur, ex luto cuiufdam inibi fpecus : extraftum [ole 1 . r 
mox circumpofitis farmentis vritur. diphryges ideo uocatum eft, quod & afo!e,& a U ^ frigis 
ratur , arefeat , & ferme torreatur . alterum perfe&i aeris quafi fubfidens faex eft , (iquidem pol ^ jt)a 
aquae olFufioncm, ut fupra retulimus } cum deflore aeris diflereremus , fublato aere } fornacu 
parte cohaerens id genus inuenitur,&adftri<5cionem,&guftum aeris habens . Tertium fio t . .^ £Ilt es 
pyriten , ut calcem multos dies cremant in camino : cumque colorem rubrica contraxerit , c* 1 ^ 
recondunt . Qmdam tradunt hoc ex fola materia, quae lapidem aeris gignit , fieri : quando m <■ 
aflata,& in ferobes tumulata peruritur, tunc enim ambientem fcrobis locum comprehen it? 6° 
ptis lapidibus nihilominus inuenitur. Praefertur, quod faporem aeris reddit, erugimsque » ^j s 
gens , & uehementer cxiccans linguam: quod fibiexufta ochra non uendicat,qug cremata ^6 
