IN LIB. QVINTVM DIOSCORIDIS. 685 
Mnis a Pontifice emerat , ampla [ane mihi fuit facultas tum uidendi , tum etiam difcendi , quo artificio , qua '<? ratio* 
ne rupeum conflaretur alumen . Quamobrem facile teflar i pojfum rupei aluminis materiam liquidam , fluxilem fi 
So,! teperiri ,fed lapideam : quinetiam non exponi afiiuis folibus exiccandam, ut putat Brafauolus , quod fic ( ut ipfe 
,n quit) fcripferit Plinius liquidum fieri , er addetifari . I/t eodem Brafauoli errore uerfatUr etiam Puchfius medicus 
qui eruditifiimus : quippe qui putae libro de compofitione medicamentorum Alumen liquidum efje illud, quod of * 
fckis rupeum , uel roche uocatur . Fit itaq; Rupeum alumen ex durif.imo quodam lapide , cuius duo obferuauimus Aluminis ra- 
Z e Uera : alterum durius , er rufifcens : alterum itero mitius , er candicans . Quod autem e candido fit lapide , albe- P e ' f«iedi ra 
feruat c r cryftalli infiar translucens condicitur . Alterum uero contra rufifeit, er maiore acrimonia pollet , no " 
, c u fiturij- fordidius . Expetitur candidum fericeorum flaminum infidioribus : item ijs,quipr£ftantiora lanarum ueUe* 
r *coccineo colore tingunt, quod altero nitidius, minusq; acre habeatur . Foditur aluminis lapis e rupe quadam aper 
to Undique coelo , non autem in concameratis cuniculis . Ingens ibi fbjforum caterua perpetuo commoratur , qui par* 
mucronatis ligonibus ex ualidifiimo chalybe temperatis, partim ferreis malleis, ipfisty ingentibus,partim actttif* 
tois catlis , cuneisq ; hunc lapidem frangunt , lacerant , fcindunt , conterunt, ac diducunt , ea demum ratione , qua Id* 
Pridie operantur in ingentibus lapidum , marmorumq; fodinis , qua ad magna effodiuntur adificia . Transferuntur 
deinde confracti lapides in fornaces calcarijs fimiles , ubi ualidifiimis ignibus, eo fune modo, quo calx,nodurno pree* 
fettim tempore inuruntur duodecim,aut ad fummum quatuordecim horarum ffatio : quippe fi diutius urerentur, cun * 
« luminis materia inarefeeret . P oftqudm autem refrixerint , plaufiris in ampli finias areas fub dio , er folibus eos 
c °mportant, ibifi in planos componunt aceruos, hortorum toris per fimiles, fed longe , lateq- grandiores, latior e fun* 
d«»iento , quam uertice . Compofitis igitur hoc modo in areis acernis, aquam qua utrinq ; continuo excurrit fn lapi* 
dfrn aceruos mittunt , quibufdam excauatis infirumentis, e ligno conflatis , ijs perquam fimilibus , quibus nauta t fuis 
'fyphis aquam eximunt, id tribus , aut quatuor uicibus quotidie repetentes , donec diuturna aqux affuflone , peru* 
Ili lapides ufqueadeo macerentur , ut in terram quandam lentore madid£ argiUxfimilem , permutemur : quod tamen 
n °n fit , nifi aqua perluantur , ad trige fimum fextum , aut quidrage fimum ujque diem . Excutiat pr£terea ligonibus 
ter ram hanc, er ad fornaces cortinasq; , quas caldarias uocant, curribus item conuehunt. Sunt autem caldarufic di* 
Q* cortin£ admodum capaces, cr fuper ampli fimum £iicum fundum patin£ infiar, [uppofitam fornacem prius ex* 
Guttam undiq; operientem, ex lateribus, er calce fabricata, er crufia quada pertinaci undiq ; circumliU . Has ita * 
lue aqua replent , aqu£ dudibtts co deducia : deinde in fubfidentemfbrnacem, ualidi fimum fuccendunt ignem, ut de* 
firueat aqua . Hoc cum fadum fuerit , comportatam ex areis terram in firuentem aqu£ alueum conijciunt . A* 
fttnt Utrinq-, bini robufiifimi artifices, qui ueluti remigantes, magnis quibufdam ligneis infirumentis ( palas uocant ) 
continuo immiffim terram aqua commifcent , quoufq-, aqua omnem aluminis materiam in fe conceperit . Subinde ter - 
** recrementum, infirumentis iam didi is trahunt cx aluci fundo , er per propinquam ibi finefiram in quendam aqu£ 
** uulum proijciunt alio deducendi! . Q uo fido iterum nouam fuperindunt terram , modo quo diximus commifcentes, 
& recrementum auferentes .quod tandiu profequuntur, quoufq-, intclligant aquam tantum aluminis materie fibi afei 
kl lT' , quantum fat fuerit . Demum parumper quiefccre dimittunt , ut fi quid recrementi fit , in imum defendat. Mox 
flentem aquam alumine rcftrtam extrahunt , cr fuis aquadudibus ad id paratis in magius quafdam capfits ex quer * 
*** materie fidas transferunt . ibi enim odo dierum termino alumen conficitur internis parietibus inherefeens ada • 
Latinis mucronibus fimile , cr cryftaUi infiar pellucidum , ad quatuor , aut quinque digitorum crafitiem. Alumine 
^ 0Yr d ita concreto, hxiuij reliquum ( fic enim uocant decodum ) a quo fece fit alumen , ijsdem aqu£dudibus e capfis 
, , lis eximentes, ad caldarias ita eis uocatas, remittunt , iifcilicet , quod clarum dcfrcatwnq; fit : nam turbidum , er 
^ aperto foramine in receptaculi fundo , tanefuam inutile per riuulum deferri , cr delabi finunt * P ofl 
°*c aluminofum recrementum , quod minutis particulis granorum tritici infiar ad fundum refedit , ad cortinas illas 
nas iterum difeoquendum comportant . Demum capfie fundo [copis omni ex latere mundato , quibufdam firreis , 
infirumentis concretum in parietibus alumen diducunt , diiudumfi eximunt , er exemptum tn uimineas fi* 
' Cc Has conijciunt, er in quodam aqu£ alueo lauant, fi [cellis in aquam danerfis . Eximunt pofiea , <yaqi/a excolata in 
>“um domibus afferuant , falis modo . Ex his itaque omnibus apertifimi cognofei pote fi , rupeum alumen nutlam 
il> fre cum liquido cognationem . Quandoquidem ajferit Plinius libro x x x v . cap.x v. fieri liqutaum ex aqua /i* 
H, hoceftterr£ exudantis natura : corriuatumkyeme ,£fiiuis folibus maturari . probari autem quod limpidum 
^leumq- fit ,fine offenfis fi icantium, cum quodam igniculo caloris . Si uero adulteratum fit , deprehendi fucco mali 
, hn ‘c i ■ q,wd lyncerum ea mifiura nigre fiat . Sed Uc non inueniunturin rupeo, ut quod magis glaciem, cryfiallumfi 
Wrat, quam lac : fiat item ex durifimo lapide, non ex limo : necaffufo puniet fucco nigrefeat ,fed longe magis peh 
. uinc igitur fit, ut non modo d B rafauolo difrentiam , er d Fuchfio ums alioqui citra controuerfiam dodifi - 
M > Uc Yu,\n etiam k Cornavio, quod cr ipfe in commentarijs in Galeni libros de compofitione medicamentorum fecun 
locos, B rafauolum jvrtaffefecutus , fcripferit. Rupeum alumen, quod uulgo uocant Alumc di rocci , effe liquidu, 
. uocatum . Verum enimuero liquidum Alumen, quin er fcifile, rotundum, placites , cr plintkites nuper ad Alumina co~ 
? e Hit T$artbolom£Us Maranta Apulus, medicus apprimi: eruditus,& medic£ materie fiudiofus, atq- diligetifimus gnita . 
tfffitor , qui ex fefe Puteolis Cmpanie iampridem Uc omnia aluminum genera compent , que fani nullis , ni me 
h frt iudiciumjiotis a legitimis di fident. Huic ergo uiro eorum aluminum cognitionem libentifiinte acceptam refiro, 
^ Was poffum ago gratias . Scio tamen ijs ingentes deberi , qui ut ipfcfua inuenta cum alijs quoq-, communicare non 
i^ntur. Liquidum item Alumen ex I lua Tyrrheni infula aduedum, quodq- manibus duftum lente fat, antea ad me 
f**# clarifiimus medicus Lucas Ghinus , Pliniane deferiptioni notis omnibus recondens , adeoq ; adfiringens , ut 
^quani meminerim medicamentum aliquod degufiaffe, quodgufiui tantuadfintiionis relinqueret . Porro quod ro * 
M m tundunt 
