Hacmatitx la 
pidis confidf 
Hsmatira: ui 
res ex Gal. 
Hrmatitasui 
resexAlexan 
dro. 
Jlomina, 
6$8 
AND. atthioli comm. 
Lapis Hxmatites, 
Cap. 
CI. 
s optimus habetur friabilis* faturato colore niger , durus , & fuopte ingen 1 
Imifta, nulloque zonarum difcurfu . Vim habet adftringentem ,& excalra 0 ^ 
intcmque . Oculorum cicatrices , & fcabritiam cum meile purgat : cum la ^ 
Haematite 
.qualis, nulla fordeadmifta, 
aliquantum, extenuantcmque. Oculorum cicatrices, & fcabritiam cum meile purgat: cum) ^ 
tcm muliebri , lippitudini, fraftis , & oculis cruore fuffufis conucnit . Bibitur contra difficultate ^ 
_iix , & fluxiones mulierum in uino : & ab ijs , qui fanguinem reiecerunt , cum fucco punici mali • ^ 
ex eo coticula:, & collyria oculornm vitijs apta. Vritur ut Phrygius , fine uino duntaxat. 1 0 _ ** 
ftionis eft , ut modice leuis fiat , & bullis quibusdam intumefeat . Sunt qui hsmatiten ita adu te ^ 
Denfam glebam ,,rotundamq;fcbifti lapidis, cuiufmodi funt,quse eius radices vocantur, mur 
re mutato diffunditur . Coarguitur male confidtus , primum fcifsilibus uenis : quippe in recto ^ 
rum difeurfus refringitur. At hasmatites longd fecus fe in colore habet :nanquc hic floridum re j 
luematitcs vero finuratiorem , atque cinnabarin imitantem. Inueniturin Sinopica rubrica, 
magnete lapide , vehementer ambuflo . In Aegypto /ponte natura: c um metallis enafeitur . ^ 
H aemat 1 t ,s s lapis, quo omnes in uniuerfum medicx offeinx abundant , quoq; piclorcs , ©" 
bri utuntur, uulgo uocatus Lapis, legitimus non eft, de quo meminerunt Diofcorides , c Galenus . QfrfP'' 
ftitius eft, ex uilifimo uulgari A rmeivio bolo , alijsq ; admiftis impofturis . Legitimus enim fb filis eft,cr fp°" fr* 
rx nafcens in metallorum cuniculis : qui fradus, fanguinem colore imitatur jtmde er nomen, cim G r£C fy. r c0 ri* 
na. dicatur . Huic perfhnilis eft, quem Schiftum uocant, cuiusbiftoriam ,er uires ftatim poft huneferibit DO 
des ob cognationis uinculum. Foditur baimatites non modo in Aegypto, fed in pluribus Germanix,cr B obf 1 ^eii 
t ibus, prx fer tim in Hercynia Jylua : quin er in Italia Brixienfi agro, fed peregrinis bonitate cedentes . 
huic lapidi color, quoniam er niger, er flauus, er ferruginis inftar,quibufdam in/it, ut peritiftimus <eque AC ^ 0. 
mus Agricola in fuk de fofiliu natura libris diligeter adnotauit . Hxmatitx uires memorix prodidit Gf 1 ^ f* ^ 
1 x . ftmplicium medicamentorum , ubi fic inquit . Torro talium quoq ; unus eft hxmatitcs, quem uocant, * c ° tur . 0 * 
militudincid appellationis fortitus: freut cr gal'adites,qUado cr ipje infuccum follitus, ladifimilis confr lc * 
'ket Ltpis hxmatitcs tatum frigiditatis, quantum bibet adftridioitis. Merito itaque au fi funt medici ocula* 1 ' f ltt t 
tdtibus lapidem mifcere hxmatiten. Acfolo eo uti po fis palpebris exafreratis : fi quidem cum phlegmone a)r ^ . 
<e, ex ouo ipfum diluens : ac fi magis etiam , per fecni grxei decodum . Sin uero citra phlegmoneiti > e ‘. l!t y 
itn liern femht*** w n :li j «i ■ . , .. «i.: • ’ > 
reddit* 
plcipito uerofemper k modici- humidis, per fpeciltum infundens . Vbi autem, quod uires eius ferat, conff ,e ^ e ’ 
g is dc magis craffum efficies ,ac tandem adeo craffum facies , ut fteciUi nucleo inungas, fecundum fubic£ti ° l,l> ' - 
Torro frccus,fi ad tantum redattus fuerit Ultorem , ut puluitlum reftrat, reprimit excrefeentia, atq-, eo n^ u! Lp t* 
iW' 
cv.crfr.ancm palpebra. Hic idem lapis fimiliter in cote contritus, fanguinis expuitioni conucnit,omnibusi j ; u,a ffto, 
atque perfefe utitur . Ego' uero ad ea, qux dixi, ufus fum facultate eius ex guftu qualitate comperta, cim $ 
rientia periclitari ueUem,nunquid refte conieciffem. Et ipfa quidem oculorum ulcera, folus perfe cicatrix 4 * 
(ut paulo ante comprehenfum eft ) attritus , exterum aut affufrus ,aut inunttus . nam er id experientia eX P 0 ggfl 
habeo, hattenus Galenus . Miris item laudibus extulit bxmatiten lapidem Alexander TraUiams,fic in<} ult 
fane noui frequenter me fine tberiaca, alijscp pretio fis antidotis multos curaftfe , lenibus ufum medicamentis ' 
fertim lapide hmatite . vfus autem eo fum in his, qui largius fanguinem reijciebant,cum fucco punici nldl‘> ^ ^ 
nis, uel ciim fucco polygonij : in quibus autem fanguis non copiose euacuabatur , etiam ex aqua fola egeltd a- ( f 
uigare ipfum curiose oportet, ut in tenui fimum puluenm redigatur, fitq ; aereus . cr uento perfimilis • cl io^ 
eo frrupulaquatuor,zr paulo amplius minusue . Exhibui etiam ijs, qui pus expui inceperant, ac miruin eft’ 1 ,j ia 
do ulcus exiccarit fanaueritfyut non amplius pus gener aretur, neq; xger tufi inftftaretur . Speftaui au^” ^ c %* 
quendam ex his , quibus uas exefum erat , non modo particulas quasdam ex faucibus, fed etiam afperam * r c ' n0 his * 
puentem , ac mirum quomodo in hoc quoq ; lapis hic maximam efficaciam indicauerit . Nam er hic cur** 1 * 5 Jn r ftn^ ? 
admodum etiam frementibus . Exhibui autem xgro potui medicamentum frequentius , ut comniod i« J ‘1^ ftP 
non 
tur. Quare cum crebro ipfum bibiffetjandem fumer e ipfum faftidiuit. Excogitaui autem huiufmodi rat‘° n / (fl po 
( lum in tenui fimum puluerem panniculo lineo impofui, er diligenter ipfum undiquaq; conftrUlu,e°^‘f J ! \e* e 
culo , quod uinum odoratum modicum haberet , fu frendere permift,idcg per totam nodem iam inde ab ip]° 
extraxi autem tenuem^ereamcf; eius partem,ut xger folam uini qualitatem perciperet. Ex hoc bibere qu-i ^ ^ 
ne libenter habebat, ei prxceptfrtq; hoc fane agendo,bibendoq- continue, fanitatem recepit . Hoc autem m° ^ 
ratus, idem, prxferuationis caufa facere pergebat, bibebat c^, donec etiam corpore probe permutato, c0 - 
do uiribusfe conflare fentiret . H £c de lapide hxmatitea me uifa,c? ufu comprobata confcripfi - Hadenus ' ^ 
der lib. v 1 1 . cap. primo . Hic lapis Grxcc riSos aJ(j.a.rhr:,uocatur : Latine , Lapis hxnuttiteS •’ & TA 
denigi , $<tdcncgi ,f eu Alfadenegi : Italice , Pietra hematite ; Germanice , Bluot fteiti » 
I-A 
pl* 
