Morochthi la 
pidis uircs cx 
tialeno. 
Nomina. 
Alabaflrit* 
eonfider. 
Alabaftrit* 
vires ex Gal. 
Nomina. 
Fuch. opinio 
reprobata. 
Nomina. 
701 AND. ATTHIOLI COMM. 
{irata?, cur pluri de eo diem , non habeo » Morochthi meminit Galenus una cum fcifili lapide lib. ix. deftmp 
dum medicamentorum facultatibus, fic inquiens . Sunt et aUj lapides in fuccum folubilesjit qui in Aegypto M }‘ a j 
quo utuntur ad fplendorem linteis conciliandum.Eft autem omnium ditiorum minime qualitatis particepsjieca 
ftionem , nec morfum , nec abfterftonem pr<e /e ferens , quocirca hoc ipfum duntaxat lapidi huic ineft , quod ae/K ^ 
uidelicet : proinde cerato eum mifcentes ad cicatricem ulceribus inducendam in mollibus corporibus ujurpant ■ - 
er ocularibus mifcetur facultatibus, perinde ut modo ditii . At qudto ejl maiore emolliedi ui,quam prtdi iti ! >9 
nuUam uidelicet effetiricem qualitatem habeat ; tanto etiammoderatior eft , magiscfc dolorem leuat . Hunc Wp 1 
quidam moroxum , nonnulli leucographida nuncupant, hatienus Galenus. Sed certe nefeio qua ratione , aut au ^ ^ 
ritate dutius I Ibi perfuaferit Tlinius hb.xxvi i. cap. xi. hunc non ejfe lapidem, fed herbam, ubi una cum leuf 
leticographide differuit .niftfirtaffe fuerit uocabulorum ftmilitudine deceptus . Lapis Gracis p‘ l f ay (> 
Latinis Lapis morochthus appellatur ; Italis , ptetra Morochtho , 
Lapis Alabaftrites. Cap. CX. 
Aiabastites vocatus onyx , crematus , refina aut pice exceptus , duritias difeutit-ft 0 
machi dolores cum cerato leuat : gingiuas comprimit . 
Alabastrites notifiimus lapis etiqs, qui Romana inuiferunt adif.cia . Hakucinantur tamen >4 
credunt lapidem iUum Alabajlriten ejfe , quo hac tempeflate torno uaria finguntur uaf i,quibusdam fubnigri cinL 1 j 
uenis difeurrentibus, pellucido Uuore, materie uero adeo imbecilli , ut parum coUifa facile ftangantur . Qd*' 
quidem lapis hic Alabaftrit£ fpecies non cj l ,/ :d potius gypfi materia . Alabaftrites enim , quem antiqui ad uaj ^ ^ 
g uentaria cauabant, quo diutius ungueta d rancore uindicaret,mfcitur{ ut Tlinius inquit lib.xxxvi.cap- v 
circa Thebas Aegyptias , er D amafeum Syri£ . Hic c£teris candidior . Trobatifiimus uero in Carmania, mox i . 
dia , iampridem cr Syria , A ftaq- . Vili fimus autem , er ftne ttUo nitore in Cappadocia . Trobantur qudm ^ 
mellei coloris in uertice maculo ft.hsc Tlinius. Huius facultdtes memarti prodidit Galenus lib. i x .fimpli c{U 
dicamentomn,fic inquiens. Et alabaftrites uocatus unguis in medicins ufum ingreditur combuftus. Quidam e! 
bendum dant ftomachicis . Is Graecas 'chctfarpnns , Latine Lapis alabaftrites dicitur ; Italice Alabajl r ° ' 
Lapis Thyites . 
> Latine Lapis alabaftrites dicitur ; 
Cap. CXI. 
cui* 
di' 
Lapis nomine thyites, in Aethiopia gignitur, fubuiridi colore iafpidem imitatus . -- r a . 
luitur tamen , ladleum fuccum reddit. Vehementer mordet : tenebras , qua: pupillis obu e 
tur, expurgat. 
Th Y I T E N tapidem neq-, ipfe hatienus inueni, neq; ah alio compertum fcio . Qjii fortaffe ex Aethiope 
tum petendus eft,u bi eum gigni prodidit Diofcorides . Veruntamen Tuchftus medicus jingularis dotirin * 
lo de compofttione medicamentorum , quem locupletatum fecundo edidit , lapidem Diofcoridi Thyiten diti&j ’ r , 
hil aliud ejfe cenfet, qudm lapidem illum cceruleum, qui Italis uulgo Turchina, alijs uero Turcicusjapis 
ut eius uerba, qu£ fubijciam, aperte declarant . Iajpis , inquit , Galeno duplex eft . Vna fubuiridis , qu£ Dj°r a j 0 4° 
Thyites, ut alibi diffuse monftrauimus, dicitur . Thyites autem non eft nift ea I ajpidis fpecies, qu£ quod aeri (A j f 
matutino autumnali ftmilis fit , hoc eft , coerulea fiatieq; fuffufa , «.tpllfowa. Gr£cis , I unioribus Turcica , G f r ' n e ^ 
Turckes nominatur . Quam certe appellationem ueriftmile eft ex Thyitis deprauata uoce promanaffe , or $ n r ftne 
fuam duxi/Je . Altera uiridis, qu£ fic ditia eft, quia uiret . Eius duodecim funt genera, qu£ alibi d nobis fu nt 0 ^ 
explicata . Quintum autem genus eft Turcica uocata I afpis, de qua iam diximus . Hatienus de Thyite lapil e * 
fententia . Q u£fane mihi nonnullis rationibus refellenda uidetur . Trimum nanq\ non inuenio,quod Galeno f-V? a 
duo genera digeratur Jn uiridem fcilicet,cr fubuiridem,ut illi Tuchftus adferibit. Sed ipfum uiridis tantum m*” 
fe conflat lib. i x.fimplicium medicamentorum , ubi de eius facultatibus differuit . Nec obftat , quod GaUd^f , 
iibro in commemoratione Thyitis lapidis ex Diofcoride, hunc coloris effle feribat fubuiridis quodammodo 1 -L[ta 
fiquidem Galenus co in loco Diofcoridis uerba reftrt,ut ex capitis iUius titulo quisq ; certior fieri poteti- l y n ( 0 
infcriptum legitur, Hepi t* AivryjifiJ'* QvUov , },oc eft, De Diofcoridis Thyite. Tr£terea equidem W cl ° 
patio lapis iUe Turcicus pof it ejfe Thyites : quoniam hic tum Diofcoridi, tum Galeno coloris eft fubuirid' s,n ° cner i* 
tem faturati coerulei, ut iUe . Ad h£c fi lapis , qui atpi&v g r£cis uocatur , er qui uere Turcicus eftMfP 1 ^ 5 ^ . ( ,«t 
bus aftign*tur( quod ipfe quoq; Tuchftus afferit ) non uideo,quo modo fieri p ofit,ut idem fit Diofcoridi ^ 
d nemine, quod fciam,inter iafpidum genera recenfetur . Toftremd mihi quidem non uidetur ueriftmile, <j uot * ^ ( 
cus lapis i Thyitis deprauata uoce nomen acceperit . quam enim , qu£fo ,iU£ uoces habent inter f 'e fimilita 
certenuUam . Qmrc potius adducor, ut credam eam appellationem fluxiffe ab Italica noftralingua. nam q u 
modum in Italia coeruleus color, quem proprie coeli colore ejfe uolunt, uulgo turchino uocitatur ; ita etiam ^ 
pis is , de quo fermo eft , ' A c olore , quem ccerulcum habet , Turchina nominatur . Ex qua nomenclatura 
fa dum effi arbitror , ut eundem lapidem iuniores Turcicum appeUauerint : atq ; adeo ftmili imitatione firta)] 
Germani ipfum Turckes dixerunt . Lapis , qui Gracis hiSosSvhm , Latinis item Lapis thyites appellatur - 
(0 
