Nomina, 
704 AND. MATTHIOLI COMM. 
nMwrtfcti in mor-MW/i cono-iaerant , er/itin Je/iiii « S roMn( i6«/ propiWant , gui J('r 
dedutiifuntdif crimen, Qui lapis > JS ° ! ***<?“(»< Gracis , Upis fapphirus item Lutum dicitur . Itau. > p 
Lapis memphites, 
Cap, C X V < 
Memphites in Aegyptq iuxta Memphin inuenitur, calculorum magni tu ^ > 
«erficolor . Tradunt trito , & illito , qua: urenda , aut fecanda funt , fine periculo obitupel 
npn fentiant cruciatun* , 
Lapis felenites , 
Cap, CXVI. 
,0 
Memphit* , 
& Selenitx 
confideratio. 
Cryftalli hi- 
Horia. 
Plinii fenten 
tia explofa , 
CtyftaUiui' 
tei , 
Nomina. 
lafpidum ge - 
aera. 
Selbhites lapis , quem aliqui aphrofelenon appellarunt, quoniam no&u inuenitur 1«»* 
imaginem reddere, quae cum ea quidem augetur , & decrefcit . Nafcitur in Arabia , , cjndidw» t 
lucens, leuis , Huius ramenta comitialibus in potu dari mbent.Eo ceugeitamme ad amuleta 
res utuntur • Arbores &d3lH§3to codenifrugifcix redduntur * 
Memphit es lupis hodie , quod fcium , ud nos ex Aegypto non adfirtur » tctmetji uulnerarijs medlC ^ 0C 
pifiime defideretur , ubi integra partium [titione jit opus . Selenitenueroetfi antea non uiderum ; emi tante ^ 
anno d peregrino quodurn , qui c Gulitiu H ifipanu, ubi diui lucobi templum inuiferut ,in putrium reuertebatu * ^ * 
lupis uitri modo trunslucet , er facile in tenues finditur luminas . quo jit , ut ijs in locis > ubi frequenti 'fiimuS 1 * ^ 
uitri uices expleat , ud concludendus aedificiorum fincftras . Quidam, quddfteculi imaginem reddat , Specular * 
p idem uocant . Caterum quoniam hic translucidus lapis CtyfUUum nabis in mentem redegit, cum expetatur ^ 
pius in medicum ufum ,filentio inuoluendum non duximus . CRYS r allvm itaq; ( ut "Plinius inquit U • x ^ 
cap. 11.) gelu uebementiore concrefcit , nec aliubi certe reperitur , quam ubi maxime hybertue niues ngent > '| ^ 
m q. effe certum efaunde er nomen Grati dedere. Hac Plinij de cryftaUofententia . Posuero contra rattot «• ^ 
obfcuris innixi ( quod etiam peritifiimus Agricola fentit) CryfhaUum cenfems nec gkcie^ec niue fieri unqu ‘ ^ 
ex humore omnium purifiimo Jane confiat , quod omnium gemmarum clari fi imum, translucidifiimumq ; jit ■ re 
Rc g igni , non autem ( ut Plinius inquit ) ex glacie , uel niue : quoniam unaquaq ; glacies quantmuis longo te r * 
concreta in algidi, fimis montibus , a quibus nec hyeme , nec aitate nix unquam recedit , etiam fi e profundis P ^ l 
eruatur jiquefeit tamen in calidis lotis repofita , non modo ignis ,/edfolis etiam calore . N anq\ id ipfum r n p 
eueniret , igni uel folibus admoto ,/i e niue aut glacie concrefceret : reperireturq ; tantim in montibus P er P e ^„ja , 
tiofls. Verum emmuero cum reperiatur etiam in marmorum, aliorum lapidum, cr metallorum fbdinisin H'lf a, 
Germania , Scythia , Cipro , Carmania , er in Nerone , er C hiti rubri maris infulis , quin er in agris, ubi 
titur, ubiaratro fiepius magnas cryflaUi glebas fodere bubulcijiquidd fani coitabit,ex alia materia gigni cryft*' ‘. 
duam glacie. Siquidem id,quod in praeruptis montium /copulis inuenitur,fuperfcie tenus cob<ere„s,cx puri/i” 10 “ 
tidefcentc humore in uifceribus terree concrefcere non dubitauerim: quod tamen tradu temporis a, pluuiarunt «C 
tu Jue in proruptis montium uniuerfam deradunt terram, denudari crediderim . Quapropter non temere di* 
nius , liquido fe affirmare poffe in cautibus alpium nafei adeo inuijs,ut plerunquefune pendentes 1 d extrahant 
nes Huic alia accedit ratio , quod glacies per aquas innatet, cryfiaUum uero iUico fub fidat . P restantifiimm* ^ 4° 
exiftimnt , quod album er aqtte clarifiime modo pellucidum uifitur . Vw cryfiaUo adfiridoria : proinde dt‘ ^ 
puluerem tetwifiimum tritum utiliter dyfentericis ex uino auftero. Alba uteri profluuiafifiitjac uero nutrici ^ 
oet. quodaTridentinis mulieribus didicimus . Piebat quondam antiquis e CrifiaUo pila,qua aduerfis folisr^ 1 a 
pofitalmedici corpora urebant, igne inde concitato . Sed ijs tantum id cauterij genus admonebant, qui c * ndcn J jnt i* 
perterriti curari reformidabant .Seder nos huiufce cauterij periculum ficimus , non fine egrotantium, er “J e 
um admiratione . Lapis , qui Grttis wmt. Latinis lapis Memphites , Italis pietra Memphit * u0 
Qui uero a /0«r «MmW Grasce , Lapis felenites Latine , Pietra felenite Italice appellatur . 
Lapis iafpis • Cap, CXVII. 
Ias p idvm quaedam fmaragdum imitatur: alia cryftallum, colore fimilis pituitae r a ^ a ” ur . 
difsimilis aeri , ob id uocatur aerizufa : alia ueluti fumo inkdla, qus capnias ex argumento uo 
quaedam lineis albis refplendentibus procingitur , Alfyrios appellata, alia terebinthinae i'™ 1 % 
terebinthizufa dicitur, alia colore callaida gemmam aemulatur. Omnes amuleta efle tradu 
accelerare partum femoribus appenfa: , 
Iaspidvm genera longe plura recenfentur, quam qu£ a Diofcoride de/cribuntur . ^ 4ndo T^ c \tur ,rt 
dam uifitur coeruleo copiofo , aut glauco pingui fimilis , id efi, uiridis laftefuffufa . Alia purpurea,qutiis J 
fhrygk . Alia rofia, er quaft floribus tinfta, qualis in Ida monte profundifimis ftecubus foditur .Alta cC< , * 
cceruka,quahs inuenitur in Cappadoci i . Alia ex rubro uigra.Alia iecoris imitatur colorem ,qu<efifi tu igitur • 
lore rep erktur, lineis eiufdcm coloris diluti,er nigri tingifolet.Qn&dm niuem imitata rutilis punctis 
