710 
PETRI ANDRE AE 
MATTHIOLI MEDICI 
Senenfis Commentarii, 
IN LIB. SEXTVM PEDACII DIOSCORIDIS 
anazarbei, de lethalibvs venenis, 
eorvmQj/e praecavtionh, 
et cvratxone. 
Praefatio Diofcoridis. 
io 
Vperiori bvs, amicifsimc Aree, libris tradidimus de Aromatib 11 ^ 
oleis , vnguentis , arboribus , & earundem frudibus , lacrymisq; : it e ‘ n 
malibus, meile, lade,feuo , frumentis, oleribus, herbis, radicibus , 
mentis , vinis , metallisq; . In hoc vero totius operis vltimo , facultate* 1 ^ 
dicamentorum recenfebimus, qua: prodeffe nobis, aut officere 
Vitata igitur orationis prolixitate, opus inftitutum profequamur* 
iufcemodi autem tradatus cum bifariam diftributus fit, in partem ve0 5 [jl 
pracauentem , ita vt ne fallant fumencc$,aut fi quando per imprude 01 ' ^ jo 
- --- - m dentur, vt tum quoque innoxia fiant» irritaq; : & in rationem ijs ‘ tlC 
rendi,qutiam noxam lentiunt: primum differam de pracauendi modo, quemefle difficillima 111 ^, 
rique maiorum arbitrantur, quod dantes clam venenaita infidias temperant, vt peritifsimurn c l l ' cn ^, 
decipiant. Siquidem venena fua amaritudine, permiftis dulcibus , fpoliant , & graue odoris vir 115 ' 
ftura odoramentorum eximunt . Aut medicamenta immifeent, quse tuendas limitatis gratia dari P 11 ^? 
tur , & praelertim in valetudine , vt abfinthium , tragorigamim, fatureiam,aut hyflbpum^uinetia' 11 1 
mum, irim, origanum, abrotonum, caftorium^ut fi quid medicamentis purgatorijs cognatam " 
re qualitatem videatur . Aut potionibus inferunt , vt vinis afperis, iuribus, pallo , mulfe aqus » 
fuccis,utincrcinorelcntis,po!entis:aut medicaminibus, aut alijs, qua: affumuntur, edulijfpf : ^ rC 
referentibus. Qiuirequi in ea fufpicioncfunt, conditos cibos vitare debent, omniq; intento W\ c( 4 .0 
dulcium , aut falforum , aut acidorum abftincre : nec fitibundi affatim bibere , aut efurientes 
comdfe, femperq; ad faporem horum diligenter attendere, prarfertimq; potu frigidam aquad.P £a 
fumere. Satiato enim appetitu, qualitates aegerrime poftea concoquuntur. lnxgns quidem f a 1 1 [, 
uemus potiones auxilij praetextu dari folitas , quas offerunt improbi veneficiorum artifices : J u - 
id laborantes morbo non perinde audentium iniurijs patent. Et haec quidem ne facile incauti ‘ c ^ 
diq; homines cap antur dolis veneficorum , ratio eft ,& facultas , Sed alia fupereft expeditior» . g , 
fpiciofi aliqua prafumant, quae venenorum vires hebetent, & inefficaces irritasq; reddant : cu .'-A; 
dx caricce funt cum iuglandibus nucibus manducatae, & quae cedromda vocant , id eft citria , 
napi drachma cum vino . Item folia calamintha: , aut creta, qua: Lemnia fphragis appellatur» P° n . ^ 
pari cum vino: aut ruta: f®lia , & nucis iuglandis nucleum: aut caricas duas, & falis callum ' elUl1l ltC r 
nant, & nullo veneni genere ludentur. Antidoraexvino fumpta, eundem effedum praebent •" ’’’ 
quae intclligitur magnum Mithridatium , & quod fcinco , & quod fanguine temperatur . Qii' 11 & cll , n ' 
pc venenis obfiftunt peculiares quidam corporum affedus certo quodam modo conftitucorum, ^ 
quadam cibi , potusq; qualitate , tum vini copia ita temperatorum, vt cum venenis dfff entljnt . ‘ s , 
quidem ingefti veneni vires frangunt , atque iam priore alimento fardis , praclufisquc ™ c * [ r sl , 
obftant , ne membratim perdigeftionem infinuctur. Verum enimuero, quoniam fortuna: n c 
tas interdum fimilia diferimina peregre agentibus adfert, abfque vilis infidijs hominum , n ®? j ia ]i 
differendum mihi de hac re neceffarium duco. Iam primum igitur culinam apparare loco m £r ; c 
conuenit , cibosq; & potus in huiufccmodi locoftruere. Si id fieri commode nequit, fccuu a ^ a . 
conditio hiec, apparandi, apponendiq; fub tedo. Sed tum diligenter laquearia animaduerte ^ 
frequenter enim a fuperioribus contabulamentis animalia decidunt exigua quidem > fed q 11 ** v9 f a 
modicam perniciem moliantur , vt phalangia , ftelliones , & alia quadam reptilia . Porro v ^.^' c uter 
