IN LIB. QJINTVM DIOSCORIDIS. 
713 
°pinioj quod tentpore , quo fculpitur , neceffaria fit quarunda fiellarum obferuatio ,4 quibus eu uis influat in fculpta 
Muginem . Porro tradidere ■ [aptent um ueterum nonnulli , rcperiri prctiofos lapides , quibus folis k natura largitum 
'fi , ut uenenorum malitiam efjicacifiime diffluant, cr dejlruant . ob id itaq; jcriptum reliquit Albertus cognometo 
Magnus adamantem orientalem geftatum brachio Jmftro inter humerum , e r cubitum adnexum,omnium uenenorum 
Uli n demoliri . Id quod etiam idem tribuit achatx , hyacintho , er fapphiro orientali . Alij eandem facultate afiignat 
faaragdo , alij lapidi , quem in capite droconum inmiiri tradunt, unde draconitis nomen accepit . Cxterum(ut inge 
n 'ae fatear quod fentio ) parum fidendum effe crediderim his fufenfionibus . quippe quod nunquam uiderimbuiufce 
re i experimuntum tam clarum , ut fyncera fides adhiberi pofiit : quanuis illud facilius perfuaderi pofiim , quod fma* 
1 0 :a gdus , hyacinthus , achates ,fappbirus lapides in tenui fi imum puluerem redadi , pofiint per os fumpti ueneno infi~ 
dos fxpe liberare : utpote qui eam fortiantur naturam , ut cordis uiribus fubueniant.Sed quod geflati lapides ueneni 
«Ifimpti uim,atq ; adionem inhibere ualeant, non ita facile adduci potero,ut credamficut credunt aliqui, er ita ima - 
Ruantur effe : nifi prius notabile ex his experimentum uiderim . Nemo praeterea non poterit (ut in ha c praefatio = 
ne fcriptum reliquit Diofcoridcs ) innoxia irritaq ; uenetta reddere ,ji medicamenta tam fimplicia , quam compofita 
Ptefumpfcrit : quae uiribus prxfiantifiimis polleant , quibus pofi ajfumpta uenena facile ualeant fuperare . Simplicia 
«Htem medicamenta Diofcoridi comprobata, funt carice cum iuglandibus nucibus efitatx,citria mala cruda mandu = 
c ata , napicp femen ex uino potum . Item calaminthx filia , cr Lemnia fhragis, quam fummis laudibus extulit Gale= 
n us ,fed quae pro fingula uice drachma: pondus non excedant . Idem fimiliter fummis laudibus commetidauit ruta: fi = 
da, cum nucis iit glandis nucleo accepta : quui er duas caricas, falisq- momentum. Ex compoftis autem non immerito 
l o c <e teris antidotis Mithridatium antecellere feribit . quadoquidem ex frequenti cius ufu(ut ex antiquorum monumen 
tis accepimus , atq; etiam k Galeno libro primo, cr fecundo de antidotis memoria proditum efi)ufqueadeo fe innoxiu 
prabuit ueneno Mithridates Fonti rex , ut cim uelletfibi necem ueneno confcifcere , ne fe Romanis dederet, nullum 
e * ajjiimpto ueneno percepit incommodum . Qua in repoftea Galenus theriacam prxfiantiorem effe tradidit, affe * 
*ens fieri non pojfe,ut ijs uenenum ullum noceat , qui eam quotidie fabx Aegyptia: pondo fumere confueuerint , quo 
modofro tempore Aurelius Antoninus Imperator facere [olebat . C 'ceteri pofleriores,qui Diofcoridem, er Galenum 
fieuti funt , prxfertim Arabes , cr ipfi ad idem caflaneds plurimum ualere tradiderunt : quin cr me fila, piftacia,al= 
dum , raphanum , cr nuces Ponticas addiderunt , omnibus his tamen optimam theriacam prxfirentes . Et hac bade* 
iius ditta fufficiant de modo prxcauendi uenena . Reliquum cfl , ut curandi ordinem , ac rationem ineamus , qua ijs 
[accurrere pofiimus , qui cibo aut potu uenenum fumpferint. Primum igitur (ut paucis etiam [uperius didunt efl ) 
[cire conuenit , quod ingeftum intus uenenum , non dtattm , ut quidam uolunt, ad cor ipfum contendit, quin prius alias 
0 internas partes percurrat , cr Ixdat , cr [anguinem inficiat , Sed quia maxima pollet agendi ui ob propriam fui fir * 
nam,uel temperamentum, quam obtinet atrocifiimam , quancunque corporis humani partem contigerit in fuam uiru = 
lentam conuertit naturam , cr ita eoufq ; procedit multiplicando , inficiendo, atq-, [anguinem cum reliquis humoribus 
fi uenenum uertcndo,quoii[q\ aceefforia quantitate adaudum, cor ipfum attingat , quod tandem breui tempore in «e* 
Enatam feciem tranfmutat . Hinc deinde fit, ut fpiritus uitam fiuentes,loco proprio ac naturali expulfufuamfedem 
Ce iant ueneno : atq ; ita fubinie corpus fir itibus ,cruita fimul dejlituatur . Illud prxterca non ignorandum , quod 
* r tcrix uni cum cordis ucntriculis (quibus natura datus efl motus dilationis ,cr condridionis , ut exilio quidem 
** trahatur aer circundans,quo indiget cor ad refrigeradum [intimum fiir ituum uitahum calorem : ex hoc autem pars 
«eris fuliginofa expellitur , pro cordis item refrigerio ) quemcunq; flatum extra offenderint , intus attrahunt, ita ut 
urterix ,quamuis minutifiimx,qux per totum corpus dferguntur etiam [ub cute per meatus quos habent , aerem nos 
sficundantem attrahant , ipfumq; proucbant ai cor, quod quidem poftea per eafdcm uias calorem frtmumq- fuper * 
fiu um rcijat . Q no fit , ut fi nos circumdans der fuerit infidus , uenenatus,crperniciofus , ea ratione difta cor ipfum 
inficit , atq-, corrumpit . I dfi non cuenit propterea quod arterijs atq ; cordi natura infitumfit , ut uenenum attrahat, 
fl q^n acrem continuo in f irent, quo mediante natura etiam repugnante fu, uenenum quoq ; trahunt . Hinc itaque 
'fi , quM quidam, dum (ut contingit) fomnum caperent fub arboribus ucnenatis,ceu taxo ac ner io : uel humi cubaret 
fuper plantis noxijs, uelut napello,cr aconito ; uel propter uirulentorunt ferpentium ftecus quiefeerent , impruden* 
kr uenenum contraxerunt , non alia de caufa, quam ex aere loca illa ambiente, plantis illis uenenatis infido , zrfre* 
c «Km uirulento firitu . Cxterum iam tempeftiuum erit ad generalem eorum curationem accedere , qui ueneno infi- 
ci funt , eornnfi prxeipue , in quibus non adeo manififtafignd conficiuntur, ut quodnam fit affumpti ueneni genus, 
^gnofei pofiit . Huius itaq; medicus ingenio prxditus efl , qui non protinus uideat cr intcUigat ex fxuis acciden = 
*«o n incommodis , quxfequuntur , cum quis uenenum cibo, aut potu fumpferit . Siquidem ijs, qux propria firma a* 
tant ( qum etiam proprietatem occultam appellare liceat) datim femper fuccedit ttirium er roboris totius corpo* 
Yi *proJlratio : xgri ex magna cordis moledia fi-equenter animo deficiunt : facies liuefcit : quin er lingua , er Ubia 
tyficant : item extrema corporis , prxfertim ungues , plumbeo colore liuefcunt . Ad hxc qui hauferint , uertiginofi 
fiant, uocem edunt eunt murmure ,er oculos torue mouent . His frigidus accedit [udor circa fi-ont em, er tempora e= 
*^pens. Qux omnia affumpti ueneni manififiifiimum prxbent indicium,maxime autem fi ftatmfeqtmturpofi afi 
fi^ptum cibum , ijsq; contingant qui fibi redam quotidiani uidus rationem adhibeant . Quandoquidem tam mala efr 
fi poffet in aliquo uidus ratio , quod humores inde geniti , tradu temporis ufqueadco corrumperentur, ut contrada 
^fUeni naturdjiim natura infirrent , er eadem iam dida cierent fymptomata . Id quod maxime tefiatur Galenus li* 
c r ° fexto de locis affedis , tum etiam libro de cibis boni ac mali nutrimenti . Quapropter medicos cautos, ac pruden 
11 * ei effe oportet,quo inhuiufmodi accidentibus diligenter fingula perquirant . Sua fimiliter accidentia inferunt, quos 
' U) n etiam manifi fla prxbent indicia, uenena illa , quxfuis manififtis qualitatibus agunt. N am qux caliditate exces 
iunt. 
Praecautio ex 
medicamctis 
Ratio curan- 
di uenena. 
Indicia in co 
mune ueneni 
fumpu - 
