7 26 
and, matth ioli comm. 
veneni 
tXP . . . 
ccni fecundo, nil fine mirum fuerit, {i erodunt, ulcerent , er denique [umentes interimant . Nocent priuatim tiefa ' 
omnibusq- urin£ inferm ntibus membris, non modo haufle-fled quandoque etiam exterius illite , ubi exulcera' >e j 
opus : prefertim cum amplis adnufcenlur cataplafmatis, locisq ■ illinuntur ueflce propinquioribus : nempe coxen 
cum articulis dolore diutius tentatis, uel pubi , uel renibus, uel tefltbus ■ Quo fit , ut qui has hauferint, exulcerata 
de uefica , magnis in urina reddenda excrucientur doloribus . quanquam praeter id omnia in uniuerfunt Udant 
ra, quod fuapte natura erodant, er poflremo necem inierant : nanq; fua uenefecd,a" pernicioft ui deradunt inter „ 
Symptomata meatus omnes, quibus obuknt . P roinde nec mirum fi cum lotio ftnguinem extrahunt , erofis ab eis uafis : 
Juf* . quando ( ut recentiorum quidam dixere ) penis ipfe, teftes, pubes, er uefica ceruix intolerabili inflammatione ue*' 
tur. Hinc enim plerunque euenit, ut qui hauferint, urine JhUicidio afficiantur no fine intoUerabih ardore angujt ,a b f 0 
Ceterum picis,cr cedrie odor , quem a cantharidibus male ajfiftiguftu , er olfattu percipiunt , aliunde , me° f ^ 
dm iudicio, non protienit, quam a uapcrofls humoribus in uentriculo, & iecinore aduflis, intenfa huiufcc 
liditate . Ab ea flquidem dum exuruntur humores , quedam itiuiccm fit commiftio , que propriam tum gufluni , 
odoratum inficiendi facultatem adipifeitur . Inflammantur preterea dextri lateris precordia . quippe cum 
uis in iecur facilius, quam in lienem excurrat , mirum utiq ; non eft,fi concitatis ibi inflammationibus,potius deXt r 
quamflniftrum egrotet latus . Necalia ratione flt inde fluxio dyfenterice fimilis , fecum deflrcns inteftinoruM 
menta , quam quod cantharides ipfe ad inteftma defcevdentes acerrima fua ui , ea cxulcercn t , er abradant - 
itus uero animi , ingens anxietas , cordisq ■, anguflia parum eueniunt, doloris , ardoris, ituokrahtlisf inflammat^ ^ 
cxuperqntia : partim uero deleteria ui pharmaci , que ufqueadeo refoluit uitalesfliritus, er imbecillos reddit , u 
deaffedo corde, hec tam feua oriamur jymptomata . Quin er ob id uertigmo fi fiunt , delirio , amevtiaq ; captu" ^ t 0 
qui eas fumpferint, quod ttenenofe exhalationes, que a < olkquatis humoribus i n inferioribus membris furfum W a ^ 
C atbaridum brum feruntur, adeo ipfum inficiunt , ut facile animales facultates corrumpantur , ratioq; ipja pereat . Sed Ut 1 ^ 
" 3t 3 r 'cura- mntbus fuccurratur incommodis, primum fine nece fjatium fuerit (tu etiam Di ofeorides inquit) cantharidas 
■ tra corpus ducere , crebris excitatis uomitiombus , ijs nimirum medicamentis , quorum in huius libri prefatiom . 
minit D iofcoridcs,atq-, etiam nos mentionem flemus m noflra in eam longa commentatione. Quinetiam acribuf c ‘, 
matis opus cjl,tu per hec deuocentur,que ad tnteflina defenderunt. Fit enim ut exhaujlis e corpore canthari d‘ 
non magno poflea negotio accidentibus, incommodisf prefidia adhibeantur. Quandoquidem exulcerate uefl ct ’ . ^ 
fuapte natura plus nocent cantharides, quam ceteris internis uifceribus,fuccurritur refrigcrantibus,lentis , C t 
guibus flmulmifiis medicamentis . fligida nanque inflammationes extinguunt, mulcent fl earum dolores 
uctleni acrimoniam obtundunt : lenta uero,ac uifiofa cim internis partibus pertinaciter inhereant,non modo d"‘ ^ j o 
dicamenta in exulceratis retinent locis ;fed etiam fanas partes muniunt, ne ueneni uim admittant . Idcirco adh° c . 
rifice pre/lat lac humanum ab ipfius uberibus exuflum , crudum , recensq; butyrum eclegmatis medo linitu n> ■ 
lij, cydoniorum malorum , er malue feminis ffiffamentum : item jerapium ex nymphae floribus, er purpurei s 
lis , quin er quod cx papaueribus conficiunt : necnon laituce , er portulace , er cucumeris , CT cucurblte r c ^ 
preterea cremor, ladis ffeciem referent , qui c papauerum , melopeponum , cucwt bite , cucumeris , augurie > ^ , m 
U lice femine exprimi folet affufa uiolarum aqua , aut radicis ahh<e<e ,aut folani,quod uefleariam , er halica c * b 
yotant . cuius etiam rubentes bacce decem, uel duodecim numero fiatte , er cx aqua portulace, uel ptifana ^°,u 
cea pote, hoc in negotio prefentatieo remedio profunt . Facit ad hoc er amygdalinum oleum , quod fcilicet cx 
hus elicitur nucibus, unciarum fex pondere hauftum. huic autem prefl rtur, quod c recentibus pineis nucibus . 
mitur . Sed omnium preftantifiimum cfl , quod c femine albipapaueris eximitur . quandoquidem hoc preter id 4 » 
twquam pingue plurimum conuenit , poteft fuapte natura inflammationes extinguere , ueneni acrimoniam retttfl ^ 
re,cr dolores quantumuis uehementes fedare . Sunt etiam qui preflrant aquam , que finientis balnei calore k tr 
inflru mentis elicitur e malue fblijs , ibifei radicibus, er recentibus cucurbite ramentis,quoa propria ui urine iir ‘ ‘ 
ribus opem flrat , er mteflinorum inflammationes repellat . Torro fuccurritur exulceratis inteflinis , ijfde> n J 
medicamentis, quibus ad dyfenteriam utimur • nempe pinguium carnium iuribus cly flere infufis, addito hirci, a 1 
adipe : er omphacino rofaceo, plantaginis aut portulace aqua prius eloto . Vrchibentur halitus cerebrum P etc . , f !l s* 
utjfoluunturq; affumptis antidotis, que ucnenis rcflflunt , er humores putrefeere non fluunt . quinetiam catdpW j 
tis ex frigidis, repell ent ibusq; fuccis,flncipiti, er coronali future iUitis . In fwnma frangitur, at q\ demolitu »' 
uis, Biofcoridis tefiimonio,ualentibus antidotis, ueluti theriaca,aut Mithridato,aut (ut fertbit Galenus lib • 1 u 
plicium medicamentorum capite de terra Lemnia ) eo antidoto , de quo er' nos fuperius locuti fumus, quodfit cX J/ 0 * f B 
Bemma jf hragide,cr iuniperi baccis . Profunt infuper epithemata cor roborantia , itemq ; inunftiones , qu* 
ramentis conflant ualentionbus : prefertim oleum noftrum de fcorpionibus fuperius ieferiptim aduerfus U L ^ f 
Cotrouerfia Refert Galenus libro fecundo de antidotis Afclepiadisauttoritate , cantharidas proprio ucneno remedium G ^ 
„, ter Grse-- tiiotum e[fc,ft carum pedes,cr ale trite cum meUe eclegmatis modo paulatim affumntur . Id quod etiam ajfli « ^ 
cos j & A ra " bro xi. flmplicium medicamentorum , ut fuperius libro fecundo in earum quoq; mentione retulimus . Hoe id e, “ ; ^ ■, 
feas . bit Aetius d Galeno fertaffe mutuatus lib.xi 1 1 . cap. x lix. fle inquiens . At uero contrarie affettionis 
quantum nihil aliud his auxiliantur cantharidum ale , er pedes cum paffo pota . hec Aetius . Vcruntamcn cufl 
fccmodi remedium fufpicione non udeet ( noti proptered Galeni teftimcnium reijciendum putauerim )cumq; a 111 ^s 
improbetur , atq ; ipf c nullum adhuc eius periculum fecerim ; ideo nec ipfum damnare , nec probare au flm • *,je • 
nanq\pro certo habent, omne uenenum, quod cantharidibus inflt, earum tantim alis, pedibus, <c? capitibus v ' ^ 
Quare eunt cantharidas fuis immifeent medicdmentis,tam intus [umendis, quam extra adhibendis,iubent cont r 
eorum fententim, ut capita , ale, ac pedes abfeindantur . quanquam credendum arbitror Arabas ^‘pP 0(Utc,n Jfliti 
