732, AND. MATTHIOLI COMM. 
etitione nt : nanq-, hac proprium coriandri antidotum efi . Subueniunt praeterea raucedini , uori<k exaffardia 
rizdtiones ad id experta: : item ea , qua perior i conueniunt . Ad cerebri uero noxam prafiat diamofchum , CT 
barum , cr id genus alia , qua cordi , cr cerebro auxiliantur . 
Pfillium . 
Cap. X . 
P s Y l LI o n epotum, corpori toti frigus, & torporem cum exolutione, & moerore quo 
adfert > ita ut animum defpondeant . Cui omnia , quae exlwufto coriano auxiliantur 
,dai» 
'fyllii uene Pstllivm, cr cius femen , cuius in phamacopolijs frequens efi ufus ( ut fuperius libroquarto dixi# 1 **) * 
«io Xa,& C “ notumom ‘ l, us efi. Hoc in potionibus haujio prater ea, qua a Diofcoride illi afiignantur indicia,co nf equitur anheli* 
tus difficultas, alui tumor , cr tanta deniq; cordis anxietas , ulplerunque oborto fudore frigido commoriantur 
Curantur qui bauferint primum uomitionibus,cr clyfmatis . Tofi hac antidota illa exhibenda funt, qua in uriner]»* 
omnibus uettenis admfantur . Seder ea omnia ijs maxime [ubueriunt ( ut Diofcorides ejl audior ) qua CT '<fi > 2 W ‘ 
coriandrum exhauferint , 
Cicuta . 
Cap. XI. 
Cicutsuene 
fica uis . 
C i c v t a potauertiginem excitat , oculisque caliginem offundit, ita ut ne minimum cefl)*' 
tur : lingultus cict, mentem turbat, extremi artus gelantur : denique conuulfi, fuppreflo arteri* ‘P 1 
ritu, ftrangulantur. Quare inter initia, uti in reliquis , cicutam uomitu, excutiemus : poftmo^ ll,n 
oeiediioncm moliemur, ut quodad inteftina prolapfum fit, excernamus : tum demum in mera cain 
potionem, qua: maximo eft auxilio, deueniemus . repetendum per interualla, in quibus prode rI |’ 
lacafininum, aut bubulum potui datum , ut abfinthium cum pipere &uino, caftorio , ruta, me nt 3 
cum uitlo, aut amomi, cardamomi, aut ftyracis uncia, aut piperis, cum femine urticx &uino, aUt 
lauri folia . Item lafer ex oleo , & paffo , & paffum per fele largius potum proficit 
Cxc 
vt ae hiftonam , cr facultates , quibuscp in locis magis exitialis proueniat , ita copiose retulimus ^ 1 
quarto , ut opus nonfit,eahoc loco repetere , nec plura nobis reflent addenda . Sed iam ad uires eius ueneficas fi J 1 0 
x, • • fundum efl . Tota hae , uel in cibis fumpta ( ut Diofcorides inquit ) uertigines excitat, uifum adimi t, oculis calig [nC 
caf ' °u- ’ ^ mentem ufqueaded perturbat ,ut in furorem agi uidedtur , qui hauferint . Qua omnia experimento » c * 
is comperta funt.Quippe cum ruflicus quidam magnifici loannis a Turri uinitor non longe a Goritia arce fuas c °* 
lZ t iT^Z^ ne ? rtefirtUm erutis ctcuU radicibus, fecumq; domum delatis , pafimea radicis loco decoxit , t* 
(te , ajomno experge farii, omni penitus amiffa ratione Mc at q - illuc per domum in tenebris uagabantur, amenti 
furore durii , unde adeo caput, faciem,<y oculos in parietes percuffcrunt,ut mane accurrentibus uicinis , parti M P* 
cufionibus timidi , partimej; effufofub cutefanguinc liuentes , tumentibus admodum oculorum palpebris ,borrt» d * 
ac monfiruofam oftenderent faciem . Vocor ego ftatimjd curam, percontatiscp domefticis, quibus edulijs in cocri & 
riitajfint , reperi hos cicuta efitaffe radices,quas pajlinaca effe crediderant . Quandoquidem mihi in propinqua* u ‘* 
neam adeunti , ofienderunt alij locum, ubi rufiicus iUe radices effoderat, ibiq; inueni alias cicuta radices,qua ia*f' 4° 
lia emittere incipiebant. Qua re perfferia celeriter ad agros redij , quos quidem non multo poft tempore, Deo adi»' 
uante , in prifimam mentem er fanitatem rcfiitui . tametfi pcrcufiionum curatio multo longior fuerit , quam uene* * 
Decepta quoq\ hifce radicibus efi fuperioribus annis quadam nobilis matrona a Coloreto Vtinenfis , qua cicuta 
dices proprio in horto effoffas toti familia decoxit, prabuitcj; efitandas carotdrum loco. Qujnetiam monach tt» 
Cicutas fum- 
• * . HU- " miuiam/» t uiv . K^incuam r. 
Trana j canum curauimus, qui pluribus menfibus modo amentia , modo furore agebatur , quod cicuta folia horte»» 
petro felini uicepifcium quorundd iufculis impofita comedifjet . Caueant igitur omnes , ne in hac ueniant difcri* in i ' 
v_.ii.ui.tt Ium- Exhibet Aetius, prater Diofcoridis antidota, cicutam haurientibus apij femen, ex uinopotandu,aut iridis radi cCt 
P“ curati0 * «riffili Mafiilienfe : item nitrum ex aqua copiofiore potum . Totum praterea corpus calefacere conducit,CT P ri * 
fertrn pr acor dia . quamobrem ad uehementiorem motum , ac curfum ( ut ipfe inquit ) cogendi funt agrotantes. C° n ' 
ciliator tamen theriacam maximopere commendat , duarum drachmarum pondere , ex diffamtu decofto potam • diit f 9 
gentiana radicem ex uino , Nanq; hoc cicuta uerum ef]e antidotum putat . 
Taxus. 
Cap. XII. 
S M y u a x , a quibufdam tithymalum, a Latinis taxus appellatur . frigus uniuerfo corpori, ft 1 ' 30 
gulatus , & celerem interitum infert . Cui eadem, qua: cicuta: conueniunt . 
T*xi uenefi- _ ^ A x v s , cuius hi floriam fuperius libro quarto retulimus, ubi er eius planta piduram adierimus 
ca natura . fohm cos perdi homines , qui folia crfruftus efitauerint , uel biberint filiorum fucctim ;fid etiam C ut aiunt q» ld * 
quadrupedum omne genus , q Uo d prafumptum pabulum non ruminat : cuiufmodi funt equi, afini, muli , er ‘ d S enti 6 0 
alia . quanquamjcrm Tlutarchus , tertio fympofiorum commentario , Taxum c o tantum tempore noxiam , 
