IN UB. SEXTVM DIOSCORIDIS. 7S3 
florere inceperit , quod fucco fit maxime prxgnans . Biofcorides libro quarto de taxo agens , inquit , Narbone tant 
prxfintis eft uencni,utfi qui domiant fub ea, aut in eius umbra fubjideantjxdantur, er fepenumero moriantur , }d 
quod Seftius ( auttore Tlinio lib. x v i . cap. x.)in Arcadia quoq • euenire fcribit.Vafa etiam uiatoria ex ea uinis iit 
GaUiafaftis mortifirafuiffe compertum ejl ; er in H ifflania letbales ejfe baccas . Prouenit arbor hac frequens in 
Tridentinis montibus, prxfertim Ananix uaUis , er Plenarum , ubi ea inter ingentes abietum , picearum , pinorum , 
Cr laricum fyluas , numerqfa conipicitur . lis in locis nobis compertum ejl , quod non modo iumenta , que non rumi* 
n m,deuorata taxo, moriuntur ;fed etiam que ruminant . quandoquidem boues complures uidimus d ruflicis deplo * 
Tat os, qui taxum depafii fuerant . Quapropter cum in montanis , fyluoftsq; pafcuis boues morbofr fiunt, conclamant 
i fi Y uilici,animaduertendum effe,ne Naxum degujlauermt : ita enim taxum cortupto uoeabulo nominant . Nihtl minus 
eius bacce ijsdem in locis noxie ac perniciofe deprehenduntur : quippe quod curauerim ego pajlores, aliosq ■ in fyl * 
uis ligna ce dentes, qui faporis dulcedine aUetfi , baccas ipfius comederant . ex quarum efunon modo in ardentes fi* 
bres inciderant ; fed er in alui pro fluuimn, adeo ut in maximo uer farentur difcrimine . C<eterim non parum dubi* Taxus vtrum 
ttndum uidetur, an inter plantas calidas,uel inter frigidas Taxus fit reponenda , Biofcorides quidem ,er ei 'usfequa* ca! .' da > ucl 
c es omnes exiflimarunt Taxum ejfe frigidi temperamenti, argumento quod affer uer int, ijsdem remediis taxi uenenum ^ ‘ 
fuper ari, quibus er cicutx . Quorum tamen fententia, omnium pace dixerim,mihi plane non probanda uidetur , nan* 
qpe amaror , qui cortici , er frondibus inejl : coma perpetuo uircns , pinorum, abietum, er picearum modo , quibus 
fronde fimilis fpedatur ; baccarum tum dulcedo , tum acrimonia quxiam : er quod auiculx eas depafhc nigrefcant ; 
Manifrjle indicant inflgnem temperamenti caliditatem . Atq; hinc ejt,quod er febribus , cralui p rofluuio tentantur , 
, 0 q u ‘ baccas efitarunt,inflammatis eo cibo fpiritibusj&fiinguine. Verum qtrnuis aliquis refpondere pojfet accendi in 
ms flbres,gigniq j alui profluuium, ex humorum putredine, quemadmodum in xflate eueniunt hxc ex frigidorum fru* 
fluum efu : nigrum uero colorem in auiculis contrahi poffe non minus a frigido , quam 4 calido ; ex eo tamen adhuc 
fltfpefta er improbanda relinquitur eorum fententia , quod frondium , er corticis amaror , baccarum dulcedo , er 
Cerimonia, perpetuoq ; uirefcens coma , nuUa prorfus repugnantia contrarium prx fe ferant , nempe quod er febres , 
Cr alui profluuia oboriantur potius calores primum exuberantia ( ut ascidit deuoratis anacardijs ) quam buniorum 
Putredine . Neq; prxterea potefl nigredo iUa a frigido pabulo in auicularum pennis fuboriri : nam fi frigiditate ni* 
grcjlerentjlhco perirent . Quandoquidem nimis excedens frigus baudquaquam nigredinem inducit,nifl membris fl 
Mul confiftis ac deperditis . At non ita fit ea nigredo , qux perujlis humoribus gignitur , quemadmodum accidit Ae* 
tbiopibus, H.ec fanc dixiffe uolumus,non ut quicquam tam celebratorum uirorum audoritati detraherem,neq; etiam 
. qu6d aufim temere eorum fententijs refragari j fed ut meam in medium proferrem fententiam , atque ut hac d nobis 
0 proponerentur alijs difcutknda, cr fludiofis diligentius aftimanda . Cxterum quoniam taxus nerivm, quod Nerij nulefi- 
Qrxci rhododendrum , er rhododaphnen uocant , Mauritani uero oleandrum, mihi in mentem redegit, cimi fciam canatura * 
fcripfijfe Galenum, er ipfumfecutos , non modo brutis ; fed etiam hominibus efje uenenum , curnq ; eo quam plurimis 
in locis referta fit Italia, prxtcreundum non duxi,quin hic de Nerio aliquid dicerem . E t quanuis non abfque ratione 
htaffefcripferit Diofcoridcs libro quarto,itemq j in huius prxfatme,quod Ner// folia er flores ,fi deuorentur,ho* 
finibus contra mortiferos ferpentium marfus prxfidia funt,atq ; in hac re ideo pofrit ei fides adhiberi,qu6d etiam can 
thgrides dentur potandx d cane rabida demarfis,zr euphorbiam udis d fcorpione ; cum tamen nec Galenus , nec qui 
* k ni fequuntur , nec Auiccnna , exteriefc pofleri id probent , aut admittant ,Ncrium potius dimittendum putarem , 
qudm cuiquam exhibendum, praefert im quod alia non defint antidota , qux d ferpentibus demor/is magnopere opitu* 
iantur . Nerium igitur, Galeni er Auicennae teflimonio,tam potum, quam in cibis fumptum,quanuis non largius in * 
0 teratur, homines er quadrupedes interficit , Trimum enim intolerabiles excitat anguflias,intumefcit inde aluus, er 
fcbfrquitur umuerfi corporis inflammaito ; quod temperamento calidum fit, zr ficcum, difjecans.cr exulcerans. Ob 
‘d enim non tantum noxam corporibus infert, intra corpus fumptum -,fed etiam eos ajficit,qui in eius umbra fubfrde* 
T ‘nt,taxi ( ut ante diximus ) modo . Quinetiam aque fluuiorum, er lacuum , in quorum ripis Nerium crefeitjumbra, 
Andibus, fioribusqi deciduis infidae, nonnunquam in magnum diferimen bibentes ducunt , Succuritur noxae epo * Neri; ueneni 
*° fit ni graeci decofto , aut deuoratis pulmulis,dut uiticis femine , aut fiondibus,aut hiudo horum decofto , Confi* curatio. 
er cancae ex meUe , aut faccharo aut iulapio fumptx . Frxtcrca defrutum , er pinguia , er qux crajfum dant a* 
‘Mentum auxiliantur , non omifis tamen clyfteribus , er uomitionibus , ut in alijs omnibus fepenumero dittum cft . 
£ 0'iuenit er diacaftorcum ( ut Conciliator efi auttor ) potum duarum drachmarum pondere . Trofunt item ittniperi 
, ^ccx eodem pondere. Torro illa quoq- lethifira ejl arbor, quam perperam quidam Sicomorum appeUant^ux fi u * Azadanche 
Qus profirt loti arboris infiar, quorum o ficulis funiculo traieftis ,fm preces D ciparx uirgini numerant infimx ge arboris uene 
<nulieres,qux illos uerticittos 4 monachis fxpe dono accipiunt. quod in eorum monafierijs arbor ea frequens repe & renic 
^«r , H 4 «c Auicenna uocit azadaracht finvi. quarti uoluminis,fic inquiens. folia Azadaracht,q UC m* ' 
" btodum er lignum, animalia necant . ToUitur noxa ijs medicamentis, qux in uniuerfum omnibus fuccurrunt uene « 
** • priuatim uero ijs, quibus er nerij uis exitialis aufertur. Caueant itaq; omnes, qui hanc arborem fuis in uiridarijs 
firte imprudenter feipfos , cr domesticos omnes in perniciem agant. Sed fi aliquis firtajfe dubitaret hanc 
non ejfe Azadaracht Auicennx , fidem Uti mani fi fiam faciet A ndreas BeUunenfis , qui in Arabicorum tm 
- nk m interpretatione , ita ejfe aperte declarat . 
Qjj Carpafi 
