IN LIB. SEXTVM DIOSCORIDIS. 7JS 
Eliquio fimilis,oculorum rubor, pruritus, deinde tremor : pr<etered omnino delirant agri, cr putant fe flagris cora 
Pore cedi . Proinde merito Anunienfes hyofryamum uulgo uocant Diflurbio, utpote quod mentem, cr omnes corpo* 
r « fenfus disturbat. Meminit utriusq; byofcyami inter deleteria pharmaca etiam Auicenna, fic inquiens. Epoto hyo* 
hamo alborum compagines luxantur , lingua inabceffus tranfit, frumat os , caligant cr rufi fiunt oculi, frir itus 
difficulter redditur. Hinc fiunt uertiginesfrurditas, gingiuarum,cr totius corporis pruritus : ebrietas,amentia,fu= 
*o r, comitialis morbus , uocisq • diuerjitas : nam quandoque rudunt affefti , ajlnorum mulorumq- more , er equorum 
to odo hinniunt , A nigro autem corporis extrema confrige fiunt , obtenebrantur oculi , oboritur delirium, atq\ adeo 
c °nflringitur pettus, ut impedita prorfus refriratione,fuffocentur,coimellanturq; egrotantes . Verum hac orna 
ij cicutam facere tradiderunt Diofcorides, er paulus . Quo fit , ut fufricari liceat , in hoc cacutifre , craffeq; Aui* 
Ct nnam, quemadmodum er in alijs quam plurimis fimplicibus medicamentis , quorum nomina ab eo fapenumero con» 
funduntur, Caterim in albi byofcyami curatione idem Auicenna prafirt exteris medicamentis theriacam, er Mi» 
hidatis antidotum . Sed ijs , qui nigrum bauferint,poft uomitum, er clyfleres,meracum prabet potandum : quin cr 
bubulum lac, abjlnthium, cattoreum,rutam, laferis lacrymam, baccas er filia lauri, defrutum , urtica femen , magu* 
darim } cardamomum,er jlyracem : fed qua fingttla ex uino fumantur . H is praterea addit mori radicis decodum, er 
opobcdfamum ex Ude potum . Ad bac infuper farinam triticeam uino fubadam , emplafiri modo uentriculo utiliter 
imponi promittit . Sunt porro ex recentioribus nomine praclaris, qui longum piper in hoc magnopere comendant , 
utque etiam pifracia largius manducata , ca teris p rafrrunt ant idotis , 
i 0 Mandragora, Cap. XVI. 
Manpragora fi bibatur , confeftim fopor infequitur , exolutio , ac uehemens ueternus , ni- 
W temere diftans a lethargo. Cui, antequam aliquid ex ijs accidat , uomitus & aqua mulfa proderit; 
poltca nitrum, & abfinthium, ex uino dulci, aut paflo fumantur, caput rofaceo ,& aceto perfunda- 
tur . Froficit excitatio , & motus corporis , & olfa&us cupatorij i & piperis , finapis , caftorij , & ruta: , 
litorum in aceto :& liquidas picis, & odore lucernarum exuftione,& extindhj . Quod fi aegre ij re- 
locentur , fternutamenta mouere , alijsque communibus auxilijs uti conueniet . 
Qj andoq^videm Mandragora hifloriam latius profreuti fuimus libro quarto , ubi utrunq ; eius ge* 
tius depinximus ; ideo nunc tantum indicia primum, er addentia refiram,qu<e ab epotis uel deuoratis eius tum radice, 
1 ' t U m frudu eueitire folent : deinde horum curationem aggrediar . quoniam fi diutius malefica uis ferperejugeriq ; ne 
gligenter dimittatur, nullis adhibitis remedijs, facile ij qui haufirint, emori poterunt . Quamobrem dixerim, Aetium 
fecutus; eam uixfallere bibentemjtut comedentem poffe,qu 6 d odore fit admodum graui,ac naufeabundo , amaro iniu* 
cundoty g ufiu , Certa itidem copia#? menfura ad ladendum requiritur . De catero uero mokftias quidem facit, fed 
hius interimit . Huius potu facile agrotantes ( ut Dio / ;orides inquit ) in ueternofum foporem delabuntur ; quin er 
fegnes, er languidi, er trijlcs, er exoluti fiunt, adeo ut clamoribus, ac torfionibus excitati, repente rurfus tanquani 
dentes recidant . Remoueri noxam feribunt, prxterea qu<e Diofcoridi produntur , coriandri frmine, aut pule= 
gio ex calida aqua,aut alui deiediene cum deiettorio medicamento, quo ad uctertwfrs utimur. Quod fi i uomitUMui 
male ha bent, non excitentur a fomno, origanum potandum ex frigida , tanquam expertifiimum medicamentum offer* 
ti Uolunt p ro r unt ifem acria clyfmata,fri(liones afreris linteaminibus in totum corpus extenfe : cucurbitula: ignis 
b appo fi t£ tum occipitio jtum fcapulis.tumetiam nat ibus: fibula: extrema corporis membra torquentes:quin et 
farnutamenta qu£ uerdtri albi puluere naribus indito cienda funt : crfrptica medicamenta ueficas excitantia , ut 
c mharides cr ununculus,occipiti, er poft aures emplafiri modo impofita , ntaximopere auxiliantur . nanque hxc 
°»tma uakntifiime reuocant , qu£ cerebro officiunt . Torro ammaduertendum efl, quod iubet Diofcorides £gro » 
Untium caput ad repellendum uapores eo pctentcs,roftccojcetoq ; perfundi.ld quod etiam Galenus lethargicis con 
fondafTe uidetur lib. x 1 1 1. methodi medendi . Sedhoc certe, fi quis rem accurate expendat , rationi refragari de . 
Prehenditur Vnde nil mirum ,fi Paulus , Aedus , Alexander TraUianus , er atij , qui Galeni ueftigiafequuntur , eum 
*fle nouiffent ueternum morbum a frigidis tantum humoribus prouentre , er rofaceum cum aceto illi haudquaquam 
'onuenirequSd magis refrigerare ualeant, atftonum, ehamapityn, pulegium, caUmintham,fcrp y Uum, thymbram , 
Cr thymum huic medicamento addiderint, ne eo folo admoto, morbum fiuerent, atq ; demum £gris mortem adfirrent . 
cnimuero putandum efi, Galenum rofaceum ex aceto tantum imponere, ubi frigidus humor, quo ueternus ex* 
citatur bili ( ut plerunquc accidit ) fuerit admifius,qu£ tamen bilis maxima ex parte in tpfo duntaxat morbi princi* 
Pio nexare folet : nam eim tenuis jltfacitirefoluitur&fuperatur a frigido. Hinc itaq ; quifq; expendere & cogno 
Icere p 0 tefi,an iis qui a deuorata mandragora ueternofi fiunt , purum illud medicamentum ex rofaceo , er aceto ad * 
>no «ere licr-t, nuUis additis excalfaeientibus,cum ( ni fallor ) ab affumpta mandragora caput nullo afficiatur calore . 
M heee tarntfi mandragor£ poma matura comedantur a nonuUis dctra(tofemine,citra ullam prorfus molefliam; ima 
ha tura tamen, c 7 cum femine deuorata,mortifirafane infrruut fymptomata . Siquidem exoritur intolerabilis ardor, 
qui uniucrfam corporis fuperficicm adurit : lingua , er os arefiunt , quam ob caufam ore perpetuo hiante cernuntur 
"ffefti, frigidum trahentes aerem . Quibus nifi lUico fuccurratur, conuulfi pereuntxontra uero facile liberantur fi 
fatim haulerint , qu£ opem firrepoffunt . Id autem commode , er efficaciter pr£ fiat Andromachi tbcriaca,cxaqua 
P°ta : quippe h£cfola momento omnem aufirt moleftiam . Curantur (utC onciliator inquit ) qui huiufce radicem,uel 
P°mm uelfuccum fumpferint , unius tantum dici inedia ,fi tamen fubinie pufiantifiimum meracum uinum largius 
Qj} z bibant 
Auicenna; cr 
ratum . 
Hyofcyami 
utriufque at 
ratio . 
Mandragorae 
ucnefica na- 
tura. 
Mandragora: 
noxx reme- 
dia. 
Rofaceum v- 
trumhiccoa 
ueaiac . 
