IN UB, SEXTVM DIOSCORIDIS. 
757 
Pharicum, Cap. XIX. 
Qv o d Pharicon vocant, fapore fylueftre nardum imitatur . Refolutioncm neruorum potum 
a dfert,cum conuulfione & delirio. Oportet autem poft vacuationes vinum abflnthiten potui da- 
*c, cum cinnamomo , aut myrrha , aut nardo gallico , quod ferinen aliqui vocauerunt : aut fpicx nar- 
di duas drachmas , myrrhx totidem obolos , cum palTo : aut irim cum croco cx vino : dcrafumque ca- 
Put illinire hordeacea farina cum aceto , & trita ruta . 
1(1 Non equidem haftenus apud quenquam feriptorem confequi potui , quid Vhmcum antiquis fuerit, an fim* 
pkx, aut compofitutn medicamentum . Quin neq; etim certo inuenire licuit , unde id nomen traxerit , cum uaria fit 
de nomine eius apud auftores fent entia . Porro is qui in Nicandri alexipharmaca fcholia fcripfit ,b<ec protulit . P M* 
Xagoras memoria; prodit pharicum lethale medicamentum jic uocatuma, Pharico uenefico quodam Cr et en fi, qui hoc 
* e perit . Sunt qui primum Pharis Arcadi £ repertum uelint : appellant autem etiam Medicum . Nec defunt qui in 
'The/ftlia in Pheris, alii bacedamione, quod ibi firtajjc proueniat . haec iUe . Ceterum cum iam id merito deperditum 
fit,neq ; hoc tempore a nemine , quod fciam, cognofcatur,fuperfluum [ane effet plura de eo feribere : nam inftitutum 
n °ftmn non eji , in re incerta diutius immorari . 
io Toxicum. Cap. XX. 
Toxicvm exeo nominari videtur, quod barbarorum fagittxeo illinebantur. Qui biberint, 
Ubiorum , & lingux inflammatione torquentur . Incoercitus furor varias ijs imagines obuerfat : qua- 
re vix medicinae locus eft raroque qui hauferunt , euadent. Vinculis ergo cohibendi, aut vinum 
dulce cum rofaceo bibere, &rcuomere cogantur : rapi femen bibendum cum uino . Priuatim ijs con- 
Ue nit quinquefoli) radix ,& hircinus fanguis,aut caprilius, eodem modo fumptus: roboris, fagi, 
a Ut ilicis cortex cum la£tc tritus : malaque cotonea trita efle , aut cumpulcgio , & aqua bibere, con- 
Uenict ; amomum & balfami femen ex vino . Sed qui periculis defundi funt, diu ledicis decumbunt : & 
Vbi furrexere , ftupidi reliquum vitx tempus degunt . 
i!> Q^v i d antiquis fuerit Toxicum,quo Parbari fagittas inficiebant, ut ijs uulneratos inimicos haud dubi e perdes 
f ent, nec d Diafcoride, nec ab alio aut Gr£c£ , aut Arabic£ famili£ auftore memor t£ proditum ejje , mihi hactenus 
c ompertum cft.Ideocfc difficile admodum fuerit decernere an Toxicum hodie jlt,uel cognofcatur in E uropa,cion pro 
Prie hi B arbari antiquis dicantur, qui Troglodyticam Aethiopi £ regionem incolunt , apud quos fortaffe tantum na* 
fatur . Verum enimuero putauerunt quidam, ut Manardus Perrarienjis uir nojir£ £tatis celebris, id antiquis fuif* 
k Toxicum , quod Arabes Napellum uocant . Q#x quidem fententia non omnino ijs uidetur refellenda , qui plura de 
’ r °xico non inuefligarunt . quandoquidem ( ut Auicenna ejl auttor ) non defuere , qui fagittas napetto inficerent : 
c °nfiatq ; napellum haurientibus lingux , cr Ubiorum inflammationem excitari , cr raros admodum ejje jumentes , 
w euadant id-quod omnes Gratci toxico adferibunt . Ad l,£c cum afferat Auicenna,quod fiqua cura toxico adhibe * 
H pofiit ea fiat uomitionibus , haufto antearapi femine , cr fumptisfubinde glandium putaminibus , hoc omnino illo* 
tunj o pinianem auget . Siquidem Diofcorides quoque ijs, qui toxicum hauferunt, rapi femen ad ciendum uomitum ex 
Mino potandum praebet , ac deinde quercus , fagi ,aut ilicis corticem , arborum nimirum , qu£ omnes glandes pro fi * 
funt Qu£ faie omnia facile ad credendum trahunt Gr£corum toxicum, er Arabum napellum unum cr idem effh 
^nenum Sed diligenter rem expendentibus contranx pro fido fefe offerunt rationes . etft emmexnotis pr£di£iis 
'oticum 'cr Napellum unum cr idem ejje uideantur ; tot tamen ali£ habentur not£ , qu£ alterum abaltero difcri* 
"'nant cr contrarium arguunt , ut aliter exifiimandum non fit , quam quod delet ena h£c medicamenta plurimum 
fatrfidWdeant . Nam nufquam, quod legerim, tradidere Mauritani eos, qui Napellum hauferint,m tantum fu* 
ari ut urnulis fint coercendi, quemadmodum eos, qui toxicum deuorauerint . Equidem tUud pro certo tefia * 
n Pol Tum quid Corfi itli latrones ,ficarij cn nequifimi , quorum hiftonam libro quarto prodidimus , cum de aconito 
i Areremus quanquam ab affumpto Napello ea omnia dederint indicia , que ab Auicenna napello afiignantur ; in 
4 tamen furorem adduiti fuere , neq-, ullum etiam fenfere delirium . P reter* Auicenne , noftroQ tefhmonio , 
S "i experimentum uidimus, epoto Napello , oculi exterius prominent, oboriuntur uertigmes, animi defixus , er in* 
bnscrurium imbecillitas. Quorum tamen fymptomatum nihil de toxico agens meminit Diofcorides.Qumetiam ( ut 
'Pfe perhibet Auicenna ) qui Napelli pericula cuadunt,plerunq; aut ad heCticam febrem , aut ad tabem , aut ad comi * 
morbum defeifeunt . id quod Toxicum [umentibus non euemt : horum ftquidem quijuperuixerint, ftupidi tan * 
reliquum uite tempus ducunt .Ex his itaq ; omnibus liquido apparet, quod bec inter fe maxime differunt . Loti* 
& eni m feuiora funt Toxici incommoda , quam Napelli, ut abunde conflat ex Nicandro in alexipharmacis , ubi T o* 
l ic »m defer ipfit ijs notis . Trotenus etiam letbalis toxici dolorem , er malum abigere difeas , quando fuis cruciati* 
fa* hominem comprehenderit . Lingua eius, qui Toxicum haufer it, infimi craftior redditur . Sed labia intumefeen* 
q fa > os plani pondere fuo degrauant , ac aridum prorfus ffutum regerit , infirioriq j parte gingiu£ diffunduntur , C r 
'his /lationibus mouentur.S£pe etiam cordi fluporem iniecit,omnisififenfus confternatus efl,fontico iflo malo per* 
fabatus . Ac laborans eo , er balat , cr mugit , innumeras nugas fabulas % pne infama edens : ac fine intermifiione 
Qjj j dolens , 
Pharici uene 
ni confid. 
Toxici conii 
deratio. 
Maliardi opi 
nio reprob. 
Toxici nota: 
ex Nican. 
