75 o AND. MATTHIOLI COMM. 
mos circunfirdtteos d pharmacopolijs fiuis excludant, reprehendant , er miffos faciant : ac fi opus fuerit , protomef 
dicis er redoribus duitatum eos denuncient, ne mifeUi agrotantes fub publica omnium fide ab hoc improbo acpefii ? 
mo hominum genere prodantur , atque in perniciem agantur , 
Dorneftica nobis . Cap. XXXI III. 
A qjv a frigida abunde pota, aut meracum vinum liberalius epotum , aut paflum , prafertim a bal- 
neo, aut curfu, aut uchementi exercitatione, ftrangulatus,& uolores infert . In quibus fanguinis mifsio 
protinus, & vacuatio , imminentia foluunt pericula . Sed de notis veneficiorum , ac remedijs, & cauen- ^ ^ 
di modo , hattenus ditia fint . Subiungcrcmus etiam antidota neceflaria , qua: preclare auxiliantur, q 11 
bus vtimur,quale Mithridatium eft praicrtim , & quod fanguine , & quod icinco temperatur. Verut» 
quoniam alijs in locis diligcntifsime fcripta funt , hic ab eorum defcriptione fuperfedemus . 
Reru domc- N o n modo aqua fiigida , er uinum meracum , aut pa[fum inter ea, qua nobis domefiica funt , cr quotidiano uf . 
fticaru noxa, alimentum praebent in humante uitat fubjidium , eo modo pota, quo Diofcoridesfcribit, maxima adfirunt difirimi^» 
fed etiam carnes , er p ifces . 'Etenim hac utraq-, coda , er adhuc firuentia humidis locis diutius afferuata ,fubind~q 't 
frigida deuorata , eofdem malos pariunt effidus , quos d maleficis fungis creari tradidimus : tametji quandoque n^ 
ni fi duobus, aut tribus pofi diebus appareat noxa . Tofia praeterea carnes , uenenatorum fubcunt naturam ,fi c ~ l [ ^ 
inter duas juffocentur patinas, obuoluanturq linteis , ne exhalare pofiint . Eadem etimnum mala inferunt ntoftid * 
juc carnes efitat£, quemadmodum er e<e, quarum animalia aut d uenenatis ferpentibus ,autd rabidis brutis demori • » 
aut fulmine ida interiere . Quandoquidem fiepiusharumefiu coli oritur inflammatio,mccror, alui profluuium,f !l ' c * 
oblinio , ueternus morbus , er ad pofiremum mors infiquitur . Q uamobrem hacfane negligenda non funt , qui n P° 
tiusfimma cura uitanda . quippe aliquos noui,qui hisdeuoratis nudo medicamento adiuti,intumefiente inde toto c 
pore , tandem uitam mifere finiuerunt . Hec minus euitare oportet oua barbi pifeis : nam adeo uenenata fiunt , m fi 
Pifriu & car ?,ius fumantur , eos qui hauferint ,m magnum periculum adducant . Vifiium curatio eadem eft, qua fungoru • 
n,' ; „0X36 re- quanquam non exifttmat Conciliator , ut pifeibus ficut morti feris fungis conueniant jyluefiria pyra . Carnium 
media . fuffocatarum malis fuccurritur excitatis prius uomitionibus , er infufis clyfieribus : mox uini optimi er odorati p 
tu , admifto cydoniorum malorum fucco . P nefiat d uomitu Lemniam fybrugidem bibere , una cum agallocho , 
mafiiche . quanuis eadem fit harum cura , qua coli affedibus adhibetur . j • 
De venenatis animalibus. 
Venenata. Cap. XXXV. 
E Bestiis, qti£ virus ejaculantur, & exitialibus venenis, ideo feribere aggredimur, vt 
D tota curationis remediorumq; ratio ad vmbilicum perducatur. Siquidem pars hec non mio 1 ' 5 
quam extere alie , neceflaria eft ijs, qui artem medicam exercent, vtpote ciim adminiculo eoriH* 
qux imbi traduntur , doloribus , periculis, & cruciatibns, plurimisque alijs malis homines liber 3 ^ ^ 
conucniat. Hxc autem in fummafaftigla duo, ficuti ab initio relatum eft, diftribuitur. Namqu' . 
feris virus infouentibusfermo diflerit, theriacus dici folet : qui vero de amoliendis veneficijs , ale ^ 
pharmacus : quo prius tradito, fimulqug fcqui figna confoeuerunt, premonftrabimus : tum qu? 
nihil auxilij ferunt. Omnia autem in promptu, & ad manutn habere artificem oportet, propter 
gentem fepenuinero necefsitatem . Siquidem paucae venenis & virulentis animantibus , tarda & 
fantiafenfim pericula cient, itavt dilationem admittant: pier aq;vero prxfentancam perniciem 3 ^ 
runt. Hominum autem partim male alijs cogitantes, ingenita prauitate maleficium ita temperat 11 ’^ 
ipatium curanti liberum non relinquant : partim fceleris admifsi conficientia, aut trifti aliqu° cU 
tuopp^efisi, hauftofponte veneno, mortem fibi confcifcere conantur. quipofteadeprfehenfi> 3UC ^ |t 
fipientes , & vitx cupidi , prefentaneam opem pofcunt . Non d efiunt qui hofliles fiagittas illinentes, ^ ^ 
fontes aquasq; puteanas hac labe polluentes, certam & ineciitabilem adderfiarijs perniciem IT1 ° ‘ urn 
tur. In quibus ipfisetfi maleficium non fubito, fed aliquanto poft graflari natura fua comp 313 ^ 
eft; tamen nifi primo quoque tempore coerceatur, & ren ledijs fubinde excipiatur, fruftm 
fuccurritur, occupatis iam corporibus exitiali vi veneni. ."Proinde non vulgari induftria dilig en . uS 
inearevtendumcftjvtquodinalijs incommodis ars confucuit , in his quoque falutem m° lta 
prxbeat . Q„i n & a pud prifeos genus hoc vnum exiftimabatmr efle eius partis , que medicamentis 
gnat : fed rcccntiores id ipfum dificreuerunt , nominantes praecautionem , & modum precauent eI1 ’ fCS 
lubris fanantisq; medium ftatuentcs,parua& leuifupra modum perfuafione decepti. Siquidem 1 ^ 
in humanis corporibus conftitutiones efle contendunt . vnam , qua fani degimus : alteram , q ua ' 
valetudine corpora laborant : tertiam , que medium inter vtrafque locum fibi vendicat . In q 113 F cQr , gf 
fanitatem fpecie mentiuntur , facileq; in morbos & pericula concidunt, ob vim corruptricem , 
poribus noftris incumbit : quemadmodum in ijs videre licet, quos excandefeens rabie canis } 
