IN LIB. S EXT VM DIOSCORIDIS. 
71 1 
«ierit , necdum tamen aquam horrent:in ijs quoque qui cantharidas hauferunt, fed nondum urinx 
tormento cruciantur. Tripartito igitur arcem digeri , triplicique corporis conlHtutioni merito re- 
ipondere tradunt. Salubrem partem efleuolunt, qux fanitatcm tuetur : prxcauentcm , eandcmque 
prohibentem, qux obdat, quominus in tnorbos incidant :& fanantem, qua uitia difcutiuntur . 
Quibus ita rclponderi poteft , quod primum ex lfta ratiocinatione non tres corpoi ii tantum , fed qua- 
tuor haberi conftitutioncs fatendum edet quippe vtaliqui funt, qui necdum morbo laborant, mor- 
bo tamen maxime ol> impendentem caularn funt obnoxii : ita funt, qui lam priore morbo deftnnfti, 
nondum tamen fecundat ualetudim reftimti funt .id quod in iis qui a morbo proxime fefe recolli- 
gunt , cernere licet*, qui uirium recreationem & robur dehderant • Sed quemadmodum curandi ratio 
*° adpartem medicamentariam pertinet: ita praecautionem eidem fubiici par eft . Ad arcendas enim ua- 
letudines uehementibus utimur auxiliis, aitiore fcanficatti, uftionibus , amputatione , derodentibus 
epithematis , potionibus perniciei occurrentibus, & plerisque alijs. Vei um enimuero funt ulquc eo 
rudes nonnulli , ut ne remedia quidem appellent , qux morbos arceant . Cuius fententix inire ratio- 
nem haud promptum eft: etenim cum uerbumipfum, praecanere, tum agendi modus, omnino au- 
xiliarem remediariamque uimprx feforunt. Mirum ueio nifi etiam fuailla diftributione partium 
eoscomplcftuntur, qui >n peftilentis cceli (latu morbo nondum correpti funr.pcfti tamen, propter 
obuerfantes aeris occafionem , opportuni, & in morbum proni redduntur. Dicere forfitati: quis 
poflet, falubris inftitutionis praccpta non aliud effe, quam arcendorum morborum rationem : quip- 
pe cum firma reddere corpora , & minus uiujs obnoxia nitamur, ut inoffenfa ualetudine degant, nec 
*o morbis conflidcentur . Neque id filendo praetereundum, quod maxime praecipuum, &tanquamca- 
put rei eft, non oportere medicinx partium diftributionem , totidem corporis conftitutionibus rc- 
Ipondere, fed naturas fingulorum fuis notis fcorfum ferutari , ac explorare , utfuis locis oftendimus. 
Cum iis igitur non pluribus agendum . Illud magis adnotare conuenit , affeftus , qui a uirulentis ani- 
malibus, uenenisque contrahuntur, n° cari c * cos ’ ideft ’ quorum ratio minimd miri poteft. Quin 
& ea, qux eisdem auxiliantur, nulli pariter fi.ntaddida caufx . quaproter quxlhombus obfcruatonx 
artis, & eius qux ratione fulciatur, annumerari folent. Neque prorfusuerum deprehenditur, affe- 
ctus huiufmodi cxcoseffe.nam quod femper fc protrahit, & nullum in quibufdam neceflari; ufum 
exhibet , haud facili coniedtura colligi poteft : etfi naturx proprietate prorfus cxcos eosafte&us con- 
cedimus, qui ab exitialibus ucnenis , & animantibus , qux uirulento morfu fxuiunr, contrahuntur . 
Io Nam quod ad opus nonnullum ufumprxbet, datque medendi occafionem, neque impercepcibile, 
neque cxcum, nulliue caufx obnoxium reputatur : fed magis ab ipfo quis impulfus, dcmonftratio- 
nem fe habere , & opinionem de abditorum cognitione confirmare poterit . Nam ctfi Ixpe minora 
funt , quam ut fenfibus percipiantur ; euidenter tamen ex ipfis inter fe collatis deprehenduntur . Dio- 
cles autem in eo commentario, quem Pliftarcho dicauit > fatis modos perftnnxit,aduerbumitafcri- 
bens. Node quis hoc poteft cum in aliis non paucis, tum in uiperis,& feorpiombus, & reliquis id 
genus, fecum animo reputans, utquanuis exiguo fint corpore, uixquecon/pedlui fubiiciantur; ma- 
gnorum tamen diferiminum ac dolorum caulas interunt ^ quorum nifiiljjrxtc^quan ain^oiporis 
animantibus datam illis , fac.le fuerit fpc&are . Quanta enim ea mo- 
les corporis eft, mixa fcorpij i<£hi , & aliorum id genus uenenato.um, qux nos moriu conficiunt, 
V> attinrritur Equorum aliqua uehementes cruciatus excitant, aha erodunt, & putredines cient, nec de- 
funt nux ptxfcntaneam perniciem moliantur. Aut quantulum eft quod a phalanga morlu ingeri- 
tur & uniuerfum corpus excruciatur? neque enim quis magnitudinem lpforum deprehendere pof- 
fet ,’ci.m prorfus exigua mole conftent .Ergo quod hxc ad affedhis referantur , conft.tit inter omnes. 
Verum ouod exa&c deprehenfumfit, u.m quandam ipfis ineffe mortiferam , qux inf itiata corpori- 
bus, moleftiarum , qux^xoriuntur , nobis caufafit, in confeffo eft , &omn,umconfenfuperluafum. 
Nccquifquam inuenietur ufqucadtb contentionis ftudio flagrans , qu. aliunde exoriri moleftiasaf- 
feueret , quam a materia mortifera parte corporis attingente . Porro iderat quod inter utilia artis 
openin omniopere dicere oportuit, quxnamres opus hoc efficiat, ut nihil prorfus nos lxdat, >n- 
comprehenfa communis caufe qux proprijs ineft ratio : quandoquidem tum euidenter md.canpof- 
fit, cum deprehenfa eft . Ideo Eraliftratus empiricorum pertinaciam graui cau.llatione mceffcns , 
excis affeflibus cat.fas afsignat.it, inficiatus hic communem, & fupremam morborum caufam in- 
comprehcnfibilem effe: & hanc in eo , quem de caufis fcnpf.t , com menti no , apt.fs.me prodtd.t.can- 
dido fionatam lapillo .Nec ferendos eos effe cenfu.t , qui fc dicant in quibufdam , ut ,n ucncms , fo> 
Pentium ictibus & exteris id genus trita medendi ratione contentos effe . neque fatisfa£h,ram fibi 
obferuationem cam, quxa caufarum comprehenfione feparata eft: primum enim genere compre- 
hendi facile poffunt . Quod autem fit lethifera uis , corporaque permutans , ita ut perimat , ex i.s qux 
per genus, non perfpeciemuagantur, curationem indicat, quahxc hebetare, & prorfus expugnare 
liceat Cum uerb fubiungit . Ad aquam dulcem, & potui idoneam uemt quis, & ante obferuationem 
aduomitum, aduulneris dilatationem, ad demorfx partis fufium, cucurbitulas adfixit , partem m- 
»« cidit , urentia medicamenta, aut e a qux uim eandem adipifeuntur, admouit, poftrcmb partem am- 
putauit; fecum reputauit medicamina, quxperfummam cutim ferre, & applicari folita, minuite ad 
Rr 
