75 * 
AND. MATTHIOLI COMM. 
t • 
t» 
intimaperniciei repugnarent. Hxc itaque, qua* differuit Erafiftratus , ueritati confentanea funt , nec 
arti refragantur. Sedmethodicos demirari licet, qui mortiferam uim corporibus illapfam , nego- 
tiorum, quxipfa facefsit, effe caufam diffiteantur : uerutn rudiufcule nomini attendunt . Nam apud 
ipfos palam immiffa uis <p$opo7roias , id cft mortifera, nominatur: qftopomtov autem nullius officij 
alius effe poteft, quam caufe. Aiunt hxc nomina, /j-dpo-iw^os , cr ti]ia.Y.a.Kvmm , efie reliquis omni- 
bus fimilia, in quibus partes quxdam didionum non pro uirtute , fed nuda enunciatione compre- 
henduntur . Enimuero quemadmodum in his uocibus pa/wa-w, e? Avty^.uvTeiv , partes neque 
certos , neque principes retinent fignificatus ; fic in hoc uerbo jAopotvhii , partes produdionis 
gratia, non pro uirtute coaluerunt. Hinc ad caufarum differentias tranfeunt, affirmantque cau- 
larum aliquas euidentes effe , que dum aducrfam ualetudinem crearunt , feparantur ; cuiufmodi 
funtfrigus, labor, arilus, & fimilia . quafdam continentes , qua* permanent, poftquatn morbum ex- 
citarunt, hoc eft, quibus pratfentibus , & effedus eorum adfunt: increfcentibus, affedus augentur; 
decrefccntibus , minuntur: & cum delinunt, ijdem finiuntur: quibus folis acperfe manentibus , er- 
fedus quoque ipfi manent . Talia quidem reccptifsima funt caufarum difcnmina, quorum nulh 
phthoropceonfubiicipoteff. Euidens enim caufa non eft, quoniam inorfus ipfc permanet, nec ipfa i 
corpore fcparatur . Nec continens caufa dici poteft, cum magna ex parte hic adiit .-quemadmodum 
accidit ijs , qui a rabiofo cane funt demorfi . Quod fi neque euidens caufa , neque continens fuerit, 
neque per fe, neque alterius corfortio caufa erit . Quod fi a nulla caufarum differentia phthoropeeon 
deducere poffumus , confequitur , ut neq; caufam effe fateamur . Quod autem afferunt , uocabula qu«' 
dam in fe non habere partes rerum fignificatrices , fed nuda &fimplici pronunciatione fida effe , 
teri neceffe eft . Veriim non omnia, fed perpauca talem nancifci conditionem exiftimandum eft.* n e ' 
que enim w/fJi' in hoc nomine ipSopo-roiov , perinde atque aflumptitia profertur , fed longe principem 
obtinet fignificationem . Quemadmodum enim p$op*f , id cft corruptionis , nomen mutationem m 
peius fignificat, fic hoc uerbum vottiv fumi debet, ut nihil amplius ex eo quod hanc didionem 
fecumhabeat, declaret, neque prorfus id fignificat, quod omnes palam audiunt, & huic fimilercd- 
ditur Si dant a corruptione fanis fieri morbum , concedunt utiq; uim in huiufim- 
modi uerbo wwfubcfle; fiquidem aliquid eft, quod corruptionem efficiat. Omne autem quod ali- 
quid efficit, oftenditur per lingulas caufas, qux corporibus fubiiciuntur, idque tam in lethalibu* 
uenenis, quam iniis qux corporibus ingeruntur. Verum nonnihil fubiacere caufarum differenti) 5 
produnt. Quinetiam aberrarunt, nonexadamdiuifionemaffumentes. Qui ucrole dogmaticos pro’ 
fitentur , caufam effe partim prxparantetn , partim continentem afferunt , ut inguinum ulcus, & ingui- 
nariam febrim, & qux effedui tum afsiftat,tum etiam feparetur,ut afradis praecipitatio. In fummaquo- 
ties quidpiam fuapte natura caufa fuerit , nec ulla diuifione comprehenditur , uitiofum eft , neq; cauf# 
adferibitur eorum , quae idem genus fortiuntur. Sed quod phthoropoeon caula fit, nomen ipfum ar- 
gumento eft, & in ijs qux contingunt, apertius oftenditur. Quid aliud caufe arbitrantur effe poff 
impreffuma ferpentibus idum, quam ex animante uim ,& illaplumin corpora uirus? Neque enim 
frigus , neque xftum , neque fcdionem corporis , neque cruditatem , neq; aliud quicquam fimile cam 
faripoffunt. Verum quoniam caufarum differentiis gaudent, & aliquas continentes, alias cuidenf eS 
appellant , ipfis dicendum , utroque iftorum modorum euidentem quidem caufam effe, quod affodu 01 0 
praecedit, & quod corporis fubftantiam praeoccupat ; continentem uero , quod morbis prxfenti' * 
bus adeft, qua feparata recedunt , quse cumipfaeuenerant.Seddeijshadenus. Statuendum itaqr> e 
mortiferam uim intrinlccus manifcftifsimam effe caiifam, ipfiimq; principem facere fcopum op of ' 
tet. Etantequamadimadecumbantmorbijuarijsmodiseft certandum , donec uis tota corporibus 
excutiatur. Modo enim reuocari debet ea parte, qua peftis intrauerit : modo aliqua alia , prxfertiu 1 
principatum non obtinente, ante coerceatur, quam altius irrepens uifcera tagant : aut eius pernici^ 5 
eluatur, retundaturque , cum iam membratim peruagatura eft. Itaque uenena fi haufta fint, crebris 
uomitionibus: fi morfu impreffa, fcarificatione , affixis cucurbitulis, exudu, carnis circumfcript' 0 ' 
ne, nonnunquam amputatione extrema: partis, cuocantur. Retinentur uerb infufione, & impofitu me- 
dicamentorum acrium cohibentur . haec fimu! utiq; arcere virus , & eluere poffunt . ReftinguunturA 
eumcuntur meraciore potu, aut paffo nulla aqua diluto , uel contrariorum cfu,qux acrimonia fint ? r:t ' 
dita . Poftremo deiedio alui , euocatus fudor , & alia quaedam in commune , qux membratim demo* 1 
ftrabimus , auxiliantur . Verum enimuero non lethiferam modo materiam ; fed & magnitudinem» & 
tempus, pro fcopo confiderarc oportet . etenim ab ijs remedia quam plurimum difcrimcn capeffu nt ' 
A magnitudine quidem, ciim nonnulla cx uenenis, & uirofis animalibus pericula minantur : a* 14 
putredines altas, aut exteriores excitant: alia uehementilsim os dolores, aut cxcos cient: alia uix me- 
dicamentis cedunt, & mogis minusue moleftias excitant . Oportet autem ea qux pericula ferunt,p cr ' 
utcacioribus auxiliis expugnari: & minus infefta, mitioribus. Quippe abfurdum fuerit in graui° r ‘" 
bus , fegnioribus medicamentis homines in diferimen adducere: in minoribus uero , iiehementim n 
auxiliorum iniuria corpus laceffere . Finitio a temporibus in promptu eft; hoc enim fubito inp crl " yo 
cula, & praefentes moleftias adducit; illud uerb fenfirn, & dilatas in diem longam, aut breuior cin 
producit. Itaq;in acutis quidem confeftim multa fimul auxilia repraefentari oportet, reliquis» P aU 
latim . Haec quadam artis formula breuiter definita fint . Iam membratim rem profequamur . 
