. IN LIB. SEXTVM DIOSCORIDIS. 757 
fmmopere commendabat . P lurima autem , er turbulenta qui illam affumpferint , mingere folent : id quod maxime 
Wc in curatione confert . Quo fortaffe argumento extulit Auicenna propria quadam medicamenta, qua cantharidas 
tdmiftas habent , utualentifime non modo urinam excernerent demorfi ; fed etiam fanguinem ipfum , afferens paulo 
Pdjl fecuru effe [alutis indicium , cum pojl medicamenta fanguinem mingunt affetli . Porro Galenus libro de tkeria* 
ta ad Pifonem , theriacam prafirt tam intus in corpus fumptam , quam exterius fupra morfus illitam . Sed cum b<ec 
qua noftro tempore conficitur , non adeo praftet , quemadmodum ea , quam ipfe conficiebat Galenus , illi fane fidere 
non pojfumus , nift fafto prius de ea periculo in gallis a uipera demor fis , ut ipfe docet Galenus . Prodeft item potari 
toogctum cum fdle exterius illitum : itidem caprifici cortex contufus,zy cx aqua potus : quin er abfintlnum,o‘ alliu, 
I, Kinus centaurium,ariJlolochia, artcmifia,fcordiim, chamadrys , bryonia , pulegium , er lafer , tam exterius illita , 
9 u 'am interius fumpta , Sunt qui credant fecurifimum effe remedium ipfius rabidi canis, qui momorderit, iecur to- 
ftnm, er a demor/is in cibis dcuoratum . quod etiam fcribit Diofcoridcs : quanuis id non affirmauerit,ut libro fectin «■ 
capite de diuerforum animalium iecinoribus legitur. Proinde fcribit Galenus libro x i . fimplicium medicamento * 
1 '«m J iecur canis rabientis alijs ualentioribus antidotis admiftum quam plurimos fanaffe ,fed eos tamen interijfje , qui 
f°lum nullis alijs adieftis medicamentis illud efitarunt.Sunt etiamnum qui credant, ut loco ante citato tradit Diofco * 
r ‘des, arceri aqua pauores dente eo, qui caninus dicitur, fi is a cane, qui momorderit, exemptus, er folliculo inditus , 
P f o amuleto brachio adnedatur . Sed nemini his fidendum effe perfuaferim, ut in noftra huius fexti libri prafatione. 
pretioforum lapillorum fuffenfione diximus ffatius enim effe femper exiftimaui certis ac tutis uti medicamentis f 
iterum curationis fumma manuum maxime operam expofcit . Quandoquidem uulnus diducere oportet , laniata $ 
). P er ambitum carnem refcindere : ita enim latior fit ucneni exterius euocandi aditus, demitur quod tabefaftum eft, er 
e * f anguinis fluore ab excidentibus cultris excitato,npens affeitio non parum reueUitur . Quod etiam facere expe* 
dit fcalpcllo circunquaq ; profundius adafto, er fubinie appofitis fcalpto loco cucurbitulis fanguinem fortiter extra 
^ e ntibus, aut hirudinibus . Medicamenta autem, qua aluum citant, er humores deijciunt,in principio omnino uitan « 
da f untfficuti etiam f anguinis mi fio . quippe cum hac d circunftrentijs ad centrum trahendi facultatem habeant, fax 
( Ue agros in mortis traherent difcrimen . Tametfi in curationis proceffu , er ubi prafertim medicorum negligentia 
'itius quam expetat ratio conclufum fuerit uulnus, irrepferitq-, uenenum(ut poflea dicetur)medicamenta aluum du* 
Ce ntia,paritcrqiftnguinis mifio in [anguineis temperaturis admodum quandoq ; proficiant. Verum enimuero per* 
pauci noftra hac atate habentur d rabiofo cane demorfi, qui medicos confulant . Nam tanta eft religionis uis , ut om* 
*!«> quos canes rabio ft momorderint, partim ad diui Domni templum confugiant, partim nero ad diui Beffini faceUu, 
Ubi quibusdam exorcifmis , er panibus chara&eribus obfignatis dfacerdotibus perquam facile curantur, ut pluri* 
diorum teftimonio equidem fateri poffum. Sedcogitantimihi quonam patto hoc tam facile eueniat, nonnulle fefe 
obtulerunt rationes, quas libere dicam , Haud dubie in primis diuina auxiliatur gratia : quippe cum non parum mo* 
l 'lli<e malicg morfu canis rabioft affettis inftrre pofint cacodemones, ut qui in dtrabiliarijs humoribus fuam habeant 
fedem, ij quidem exorcifmis cedentes abeunt , er afjhftorum corpora munda relinquunt ,fublato fecum ueneno. . \U 
W prxterea addiderim , quod fer taffe [acer dotes tpfi aliquod nobis occultum habent antidotum , quod panibus illis 
11 dmifcentes,cegris deuorandwtl : uel id aliquo in potu bibendum exhibent. His deniq; accedit magna laborantium fi* 
hft quam fufeipit Deus optimus maximus, cuius folius munere omnia rnftra delentur incommoda , atque omnes au » 
fountur xgritudines . 
Vftio demorfbrum a cane Rabiofo. Cap. XXXVIII. 
Contra virulentos iftus, uftio expeditifsimum eft auxilium, vtpotc cum ignis extera viri- 
bus prxftet , fimul quod virus domet , & ferri penitius non patiatur : fimul quod pars ignem exper* 
ta i poftea non vulgare fundamentum curationi futurae prxbeat , manente diutius exulceratione . Ani- 
^aduertendum ex eo tempore, cum cruftae decident, ne viceris orx coalefcant,& cicatrice induan- 
tur > fed fi fieri poteft ad multum , idque prxftitutum tempus, vlcerationes , & fordidas adhuc & in- 
flammationem minantes prorogari conuenit. Quod inditum ijs falfamentum optime praeftabit, & 
tyueftre allium detritum , item cepae , fuccusve , prxfertim Cyrenaicus , aut qui Medicus , aut Parthi- 
! 0 Cl i3 appellatur . Tritici grana tam manfa > quam non manfa imponantur : fiquidem fubacla piftavea 
Pwfufione vulnera dilatant. Sunt qui a mandentium ieiunio,fibi aliquid afeifeere arbitrentur, quod 
^apte natura refiftat: verum id certum non eft. exterum tempeftiuus eorum vfus minime eft con- 
tet nnendus . Si vero , quod perfxpc accidit, ante dies pra: finitos cicatrices coirent, committerenturq, 
^anum poftulabunt : nanque eas diducere, carnemque fcalpello circinare, aut iterum inurere expe- 
tet . Vbi ucrb propofitum tempus prxterijt, vicus ad cicatricem ducendum, & emplaftro, quod e fa- 
'bus conficitur, locus comprehendendus: nec multo poftfinapifmo vtendum . 
Cavt eri vm, quod ftrro igne candenti, aut auro, aut argento fit, non modo falutiftrum eft ad rabidi ca* 
jjfe niorfum ; fed etiam aliorum quoruncunq; animalium uirus eiaculantium,quin er ad alios infanabiles ftre morbos. 
it yoinde mirum non eft, quod hoc loco dixerit Diofcoridcs uftionem,ftue cauterium contra uirulentos iftus autmor 
‘ Ut expeditifimum eft auxilium . fiat itaq; cauterium intrepide, tantxq- amplitudinis,ut ulceris cicatrices breui co * 
^‘tti non pofint. Quod fi timidus quijfiam uftionem ignis terrore recufet, fepticis ©• exulcerantibus medicamentis 
s f utendum 
Remedia f«- 
fpefta. 
Auxilium 
religiofutn. 
Vftiotiis, fiue 
cauterii vtili 
tas. 
