IN UB. SEXTVM DIOSCORIDIS. 
763 
*0 
RiednArum in theriacis unguentum repererim,quo qui fuerit perundus,a firis ici non pofit . Nicandri uerba fubifr 
ciarn , qu£ foluta oratione ita redduntur . Quod fi in triuijs mida reptilia iam recens generantia fefe , er rem fecum 
habentia , tn ollam mittas , repones aducrfum perniciofas noxas remedium . I nijcies autem in ollam illam cerebri, [eu 
titeduUa: cerui recens c£fi drachmas triginta : cotylas quatuor rofacei, cuius primam, mediam, er tertiam exprefiio = 
ttem uaguentanj praecipuas , er folas numerant . Olei jfilendentis curdi totidem cotylas infunde,?? cotylam cer.e 
tmam,atq; h£c in rotundo uafe celeriter calefacitojonec hquefatt.c ferpentium fquanue moUefcant . pojleaarte pa= 
iratam molam recipies , er b<cc omnia in unum nulla turbabis , teresq; cum ferpentibus . Longe autem fpinas fepara : 
quandoquidc maleficum illis uenenum adbarreat . Omnia porro membra ex hoc ungueto inunge,tumfi uel in qudmuis 
uiam , uel grabatum etiam te ruto conferes , uel cum arentis <eftatis tempore ad area opera cindus , tridentibus pro * 
fundum manipulorum acernum difquijiuens . b<ec ille . Capiunt igitur qui Marfos fe faciunt, uiperas, aliudq quod* 
uis ferpentium genus hoc modo : captisq ■ Jlatim caput faliua per findunt, cuius contadu non parum uilefcunt, er «e* 
neni feritatem deponunt , quod hominis faliua facultate fit illis prorfus contraria . Cum autem inforo , ut miraculo* 
fum de fe ffcflaculum pr abeant yib his nullo ueneni incommodo demordi fe facere uolunt,oblato prius illis dura: car- 
nis fiufto,ii dentibus dilaniare cogunt, ut uirus,quod prope dentes quosdam ueficulis continetur, in manfam effunda * 
tur carnem . Non defunt tamen qui etiam ue ficulas illas forcipibus abfcindant, ne amplius ueneno repleantur . Itaque 
hac fraude uniuerfam gentem decipiunt . Verum pulcherrime horum fraus quandoq . ; detegitur , cum fimul in eodem 
foro piares eiusdem praui generis homines contendunt , ut alter alteri primum locum pr£ripiat , er f minam apud 
populum audoritatcm confcquatur . Nam ij, ut quisq-,fe legitime ex diui Pauli familia ortum offendat , uiperis,qui * 
bus uenenum exemptum non fit,feinuicem dilacerat, pr£fumptis tamen fuis fallacibus antidotis : quibus tandem fru* 
* 6 Urat i, a ueneno uidi relidis uexiUis,tanquam moribundi, fuis c pulpitis in terram cadunt. Et certe nifi Jlatim periti 
medici illis opem frrrent, mortem fepe immaturam oppeterent : licet etiam interdum occumbant , er animam caco * 
<f £monibus, corpora uero fuis ferpentibus deuoranda relinquant . Equidem mcmini,cm effem Perusijs, me duos hu * 
iufce generis circunfrraneos uidiffe in foro , qui in tribus corporis partibus a uiperis demorfi erant ; er ij fane ambo 
perijf[ent,nifi Carauitus lUc Bononienfis chirurgicus , er pr£cetor meus, oleo noftro de fcorpionibus eos inunxijjet: 
nec fuus illis profuiffet lapis, quem uendunt , er omnibus pr£firunt , aduerfus omnia uenena . Quemadmodum idem 
non profuit iis, qui Tridenti micem in foro demorfi, er ucluti mortui in hojfiitium delati, pra'dido oleofanitati re* 
fiituti fuere,magno quidem amborum diferimineje dedecore. Sunt qui dicant eum lapidem, uel potius terra obfigtu 
tam a Melite infula allatam , quam omnibus pr£ponunt antidotis, uim omnino aduerfus ferpentium uenena efficacem 
. habere, quemadmodum er ea, qu£ a Lemno infula Lemnia uocatur . Veruntamen ubi ab affiide , uel uipera quis fue 
*o r it demorfus, parum uel nihil proficit, quamobremeredendumminime fuerit, panem ueluinum, quibus fuas ij ad* 
murmurant cantilenas , eos qui fumpferint, tutos a ferpentibus ,er alijs id genus uenenum eiaculantibus,ad integrum 
ufq-, annum feruare poffe . Quandoquidem nouimus nos , qui hoc pane deuoratofe tutos d ferpentibus exiflimantes , 
ferpentium uenationi fe dedere : fed ab ijs tandem demorfi huius admurmurati panis opinione falfi interiere . Nor» 
tamen eam inficias, quin aliqui reperiantur, quibus quadam ea d calo facultas tributa efl, ut d ferpentibus non mor * 
deantur. Siquidem noui ego plures qui [impliciter, nuUoq; artificio aut uerbis affiides,?? uiperas quotidie capiebant, 
nec unquam ab ijs idi fuere . quanuis ferpentes ab ijs modo pedibus calcati, modo manibus compre fi fuerint, ac diu = 
tius in nudo eorum finu geflati . Neq; pr£terca mgaucrimjerpentes non poffe carminibus,?? incantationibus com* 
beUi , quod plurimis id condet experimentis ■ exterum , ut nihil quod ad curationem iduum tarulentoram facere 
poilit d nobis praemittatur , qui omnia qu£fcimus, ingenue docemus , non uerebor prodere memorix ( etfifciam 
ai medicos non fbedarc,neqi ab ipfis recipi) quonam pado in Romano agro fenex quidam eremita amicus meus, d 
feris idos fanabat , ipfis abfentibus £gris . Cum enim quis e circumflantibus populis d ferpente demordebatur, id per 
gio lineam circunducebat : deinde iubebat peden 
fer, bebat, caro carvzu, sanvm rh d ych, rb p v t a >m>, emanvel 
fARACitTvs mox t e rra eodem gUdio abradebat, itant omnes abolerentur cbaraderes : abrafumpulue* 
rem fidili quodam paruo aqua pleno excipiebat , r% tantiffier dimittebat , donec terra fubfideret ; demum nuncij 
interula aquam percolabat , er cruce fignatam illi bibendam prMat . Sed certe mirum efl , quod eadem hora idus 
fanabatur qua nuncius potionem iUamfumpferat, ut mthi plane compertum efl , er omnibus illius regionis incolis . 
1 0 Uxc efl curatio in uirulentos idus, qua utebatur iUe eremita . qui mihifiepius dixit, hoc effc matus fecretum , effice 
ciuscfc remedium, quod habeant ij, quifuam originem in dmi Pauli familim falso reftrunt . 
Vefpse,&apes. Cap. XLI. 
Inter ferientium venenatorum notas , nihil de vefpis , & apibus articulatim digefsimus , quod 
tonfpicux omnibus fint,& nihil excellens, aut notatu dignum in his obfeructur : inter remedia ta- 
men carum meminiffe, non fuit alienum. Igitur aduerfus vtrarunque ifrus prodeft illita malua, & 
hordeacea farina cum aceto , ficulneum lac in vulnus inftillatum , & muris, aut aquae marina: fotus . 
*» Etsi uefrarum, er apum idus nemini unquam attulerit necem ; cum tamen dolores moleftifiimi inde quando 
Sine oriantur, non alienum, neque inutile fuerit ea noffe medicamenta, quibus facile ijdem mulceri pofiint . Quamob* 
SI 4 rem 
Vnguentum 
Nicandri. 
* * 
Curatio feeu 
dum quedam 
eremitam. 
Vefparum,& 
apum iftus,& 
remedia. 
