14 Muftei Kircheriani 
bis fcptenis immcrfionibusfe , fuafque veftes 
abluebat aqua , eaque expiatione ab omni ma- 
cula abftergi arbitrabatur, ut notat Alexander 
ab Alexand. genial. Dier. lib. 4. cap. 17. Giral- 
dusiib.de Sacrif. fyntag. 17. quin etiam ante- 
quam aqua fe purgaftct , facra tangere nefas du- 
cebat, unde iEneas apud Virg. iib. 2. ita patrem 
alloquitur 
Tu Genitor cape facra manu-, patri 'ofq\ Penates. 
Me bello ex tanto digrejjum , & cade recenti 
Att reflare nefas , donec me flumine vivo 
Abluero 
Utebantur- praterea fa?pe aqua luftrali ideo di- 
(fta , quod ca Sacerdotes luftrationis , ideft pur- 
gationis caufa afpergerentur , de qua Ovidius 3. 
de Ponto 
Spargit aqua captos luftrali graja Sacerdos. 
In ea torrem ex alteri, uti rem divinam fecilfent, 
prius extinxifle etiam legimus- juxta illud Vir- 
gilii , fpargens rore levi &c. Hac autem luftrali 
aqua in quibusdam Sacrificiis nedum fe ipfos , 
fed ipfa Idola , eorumque Templa, & Altaria 
afpergere & expiare confueverant ; cujus moris 
habemus luculentiffimum teftimonium apud 
Tertullianum lib. de Bapt. cap. 5. ubi ait. Sed 
enim Nationes extranece ab omni intelleflu fpiri- 
talium poteftatem eadem efficacia Idolis fuis fub- 
miniftrant ,fed viduis aquis fibi mentiuntur , nam 
&J 'acris qutbufdam per lavacrum initiantur Ifi- 
disahcujus aut Mithra : ipfos etiam Deosfuos la- 
vationibus efferunt'. Cteterum Villas^Domos^ T em- 
pia , totafque Urbes afpergine circumlata aqu£ 
expiant pafftm . 
Hos, & plurcs alios confimiles ritus conftan- 
tior opinio cft a Judaeorum lege ad Ethnicos 
Diaboli quadam invidia fuifte traduiftos : quam 
fententiam egregie firmat Tertullianus de Pra?- 
feript. cap- 40. , ubi multis allatis exemplis ha?c 
deinde fubdit:C£terum fi Numa: Pompilii fuper- 
ftitiones revolvamus, fi facerdotalia officia infi- 
gnia , & privilegia , fi Sacerdotis minifteria , & 
inftrumenta, & vafa ipforum Sacrificiorum ac 
piaculorum confideremus , nonne manifefte 
Diabolus morofitatem illam Judaica? legis imi- 
tatus ? Moris enim fuit apud Juda?os non nifi lo- 
tis manibus Divinum adorare numen ut notat 
Ariftfiis dc feptuaginta duobus interpretibus 
htecfcribens. Rege confalutato ad confueta loca 
divertunt , atque {ut mos efl Jud<eis omnibus ) 
inanibus prius in mari lotis Deo preces effundunt , 
& paulo pofl : interrogavi equidem & illud quo- 
que cujus gratia , cum vota facerent , manus 
prius lavarent ; Quarenti talia demonftrarunt 
illud tejlimonium ejfe , ne quid perperam agant 
fed pie fanfl e que perficiant , quandoquidem uni- 
verfa opera manibus exerceantur , re fle fingula 
ad jujhtiam & veritatem referentes , qua ratio- 
ne pofitum olim erat in templo Hier efolymit ano 
labrum Adneum cum aqua ad emundationem . 
Exod. cap. 30. 
Multa fane ex Gentilium Juda?orumque infti- 
tutis in Chriftianam Religionem inveifta , & fa- 
cris additis precibus , in fanttiorem ufum fuifte 
converfa notant partim Ecclefiaftici Scriptores 
& prae ceteris Hallier defacris eletftion. tit. de 
Ritibus facra? ordinat, arr. 3. pag. 955. In his 
quoque aqua? benedicta? origo , qua in Ecclefiis 
privatifque aedibus pio fane ritu ad leviorum 
pcccatorim expiationem afpergitnur , fluxifte 
creditur , vel ab aqua luftrali Ethnicorum , vel 
ut Baronio ad ann. 5 7. num. 1 1 o. magis placet , 
ab aqua emundationis , qua Sacerdotes Judaei 
ante ingrefliim in Saeta manus pedefque ablue- 
bant ; plura addit Baronius . 
Aqua autem, qua Romani utebantur in Sa- 
crificiis, excipiebatur e fonte Juturnae, qui juxta 
numicum amnem labebatur , ut fer ibit Servius 
in 1 2. Eam vero fuper terram fparfifte piaculum 
ac trifte omen erat , ideo vas lato ore & fundo 
angufto , quo hauriretur , ne ftare poftet in fa- 
cris adhibebatur , quod Vas Donatus & Ser- 
vius futile vocant , & de eodem ita Laetantius 
lib. 8. Theb. Futile , inquit, Vaseft quoddam 
lato ore fundo angufto , quo utebatur in Sacri s Dep 
Veftf^ quia aqua ad Sacra in terra non ponebatur , 
quodfifaflum eft piaculum erat , unde excogita- 
tum eft Vas , quod ftare non poffet , fed ft pofitum 
effetftatim funderetur ; unde <& homo commi ffa 
non retinens futilis dicitur , &■ contra non futilis 
bonus conftliis . Hoc etiam Vas quidan eruditi 
Cadum & fcyphum dixerunt, illudque manibus 
tenere oportebat, quod quidem Flaminicie Vir- 
gines Sacrorum miniftra? , aut Veftalium famu- 
la? , & nonnunquam Pueri Flaminum miniftri , 
quos Camillos appellabant coronati tenebant 
manibus. Ejufdem vafis formam dat Scacchus 
loco fupracitato acceptam ex libro Choul , fed 
non puto ejufmodi formam femper invariatam 
fuifte ! Pro certo folum dicipoteft , forma pyra- 
midali fuifte , ut per fe ftare nequiret ; Sic apud 
/Egyptios aqua Nili maximi fiebat, ut hydri^ 
ad Templum humeris ferretur , ad ufum Sacro- 
rum ; fic apud Griecos fons Challirhea? tantse 
Religionis erat, ut ejus aqua folum in Sacris ad- 
hiberetur . An vero fimili futili vafe deportare- 
tur , nefeimus . Tria nos omnino fimilia vafa in 
Mufeo habemus , quorum unum delineatum vi- 
des fub nu.tf.Tab.V.forma pyramidali abfolutu, 
& hinc inde anfis pra?ditum eft , ut Camillus fa- 
cile illud manibus poftet fuftentare ne caderet . 
Duo ex illis reperta funt inter rudera antiqui 
Templi Silvano olim dicati prope viam Ap- 
piam . Potuifte etiam cineres cadaverum in illis 
contineri probabile cft 5 nam Urna: cinerariae 
