12 Mufei Kircheriani 
cx hoc vafe fumebant ut probarent , an aptum 
facrificio effet. Secundo erant vafa libatoria, 
quibus libamen fiebat luminis labiis vinum ele- 
<^um deguftando, quod erat proprium in Sacri- 
ficio . Tertio vas erat , quo vinum effundebatur 
inter cornua vi&ima? . Hoc apparet in nummo 
expreflo apud ChouI pag.226. Longini Trium- 
viri, in quo Sacerdos vinum fupra aram effun- 
dit vafe feu cyato concavo . Vas autem libato- 
rium manu praefert alius Sacerdosin marmore 
antiquo ab eodem Audiore relato pag.193. ficu- 
ti etiam fimile perhibet Rofinus , Cafalius , & 
Scacchus pag.416. Myroth.2. & a nobis eft ex- 
preffum hoc loco fub num.8. 
De hujufmodi vafe nunc fermo eft : alia fuo 
loco indicabimus . Illud his verbis dcfcripfit 
Scacchus . Hac vafa certum efl has medias fijiu- 
las huhuijfe non folum d tergo , ubi Manubrio 
fatis longo fulciuntur uno altero majus , quod 
veluti quoddam canale excavatum habent , fcd 
etiam in anteriori parte , unde liquor degujlaba- 
tur , medio canale vas excavatur ad vitium fun- 
dendum , degujlandum atque libandum ; ficque 
extra protenditur , ut ori cum adjungitur , vini 
tantillum exorbere liceat , quod conflat ex ejus 
forma . Marcus Varro feribit Simpula fuiffe ca- 
lices fidtiles , & vafcula quibus -vinum dabantyut 
minutatim funderent, a Guttis Guttum appella- 
runt , & quo fumebant minutatim , a fumendo 
Simpulum nominavere. 
Harc omnia , & fi vera fint , non tamen affir- 
mandum puto ejufmodi Simpula , feu Simpuvia 
eandem femper , invariatamque formam ha- 
buifie , ita tamen fabrefadla , ut guttatim vinum 
pofTent effundere, quod ad libandum neceflario 
requirebatur. Sunt in noftro Mufeo duo vafa 
fidlilia ex atra argilla compai&a,ut in lamina IV. 
expreffimus num.9.& 1 o. Manubrio utraque pro- 
dita, ore anguffiffimoin parte qu£ in conti porri- 
gitur, ut apparet. Os autem plura foamina intra-, 
circulum habet in fummitate ad vinum exci- 
piendum , ut impleantur . Unum non valde dif- 
fimile exhibuit Petrus Bartoli de Sepulchris 
agens . Aliud ex iere , & quidem mole parvum, 
ut in eadem Tabula expreffimus num.i r. iii_» 
Mufeo eft, forma autem valde diverfum & fupe- 
riori ut confideranti patebit . 
Aliud vas «neam cum longo Manubrio exhi- 
buit in Mufeo Romano eruditus Caufeus , mu- 
tuata appellatione a Bellorio , qui in catalogo 
fuo dixit Simpolo coi manico lungo per le libatio- 
ni : quam tamen appellationem improbat ut fal- 
fam CL Begerus in tomo 3. Thefauri Brande- 
burgici , eo quod Simpulum a fumendo didtum 
Varro affirmet , & Sacerdotes (ut ipfe ait) Sim- 
puio minutatim non fumebant , fed fundebant. 
Indicat infuper marmor antiquum , apud Spo- 
nium in Mifcellaneis pag.310. exhibitum IrG 
quo Camillus exprimitur gutto in pateram 
Sacerdotis liquorem fundens, eum fcilicet, 
quem poflea Sacerdos ara: aut vi&im» fuperfu- 
furus erat . Habebat igitur Simpulum , ait Bege- 
rus, anguftum , & acutum collum, quod in acu- 
tum canaliculum coar&abatur , ut per eum li- 
quor minutatim effundi poffet; illud autem, 
quod Bellorus cxhibuit,Simpulum dici non po- 
teft , fed vnfculum ad hauriendum ex vafe ma» 
jore, & profundiore liquorem deftinatum . Ma- 
nubrium habet , quod in fummitate retortum 
eft, ut vafi majori appendi poffit , ita corpori 
fuo adglutinatum , ut a?qua lance id pendear» 
nec quicquam liquoris ultra fuperificiem effun- 
datur . H»cBegerus. 
PATERA. 
D iximus fupra vas adhibitum faifle in Sa- 
crificiis, quo vinum inter cornua vi&i- 
au’ , five fupra carbones accenfos effundebatur, 
qua: quidem effufio non fiebat fimpulo,aut gut- 
to, fcd alio vafe, quod Grteci Cyathum dixerunt 
Latini vero Pateram , ideft a patendo, ut Varro 
docet lib.4.de lingua Latina . Hifcc autem nunc 
in convivio, antiquitatis retinenda? caufa, potio 
circumfertur . Inde fortaffe Virgilius lib. 5. 
iEncid. de yEnca loquens ait : 
Stas procul in puppi pa tera tenet,extraq\ falfos 
Porricit influhus ac vina liquentia fundit , 
& lib. 4* de Didone 
Ipfa tenens dextra pateram pulcherrima Dido 
Candentis Vacca media inter cornua fundit . 
Aliud vaforum genus erat , quse labra minus ex- 
tenfa habebant, corumque ufus erae in Sacris. 
Illa pateras vocant multi feriptores , fed falso 
nam teftc Varrone, dicenda funt Patella: feu pa- 
tina:. Apopheretas vocat Begerus in thefauro 
Brandeburgieo tom. j.pag. 424. cx Ifidoro , qui 
lib. 20. cap. 4. de vafis efcarum. Apophereta,in- 
quit, a Grascis a ferendo poma vel aliud , nomi- 
nat, eft enim plana; damnatque proinde Cau- 
feum, qui talia inftrumenta proferens in Mufeo 
Romano illa pateras appellatjlicet leve ejus pec- 
catum dicat, cum fequarur Cafalium , qui etiam 
de Rom. Sacrific. pag, 364. Pateras dixit. In his 
carnem e viftimadefumpram Diis libabant, ut 
manifefte probatur ex Manlio apud Honnium 
cap. 1 5 . ubi ait . Quo circa bonum civem legibus 
parere & Deos colere , & in patellam dare parum 
carnis, adeoque decipiuntur,qui fibi fuadent pa- 
teras , patellas , guttos , & cyathos idem fuiffe 
apud veteres in facris agendis. Antiqua lapidum 
fragmenta , nummique Veterum hoc clare dc- 
monftrant . Fatelfe etiam ut plurimum manu- 
brium habent , oblongum , pater» vel non ha- 
bent. 
