Clafsis Prima . 9 
l3 §* 1 7 *p 3 g« 44 1 • his verbis : Sacra faflurus vi- 
num antequam facnf culus Jimpulo circumferret , 
ut rflantes pariter Libarent, tum fetas inter cor- 
nua vici ima manu excerptas t an quam prima li- 
bamina m ignem mittebat , id quod 6“ Virgilius 
non ignoravit , cum cecinit in 6.JEueid. 
Et Jummas carpens media inter cornua fetas 
ignibus imponit facris 
Mox viflimanus obliquum cultrum ferreum ob- 
longum idef Secefpitam a fronte ad caudam vifii- 
fn<e ducere ■> & fe ad orientem vertere [olebat , 
quod in fasrifcio habebatur primum ■> ideo idem 
Virgilius in i2. 
illi ad fur gentis converjt lumina Solis 
Dant fruges manibus Jalfas , & tempora ferra 
Summa notant pecudupaterfq\ altaria libant . 
Deinde Sacerdos exteris imperabat, ut vidlimas 
jugularent. Erant hi Adminiftri Sacrorum , qui 
ifhmariiy & Cultrarii ac Popce-, a nonnullis di- 
dii funt . Agones etiam Ladlantius illos nomina- 
vit , quibus , nifi juffi effient , ma&are non lice- 
bat, ideo fuccinai, & habitu , qui inferius appa- 
rebit, & Propertius iunuit, cum ait 
SuccinEhque calent ad nova facra Popce 
nutum imperiumque expedlabaut. Sic Ovidius 
primo Faftorum j 
Qj*i calido /Iri flos tinfiurus [anguine cultros 
Scmper-> agat ne*, rogat , nec n/t ju/Jus agit. 
Qyamobrem Joannes Gutherus de veteri Pon- 
jure lib.4. cap.24. fcripfic Dolabram vel Se- 
ccfpitamad Pontificem pcrtinuiife; malleos cul- 
trofque fuiffie Popae, qua voce indicat plures, ac 
«iverfos cultros in Sacris adhibitos . Adeat cu- 
riofus imaginem lapidis antiquiffimi exhibitum 
a Joanne Baptifta Cafalio de veteri Roma- 
norum Religione , in qua repraefentatur fo- 
ernnc lacrificium , & inter Popas , unus fufti- 
~ cns capite caniftrum repletum cultris ad facri- 
cium neceffiiriis . Quis aurem dicat unico eo- 
fa eni fi Ue cu ' tro om oia perfici potuiffie , quae in 
aajf P cra § c hantur . Poterat quidem Popa 
ant . ° 5 . & r tcr i f tl cu ltro vidlimam jugulare , non 
Wri V n lU ^ a dividere ut mos erat etiam in 
r.-c ant ^ uis Hebraeorum . Singulis enim qui 
j i° mtcrera nt hoftise madfcatae pars aliqua 
«elimabatur, ut i n primo R egura cap.i . habetur 
acrihcio Elcanae,& in Sacris Ethnicorum te- 
ba Ur Drolib.j. num.31. In aedificatione The- 
ium de Cadmo,dicens, qui facrificium infti- 
^ atln natali Cadmeae Urbis : 
Et Cadmus fumens diflribuit cuique 
Idcir ' f fr^bens aquilibrem partem cibi. 
nienta°f •£ a ^ uc ^ atus Gutherus inter inftru- 
r/JVf'' c ‘‘ 1 quae ad Popas pertinebant 
nes hna Um nUmerat > ideft cultrum , quo car- 
larum incidebant , a clunibus illarum 
P' potiore . Hujus generis fuiffie autumo cul- 
trum delineatum in noftra lamina fub nume- 
ro 3.crafTum,& ponderofum , & ad incidendum 
etiam offa fabrefadlum . Duos alios optime ju- 
gulare vidtimam potuiffie non dubito , ut ex eo- 
rum forma clariflime deducitur : 
LIGULA. 
E Xhibitis cultris alia inftrumenta produci- 
mus etiam in Sacris Ethnicorum adhibita. 
Pelle enim a vidlima ablata, mox Arulpex, Fla- 
men , aut Sacerdos vifcera , & exta animalium 
rimabatur>& extifpicium fiebat ; hoc eft per ex- 
ta Deos confulebat,& an perlitarum effiet atten- 
te explorabat , & tunc exta reddi dicebantur, 
cum probata Arx fupponebantur , ut notat Ser- 
vius ex Virg.e.Georg. 
Lancibus , & pandis fumantia reddimus exta. 
Exta dicuntur, quae in victimis interiora extant, 
uc cor, pulmo, lien, & jecur, quoniam fuper in- 
teriora extent . Plinius vero nomine prxeordia 
dici exta affirmat lib.30. Nat. hift. 
Ab excis divinationem faClam fuiffie oftendit 
M.Cicero lib.i 1 .de Nat. Deor. hinc vocati Ex- 
ticipes divinatores per exta > licut & Arulpices. 
Hi ne quid Sacris mancum vfel monftrofum in- 
terelfet, cavebant; nam fi vifcera pallore , tetrif- 
que maculis fuffufii apparuilfent , fi jecur tabi- 
dum , fi pulmonum fibrae defuiftenr, fi fine prae- 
cordiis vidlima, non litandum Sacerdos exi- 
ftimabat . Idem obfervabat etiam flammas, 
quae in cremaris victimis edebantur , ut feribie 
Didymus: Item bilem, veficam praeterea, ore la- 
na colligato , igni imponebat ■> & quo padto illa 
difrumperetur adnotare confue verat . Collige- 
bantur etiam vaticinia ex cauda hoftiarum, nam 
igni inflexa difficultatem rei indicabat , vel ex- 
tenfa , & deorfum corruens cladem futuram ; fi 
vero in alcum eredla fuiffiet, vidtoriae indicia 
prxfeferabat . Ob quos ridiculos ritus enume- 
ratos a Giraldo Synta.g.i 7.pag.444.Ethnicis ir- 
ridet Arnobius . 
Ad haec attente peragenda inftrumentis ex 
aere , & ferro utebantur ns fere fimilia , quibus 
Chirurgi utuntur invulneribus, & morbis variis 
perferutandis . Multa olim ejufmodi fuiffie in fuo> 
Mufico affirmat Jo: Baptifta Cafalius de vet. 
Rom. ritibus eorumque formas exhibet in pagi- 
na 1 59. Michael Angelus Caufaeus Tab. 7. fe- 
(ftionis j.Mufxi Romam unicum expreffit, quod 
Ligulam appellavit . Nos hic plura producimus 
in Tab.IV. qua: ex aere conflata in Mufaeo funt, 
inter quae fub num.1.2.3.4.5.6. binas ligulas re- 
coguofcet Ledtor, infuper Spiculum Vulnera- 
rium, Ungulam, Scalprum Chirurgicum, Sagit- 
tam , five Vulfellam , & duplicem fpatulam . 
C0- 
B 
