8 Mulsei Kircheriani 
de eo Pollux lib. i o. cap. 26. Candelabrum qui- 
dem dicitur fuper quod imponitur candela , qua 
dicitur lucerna , & Varro de lingua latina 4. 
Candelabrum a Candela ; in his enim funiculi ar- 
dentes figebantur . Eruditiffimus Gregorius Gi- 
raldus in hiftoria Deorum Syntagm. 1 7. lo- 
quens de facrificiis Ethnicoru refert verba Plu- 
tarchi in Problcm. ubi ait: Sed in capiendis au- 
guriis Sacerdotes prius , & Arufpices , qui nunc 
Augures , luminari afemper aperta habere volue- 
runt •> nec operculo impofito claudi . Rationem.» 
pluribus affert . Ex his verbis Plut&rchi facile 
coniicere poffumus lucernas fupra candelabra., 
arfiffe ; Lucerna: enim folent operculo impofito 
claudi , & extingui ; fed paulo poft idem Giral- 
dus loquens de inferorum facrificiis ex Fefto h$rc 
habet . Fer duodecim dies Februa celebrabantur , 
hifque diebus pro impetranda mortuorum anima- 
bas quiete , omn 's populus piaculis facrificiifque 
circa fe pulchra accenfis facibus , care f que inten- 
tus erat . Igitur ex Plurarcho lucernas , ex Fefto 
laces cereas in ufu fuiffe di fc i mus . Quamobrem 
non video qua au&oritate fultus fnpra laudatus 
Scacchus cap. 45. Myrot. 2. affirmet nullu ru 
fuiffe in facris Ethnicorum atque Hebra:orum 
ufum candela: e ca:ra vel alia rc non liquabili 
compaCtae. Ut plurimum quidem lucernas adhi- 
beri folitas non dubito.Ita Homerus lib.7.0dyf 
ufum plurium lucernarum in facris Ethnicorum 
offendens Regiam Alcinoi deferibit, inquam 
juxta ufum illius retatis facra convivia habeban- 
tur , meminitque centum puerorum aureorum , 
vel mavis dicere centum ftatuarum aurearum , 
qine totidem fuftentabant lampades j ut confiat 
ex interpretatione carminum illius 
Aurei autem pueruli bene aedificatis in aris 
Stabant , ardentes lapades in manibus habentes 
Pralucentes per notles in domibus convivis . 
Adear Lc&or Ioanncm Baptiftam Cafalium qui 
cap. 15 . de ritibus Ethnicorum Romanorum ex- 
ponit figuram marmoris antiquiifimi fibi com- 
municatam ab Equite Caffiano a Puteo ex fua 
bibliotheca , in quo folemne facrificium reprre- 
fentatur , cum duobus candelabris a duobus ca- 
milus fcu ingenuis pueris fuftentatis, aitque illa 
fuiffe adhibita a dfuffumigandum odoramenta fa- 
crificii . Atque hrec de forma , & ufu expofiti 
candelabri diCta fint fitis.Non enim omnia per- 
fequi ad noftrum InftitUtum attinet . 
i • ' 1 • 
cu LTPU.SECESPIT ae, et gladius. 
' -* » - > • 4 , , ' I 
C UM Ethnicorum Sacrificia indicata fint, in 
quibus candelabri erat ufus,non abs re erit 
hoc in loco exponere aliqua infirumenta in iifi 
dem lacrificiis adhibita, qua: in Mufieo magno 
eruditorum obleCiamento vifuntur,& primo tres 
cultros ferreos expono, licet rubigine, longo 
annorum fpatio fub ruderibus contraCta, exefos, 
quos in facrificiis victimarum adhibitos fuiffe, 
nullus dubitare poteft , cum inter antiquorum 
Templorum rudera reperti fuerint . Diverfam 
illi formam habent ad diverfum ufum compa- 
cti , prout in lamina III. expreifimus fub nume- 
ris 3. 4. 5. fciunt autem eruditi varium fuifle 
apud Ethnicos ritum imolandi viCtimas . Indi 
quidem non jugulare, fed prarclufo fpiritu viCti- 
ma necare confueveruntj nc quid de (aero depe- 
riret, neve quid mane u Diis afferre viderentur, 
Perfe, & Cappadoces non gladio fed fiipite bo- 
fiias maClabant.Romani etiam interdum malleo, 
& porcam in fcederali facrificio filice ferire con- 
fueverunt, ut pofi Livium tradidit Feneftella 
lib.a.de Sacerdotibus Romanis cap.9. Adeo fuit 
varia facrificandi religio gentibus. Cum aurem 
victimarum fanguinem ferro infliCto fparge- 
bant, non vulgari, fed facro aliquo gladio ad fa- 
crificandum deftinato ufos fuifie Gr^cos ofien- 
dit Scacchus Myroth.3.cap.6o.J^/gW/«/ (ait) 
non ferreus fed aneus erat . Mac hara enim fer- 
rea erat , & ideo hofliam mali are in facris cave- 
bant , ne facra prophanis mif cerentur , fi eodem 
gladio viHimas jugulaffent , quo fanguinem hu- 
manum in pugna fundebant . Quod fi prophana 
religionis cultores ifia Cavebant , quid veri ac 
fummi Dei cultores fuiffe dixerimus ? In feriptu- 
ris tamen facris n6 legitur qualis fuerit gladius, 
quo ad maCtandas viCtimas Hebra?i uterentur, 
Icd atneum fuiffe dici ab Aria Montano , refert 
ide Scacchus.Giraldus autem antiquitatum om- 
nium indagator folertiffimus p»442. Syntag.17. 
affirmat apud Delphos in morti fuijfe , ut cultro > 
quo Deis immolabant de nocentibus etiam fuppli- 
cium f umerent . 
Ut ut haec fe habeant , poterant fine fuperfti- 
tiofie religionis detrimento uti gladio vel cultro 
illi fimili , quo in pugna , vel in Reis puniendis 
utebantur . Quale autem fuerit ejufmodi i nftru- 
mentum ambigitur . Dolabram multi nominant 
apud Rofinum I1b-3.de Antiq.Roman. alii Sece- 
fpitam.ut Fefius; alii Securim , alii Cultellum pu- 
tant & Gladium. Eft autem Seeefpita (inquit Gi- 
raldus ex eodem Fefto ) Gladius manubrito ebur- 
neo s rotundo^ f oli do , junFio ad capulum auro ar- 
gentoque , fixus clavis ancis are cyprio , quo Fla- 
mines Flaminifque Virgines , Pontificefque ad fa* 
crificia utebantur . Ejus iconem hic damus ex 
tabula 7.feCt.3. Romani Mufaei Michaelis Ange- 
li Caufei mutuatam fub numero 6 . qui gladius 
olim fervabaturin Mufaro Jo:Petri Bellori. Dici 
autem Sccefpitam a fecando docet idem Fefius. 
Ea tamen ufos efte Pontifices ad jugulandam 
viClimam apud nullum reperi , fed alium ufum 
in facris habuifte docet idem Giraldus Syn-* 
tag.17. 
