Clafsis Secunda - 6? 
mum xnftituifle ferunt ,& Armiluftrium nuncu- Anno igitur Armiluftrii quinto , quo illud 
palle 5 alii tamen a Numa tradunt ortum habuif- celebrabatur , preces fuas Vulcano obtulc- 
je. Luftrum autem dictum fuifie live Armilu- runt Cenfores ifti, & quidem Quinto, Scilicet, 
«rium ex eo quod fic in Sacrificiis purgatio fie- ut ipfis eo tempore faveret , non ignem exci- 
it fingulis quinquenniis , ut docet Varro lib.4. tando , nec extruendo arma ; quorum fabricam 
de lingua latina. Vulcano , 8c Cydopibus Virgilius cum Home- 
‘Tertium denique Armiluftrii genus Anto- ro , coeterifquc poetis tribuit (cribens : 
nius Auguftinus refert in fuo de Antiquit, Dia- Ignipotens ccelo defeendit ab alto. 
*°go decimo, ubi docet. Armiluftrium a Luftro Ferrdm exercebant vafto Cyclopei in antro 
derivatum. Luftra autem Roma: fuifie cum R e- Bronte/ que Steropefque , & nudus membra-» 
ges primum civium romanorum deletum cen- 
fumque facere folebant i fcilicet cum eorum fa- 
cultates, States, flatum, & quis cujus elfet curis, 
Vc l tribus , cujus Colonis aut municipii , quod 
officium , collegium , Sacerdotiumque gererent, 
quot liberi e fient , cujus statis , quo cenfu , de- 
scriberent . Ad hsc civitatis bona apud Qus- 
ftores explorabant , cui rei Magiftratus inven- 
tus Cenfores bini , qui quinto quoque anno 
Luftrum conderent , hoc eft Cenfum agerent , 
Vniverforum . 
Sicut autem in Luftro omnes domus , familia: 
at que cives, eorumquebona luftrabantur , Icu 
recenfebantur , itapariter erat Armiluftrium, in 
quo milites luftrabantur , & arma . De tali mu- 
Ucre Cenforum fufe Rofinus egit antiq. Roman. 
H°. 7. cap. 10. ex quo aliqua hic Subjicimus . 
Cenfores difti illi funt, quod ad eorum cenfu- 
ram ideft arbitrium cenleretur populus. Fuit 
hc unus de Magiflratibus majoribus , & Roma* 
n * reipublicx propter dfciplina cujlodiam , cujus 
fevera cura Cenforibus inter extera fine provoca- 
tl °ne commijfa fuit admodum falutaris . Ipforum 
°ffi c ium erat , quod prater Livium , Plutarchum , 
^ fenum , & alios Cicero lib.$. de legibus paucis 
!s verbis plene deferibit , Cenfores , inquit , po- 
puli civitates ^foboles-, familias pecuniafque cen- 
fento . Vrbis templa , vias , aquas , arari urn-» y 
Vc ftigalia tuentor , populique partes in fribus di- 
f r ibunt 0 , <& in decurias-, C vifates , Ordines par- 
tiunto , Equitum peditumque prolem deferibunto , 
<*iib es effe prohihuuto , mores populi regunto-, Pro- 
brum in fenatu ne relinquunto , bini funto . 
His praenotatis facile deducitur Pinarium , & 
Rabulium binos Cenfores populi fuifie, aqui- 
bus preces, & Vota fuiftent oblata, non quidem 
in Feftis Armiluftrii fingulis annis, vel quin- 
quenniis a militibus celebratis , fed Armiluftrii 
tempore , quo Arma militefque recenfebantur , 
opus enim erat arduitate plenum , invidixque 
& infidiis obnoxium, ut confideranti patebit . 
Quadecaufa, referente Auguftino dial. 2. ad 
illud exercendum Viri Primarii , & Conlulcs 
eligebantur in Vrbe : & hi purpurea vefte in- 
duti incedebant, atque eos duobus littotibus 
uti pofie (referente Dione) Auguftus decre- 
vit . 
Pyracmon , 
Una cum Vulcano STAT SE etiam matri preces 
fuas effuderunt , nam ejus Dea» cultum , a udor e 
Fefto , apud Gyraid. Syntag. pr. in fuos quique 
vicos retulerunt , collufiranlc populo , lapides non 
confumi igne , qui plurimus fiebat inforo , tn quo 
ejus Deafimulacrum antiquitus colebatur . Cum 
autem Pinarius , & Rabulius dicantur in inlcri- 
ptione Magiftri Vici , & quolibet in vico Siata 
Dea coleretur a Romanis, mirum non eft im- 
ploratam ejus opem fuifie, tanquam Vicorum 
prefidis , ubi Votum emittebatur a Pinario , & 
Rabulio . Utrique autem , nempe Vulcano, & 
Statae , titulus Augufii tribuitur , ut ea voce am- 
borum Majeftas Significetur . Ob id etiam ( do- 
cente Servio) Sedes Augufla , & teclum Augu - 
fium dicitur , & Ovid. x. Faft. 1 ip. ait : 
Santta vocant Augufla Patres : Augufieu* 
vocantur 
F’ em pia , Sacer dotum rite dicata manu . 
Auguftus etiam appellatur qui eft confecratus 
ait Cicero de natura Deor, lib.2. C.S9. uti erant 
Gentium Dii , ex Hominum Cretu in Deorum 
chorum adferipti. 
Volcanus denique non Vulcanus appellatur , 
voce ab Antiquis latinis ufurpata . Volcanus 
enim ab iis dicebatur , ait Servius , quali V olica- 
nus , & Varro ab ignis jam majore vi ae Vio- 
lentia Volcanus dicitur . Ita Martialis lib, 5. 
epift. 7. 
lam precor oblitus nofira Volcane querela 
Parce &C. 
Supereft ut de munere Magiftri Vicorum, quod 
a Rabulio, & Pinario exercebatur aliquid in- 
quiramus. Anciquiifimum illud fuifie in Repub. 
Romana refert Bulengerus lib. 5 . cap. 7, de Im- 
perio Romano ; nam inter Curatores Urbis’, 
erant Curatores viarum , qui Vicomagiftri di- 
cebantur, qui tamen ante Auguftum perpetui 
non fuere , nec id certum erat munus , fed ea- 
rum curam a Cenforibus geftam affirmat Cicero 
de Leo . his verbis . Cenfores Urbis , femplet-» , 
Vias , Aquas-, ararium, ve Fligal tuentur. Qua- 
mobrem tempore Reipublicae Pinarium , & lla- 
bulium Magiftratum hunc geflifie non levi con- 
jedura probatur , cum Cexnlores efient , qui Ar- 
miluftrium inftituerent, & Vicorum Magiftri , 
qui 
