68 Mufiei Kircheriani 
£)ud laborantes utero puellas , 
Ter •vocata audis , adimifque letho 
Diva triformis . 
In quem fenfum Scriptor ille , qui fub nomine 
Abdii Babilonije Epifcopi circumfertur lib. 3. 
hift.apoft. de quadam Calliope inter graviflimos 
partus dolores ita fororem alloquente , ait; 
Vade quafo , & invoca Dianam Deam nojlram , 
ut mijereatur mei : Ipfa enim habet patrocinium 
obftetricandi. Cum autem Lucina eadem habe- 
retur ac Luna, invocabatur ad partus egeren- 
dos , quod ii plerumque maturefeunt novem 
Lunx menfibus, qui eo quod menfa fpatia con- 
ficiunt , menfes nominantur , ait Cicero de Nat. 
Deor. ex Timzo , qui cum in hiftoria dixiffet, 
qua node natus Alexander etfet , eadem Diana; 
Ephefiae templum deflagraviffe , adjunxit, mi- 
nime ejfe mirandum , quod Diana , cum in partu 
Olympiadis matris Alexandri adeffe voluijjet , 
abfuijfet domo . Quamobrcm addit idem Cicero, 
a Lucendo nominata ejl , diciturque Lucina , & 
Lucella a luce , quam infantibus dare credeba. 
tur , vel a Luco , ut alii docent, in quo tem- 
plum habuit Roma; : Utramque fignificationem 
probat Ovidius hoc difticho : 
Gratia lue. me dedit hxc tibi nomina Lucus , 
Vel quia principium tu Dea lucis habes . 
Opigena etiam ob eandem caufam dicebatur, 
quod matronis , in partu laborantibus opem 
ferrer j feu etiam Egena , quia eam partui ege- 
rendo opitulari crederent . Ob quam caufam 
Puellam jam gravidam Zonam folito ardiorem 
in templo Diana; , qure a Grrecis dicebatur . Zo- 
nam folvens , deponere Athenicnfibus folem- 
ne fuifie, Audor eft in Argonauticis Appollo- 
nius . 
vota je scu lapio. 
I nter cetera Votorum figna, eorum frequentif- 
ime occurrunt, qui morbis diverfis , corpo— 
rilque vitiis affligebantur. Hi enim non fecus 
ac naufragi opem a Diis implorabant , recepta- 
que valetudine , non modo grati animi indicio 
vota folvebant , fed qua ratione id contigilfet , 
in tabula fignificabant ,feu fignoteftaceo, quod 
Templorum parietibus affigebant, quare Tibul- 
lus hb. i.Elcg. 3. 
— ; lam pojje mederi 
Vi EI a docet T emplis multa tabella tuis . 
Ex fidis etiam Veterum monumentis accepimus 
/Egros non folum in ^Efculapii Templo , fed in 
alus laborantes detentos fuiffe , atque ipforum 
templorum parietibus fua nomina a ffixifie : ut 
videri poteft apud Strabonem lib.8. Aefculapius 
in Infula Tiberina templum obtinuit authore 
Livio lib. 10. in quo Aegri vota effundebant. 
Nec incongruum hic erit commemorare quod 
ex Plutarcho accepimus, fcilicet cum extra-» 
Urbem hxc infula olim extaret , in ea T em- 
plum dicatum fuiffe Aefculapio ob triplicem 
caufam , vel quod purior & falubrior effet aer > 
extra , quam intra Urbem; vel quod Epidauro 
pefte laborantes Aefculapium accerfendum cu- 
raverint; Epidauri autem non in Urbe, fed pro- 
cul Templum habuerunt ; vel quod Romani an- 
guem ab Epidauro , qui fe in eorum navem con- 
tulerat, in quo ipfum Numen efte putabant , de- 
portavere, eoque in Infula Tiberis egreffo ar- 
bitrati funt Deum locum Templi indicare. Qua- 
re Claudianus lib. 3. in ftilic. 
Huc depulfurus morbos Epidaurius hofpes 
Reptavit placido traflu\ veElumque per undat 
Infula pttonium texit Tiberina draconem . 
Propterea Dionyfius Infulam Aefculapio Sa- 
cram appellat, qua; nimirum etiam in ejus effi- 
giem navis, qua eft addu&us anguis, conformata 
fuerit . 
Pra?ter Aefculapii templum aliud etiam ob- 
tinuit Dea , quam Febrem vocabant , quia nul- 
lus hoc morbo frequentior . Illi nunc DivS 
nunc Sanda nunc Magna cognomen Veteres 
tribuebant , & eandem colebant in Palatio tefte 
Cicerone lib. 3. de Nat. Deor. Alia duo templa 
eidem dicata Valerius commemorat lib.2.cap.i . 
Hanc Deam Hygiam fuiffe ajunt filiam Aefcu- 
lapii , cujus venerationem Graeci infticuerunt . 
Votum illi folutum fi&ile fimulacrum indicat 
quod fub nu.2. Tab.XXlII. exhibemus, muliere 
referens, non bene valentem , capite demiflo , & 
panno circumtegtam . Foramen habet in parte 
averfa , ut appendi poflet prope Aram parieti 
alicujus templi , ut mos erat . 
Pedes etiam fubjeci fub numeris 3. & 4. 
Aeneum alterum & alterum fidtilem, cui fimiles 
quinque alii in Mufaeo funt, fine dubio Vota in- 
dicantes , qua; Diis folvebantur , at non ita cer- 
tum eft, qua decaufahi fuerint oblati. Podagra 
laborantium figna fuiffe , & precum effufarum 
pro valetudine obtinenda opinari poftumus , aut 
etiam peregrinandum . Viam enim inituros 
fefe commendaffe Herculi , pluribus moni- 
mentis probatur . Feftus Pompejus lib. 1 4. ait* 
Er opter viam fit Sacrificium , quod erat profici - 
fcendi gratia Herculi . Stucchius Antiqu. Con- 
vival. lib.i . cap.29. refert apud Romanos pere- 
grinationis ergo Sacrificia , Ccenas , & Vota fl- 
mul fuiffe fadla . Sic reditum fibi varia religio- 
nis fignificatione pollicebantur. Ritum hujuf- 
modi religionis indicat Apulejus initio Florido- 
rum. Viantium moris ejl cum aliquis lucus vel 
aliquis locus Sanflus in via oblatus ejl , votum 
apponere , portum pofiulare . Pro reditu pariter 
Herculi vota foluta effe Syetonius narrat cap. 
de 
