70 Mufei Kircheriani 
etiam complures enumerabat luperftitiofa anti- 
quitas pro divcrfis nuptiarum ritibus, de qui- 
bus Tomafinusfufe agit cap, 13. Profauftis nu- 
ptiis fupplicari folitum indicat Plautus in Aulu- 
laria, atque Deorum matri nullum Sacrum nifi 
Porca fieri quidam prodidere apud Giraldum 
fynt. 17. eo quod animal fit prolificum quod 
etiam Prifci Latini & Gra:ci in Italia faciebant , 
unde fponfam dudurus , poftquam omnia appa- 
raflfet , fpe frnftratus fponfj? exclamavit : Periit 
quidem Sus , & talentum . & Nupti a , ut memo- 
rat Licetus de Gemmis cap. 11 9. Cetera nupta- 
rum vel Puellarum Vota apud Tomafinum ex- 
polita invenies cap. 1 2. & 53. Unum tamen re- 
feram, quod non adeo notum eft : Scilicet Puel- 
las. Veneri dicare folitas marinas Pilas. Id re- 
fert idem Tomafinus , verbis Nonnii Marcelli 
In voce Strophium : Sufpendit Laribus marinas 
molles pilas , reticula , &Jlrophia , fedeaufam 
non docet. Ego quidem non aliam fuiffe puto, 
ni fi quod cum innumeris pilis compadi fint glo- 
buli illi , quos mare erudat , prolis fecundita- 
tem a Dea Maris ejufmodi pilarum oblatione 
fibi deprecarentur , vel animorum Sponfi , & 
Sponfg perfedam unionem,iifdem pilis indicata. 
VOT A MARTI SEV HERCULI . 
D Uo a?nea fimulacra exprimentia milites 
armatos fubnedo in Tab.XXIV.n.i.& 2. 
quibus Pugnantium , feu triumphantium vota 
declarantur. Veterum Graecorum inventum 
fuit, clariffimorum Virorum effigies in Tem- 
plis, & Curia dedicare, audore Plinio lib. 34. 
cap. 3. Atque ut Armorum gloria, qua creve- 
rat res romana Pofkris extarcr , Triumphantes 
tropha?a , coronas , & arma , Jovi , Fortuna: , 
Herculi , & Marti Triumphantes affigebant in 
Templis: Marti praecipue Arma Viri fortes di- 
cabant . Clypeum Aldi ubalis invenit Q. Martius 
argenteum pondo 138. quifupra fores capito- 
Jinat sedis ufquead incendium fuit ,tcfle Plinio. 
Ejufmodi etiam longa vfvorum ferie fpedaban- 
tur Anathemata; hinc Silius Italicus lib. 1 . 
Stant marmore muta 
Effigies-, Belufque parens , omnifque nepotum 
A Bello Series &c. 
De his Ovid. lib. 4. Triff. eleg. 7. 
Miles , ut emeritis non ejl fatis utilis armis , 
Ponit ad antiquos , qua tulit arma , Lares. 
Et Lucanus lib. 1 . verf. 229. 
Rupta quies pupuli , Jlratifque excita juventus 
Diripiuntfacyis affixa Penatibus arma. 
Milites noffri icunculis expreffi cos referunt, qui 
jam relido Armorum ftrepitu, fe quieti dede- 
rant , & Arma Diis vovebant . Ejus generis fuit 
Thorax aeneus longitudinem digiti vix funerans 
in mufa?o V. Cl. Joannis Gualvani . 
Praeter milites qui armati bella gerebant, etia 
Gladiatores, erant.Tata enim erat voluptas, qu a 
afficiebanturRomani ob pugnas Gladiatorum, ut 
ideo uterentur variis eoru generibus , qua: con- 
gruerent varietati horarum diurnarum. Gladia- 
tores matutini portabant galeam , fudum & ali* 
arma ad arbitrium cjus,qui fpedaculum edebat- 
Erat etiam genus armorum rudis, e ligno» 
qua? dabantur Gladiatoribus emeritis, & ab are- 
na liberatis, quafinon amplius tenerentur ad 
puelium ferro agendum . Licet Grammatici ( ut 
Licetus notat ) veiint fuiffe baculum lanifta:, 
nihilominus Authoritas Svetonii & Lampridii 
in Commodo aliud perfuadet , ubi dicitur : Ru- 
dibus in arena inter cubicularios gladiatores de- 
pugnavit . Erat igitur genus armorum rude ad 
pugnandum mimice > & tales gladiatores vo- 
cabantur Rudiarii ab ipfo rudi inftrumento» 
quod ut donum acceperant , illudque portabant 
in pignus & laudem fortitudinis & liberationis. 
Major autem voiuptas in iis videndis erat, 
qui dicebantur extraordinarii meridiani , circa 
horas meridiei , cum effient gladiatores nudi, fe- 
que fine ullo pnefidio occiderent . Hi uteban- 
tur Sica , qua? dicebatur gladiatorius mucro . 
De illis loquitur Seneca ad Lucilium , damnans 
adeo ciudelis ici inventionem. Cafu in meri - 
dianumfp e Liaculum incidi : mera homicidia funt : 
nihil habent , quo tegantur ad illum , totis cor- 
poribus expo/itis , nunquam fruftra manum mit- 
tunt i IIos pier i que ordinariis paribus & pojlu- 
latitiis praf erunt . Quid ni praeferunt ? non ga- 
lea-, non Jcuto repellitur ferrum , quo munimen- 
ta} quo gla dii artes} omnia illa mera mortes funt. 
Hujufmodi gladiatores in pluribus a?neis 
nudis fimulacris vifuntur expreffi , & in iis indi- 
cantur Vota , vel ante pugnam concepta , vel 
poft Vidi oriam fioluta . Illa Herculis feu Martis 
Ara? dicabant , a quibus vires ad pugnam ex- 
petebant. Etenim Ethnici non iminanitatis,fed 
fortitudinis , & militaris glorij fpecimen ef!e-> 
ejufmodi Gladiatorum munera opinabantur , 
fibi fuadentes Virtutem effe , quod Vitium erat 
& Scelus. Idcirco referente Gellio lib. 7. cap. 3. 
Gladiatori compofito ad pugnandum hec pugnf 
propofita fors erat , aut occidere , fi occupavif- 
fet; aut occumbere, fi ceffaffiet. Quin immo 
Vidor vel alius quifpiam ex vulnere gladiatoris 
animam agentis calidum cruorem pererc Gon- 
fuev erat more prifeo, ut Vidor hoflis gladia- 
rorisafeconfo/ficalentemcruorem e vulnerem 
fugens , illius Viri fortis animum intra fe hauri- 
ret , quo gencrofior atque fortior evaderet: opi- 
nabantur enim animam in fhnguine confifiere Sc 
in fpiritibus . 
Illoru ?neas imagines Plutoni etia voto dicatas 
judico ; putabant enim fe Vidimas ejus cadere , 
& proprio cruore ejus iram placaturos, quare 
Pru- 
