8? Mufici Kircheriani 
corona: ex floribus' addebantur , vel vinum , & 
liba facrabaiuur , aut etiam vi&imae cadeban- 
tur Diis Manibus , ex quibus epulum funebre/ 
fiebat affinibus , & amicis . Ornabant ctiaTu 
aliquando infignibus marmoreis obelifeis, ter- 
minis, columnis , cippis , & pyramidibus* prout 
ferebant uniufcujufque facultates . 
Sepulchrorum forma diverfa fuit pro cu/ufcun. 
que voluntate, aut facultatibus, & ex inven- 
tione Artificum , qui marmoribus inculpebant 
emblemata , figrta Deorum , animalia diverfa., , 
aquilas , fphinges, arbores, & alia cjufmodi , 
quibus conceptum mentis fux exprimebant , 
plerumque etiam infculpebant imagines defun- 
ctorum , vel nudas, vel vCflibus indutas, vel 
integras , vel pectore tenus apparentes , cujuf- 
modi plures videri poflunt in primo , & fecun- 
do volumine Antiquitatum Romanarum Boif- 
farti , qui deferibit etiam fepulchra aliqua fum- 
ptuofiffima, qUae adhuc Roma: fuperfunt i ea^ 
tamen magnificentiam iEgyptiorum non evin- 
cunt : id etiam tradit Herodotus in Euterpe , & 
de illis fcripfit Kircherus in lib.de Turre Babel. 
Quando vero corporum crematio dfe coepe- 
rit apud Romanos praecipue , non ita certurru 
apud Scriptores . Integra corpora fepelire anti- 
quius fuifle , quam cremare Plinius lib. 7. c.58. 
a Manutio relatus declarat his verbis . lpfurn^ 
cremari apud Romanos non fuit veteris infiituti : 
terra condebantur ; at pojlquam longinquis bellis 
obrutos erui cognovere , tunc mjlitutum : dt- ta- 
men multa familia prfeos fervavere ritus , Jicut 
in Cornelia nemo ante illam traditur crematus . 
Haec Plinius . At , fiibdit Manutius . Quod an- 
te XII. tabulas in more fuerit , id vetus non vi- 
deri mirum eft , nam , ut idem Manutius fcripfit 
lib. de legibus pag. mihi 145. Lex ipfa XIL ta- 
bularum ajebat : In Urbe ne fcpeltto , neve urito y 
cx qua deducitur , morem fuifle cadavera cre- 
mandi ante ipfas Tabularum leges , & fcpultu- 
ram dari omnibus extra Urbem, paucis exceptis, 
qui ob eorum dignitatem intra moenia fcpul- 
chrum obtinebant . Ita Plutarchus in Poplicula 
ait : Decretum ejl y ut intra Urbem juxta Veliam 
fepeliretur , ut que ejus Pojleris idem ius ejfet . 
Ita Vefialibus intra U rbem fepeliri numquam non 
licuit , nullis enim legibus tenebantur , idemque 
fus Imperatoribus fuit , & referente Servio , 
datum eft etiam Decreto Senatus iis ■) qui tnum- 
pbajfent , ut cum eorum corpora extra Urbent-* 
cremata effent , in Urbem cineres referrentur , 
bumique mandarentur . 
Igitur confuetudo cremandi cadavera , etfi 
lege Tabularum XII. prohibita fuerit, intra Ur- 
bem Heri ob incendii pericula , perduravit ra- 
men extra Urbem , referente eodem Aldo Ma- 
nutio, ufque ad Ant.oninorum Imperatorum^ 
aetatem. Ex quibus redditur incerta Plinii enar- 
ratio . Romulus enim Urbem fundavit , & cal- 
culo Dionyfii Petavii in Ration. temp. part. 1. 
lib. 3. anno 3. exeunte Olympiadis fextae , hoc 
eft anno ante Chrifti nativitatem 75$. atque hic 
aliique fex Reges, fcilicet Numa Pompilius, 
Tullius Hoftilius , AncusMartius, Tarquinius 
Pi ileus , Servius Tullius, & Tarquinius cogno- 
mento Superbus Romanas leges condiderunt; 
Deinde elapfis annis 503. poft Urbis fundatio- 
nem , & annis 45 1 . ante Chriftum , jtfxta Cora»- 
putum ejufdem Petavii , mutata Romae , & Rei- 
publicae forma , ejectis regibus lege tribu nithw 
omnes leges exoleverunt , irerumque coepit Po- 
pulus Romanus incerto magis jure , & confue- 
tudine aliqua uti, quam lege, idque prope ao« 
annis, poftea placuit publica authoritate decem 
Viros confticui , per quos petefentur leges a.> 
Graecis Civitatibus, & Civitas fundaretur legi- 
bus , quas in Tabulis decem aeneis perferiptas 
pro Roftris propofucrunt , ut poffent clarius 
perfpici , & quia ipfi animadverterunt aliquid 
deefle primis decem legibus , fequenti anno 
alias duas cifdem 1 ubulis adjecerunt . 
His expolitis , clare deducitur omni eo tem- 
pore cremandi confuetudincm perdurafle ufque 
ad Antoninum Pium,fcilicet ad annum 1 3S.poft 
Chrifti nativitatem , quo Romana: rei illum_> 
praefuifle idem Petavius enarrat. Sepulchrorum 
autem fumptus ita excreverunt, ut impenfius 
ftudiofiulque monumenta mortuorum multi 
curarent, quam Vivorum domicilia , eos im- 
primis falli cxiftimanres , qui brevioris , & mo- 
mentaneae Vira: aedificia magnifica conftruerent; 
fepulchra vero, in quibus diutilTimequiefcedum 
eflet , negligerent , aeque inter hos maximo/ 
fuere Aegyptii , ut indicavimus , quorum moles 
a Scriptoribus celebraptur . Romanis etiam per- 
multis hoc fuifle ufiratum , non tam ex veterum 
feriptis , quam ex ipfis monumentorum ruderi- 
bus colligere poflumus ; & latis apparet it) mul- 
tis marmoreis Urnis , quibus Palatia , & Villi* 
Romanae exornantur. Celeberrima inter ecatc? 
rasilia eft e lapide Porphyrite exculpta , quae 
in Templo S. Conftantias dicato vifitur extra^ 
Portam Numentanam , quae Pia nunc appella- 
tur ; eam defcripfit Illuftriflimus Ciampimis li- 
bro de facris aedificiis cap. 10. aliam etiam eft 
elegantiffima cx pario lapide , quae reperta fuit 
anno 1 698. fub Ruderibus in Vinea, quam iru 
antiqua via Oftienfi duobus fere miliaribus a_, 
Porta tergemina , juxta ripam Tiberis polfidet 
D. Francifcus Monciatus . Servatur haec Urna 
in aede ejufdem novem palmis longa , tribus al- 
ta, totidem lata; atque in ejus fronte opero/ 
anaglypto eleganti/fime exprelTa cernuntur no- 
vem mufarum fimulacra , & in utroque extre- 
mo 
