Clafsis Tertia . 
104 
fummas modo quadringenos» modo tricenos, 
nonnunquam ducenos , quinquagenofque num- 
mos. Ac ne minores quidem pueros prxteriif- 
fe refert ex Suetonio Joan. Cxfar Bulengcrus de 
Imp. Rom. lib. 2. cap. 1 1 , quamvis non nifi ab 
Undecimo itatis anno accipere confueviflent , 
Id quod etiam de Trajani liberalitate retulit Pli- 
nius in Panegyrico his verbis : Obtulifii Congia- 
rium gaudentibus gaudens . — Paulominus P.C. 
quinquemilli a ingenuorum fuerunt. Qua liber a- 
litas Principis nojiri conquifivit , invenit y adf sivit. 
Hi fub/idium bellorum , ornamentum pacis , publi- 
cis fumptibus aluntur . Hxc 'verba Plinii clarius 
patebunt , fi in memoriam revocemus , qu« Si- 
gonius narrat lib. 1. cap. 15. de antiquo Juro 
Romanorum , ubi ait . Obfervatum ejl praterea 
in Legione ( militum ) non nifi ingenuos , & ex in- 
genuis ni/i Juniores , & ex Iunioribus , non nifi 
qui in quinque clafftous cevferentur , & ludicri 
artis expertes effent , ordine non ejfe centuriatos , 
quo /equitur , fervos , libertinos ipueras fenio- 
res , capite cenfos , & h firiones , fi quando ad ar~ 
™a vocati funt , non nfi cogente nece/fi at e, in du- 
biis rebus Reipubliccc ejfe vocatos , id quod ex An- 
nalibus Livii facile intelligetur , ut bello punico : 
Qfulvius Ap. Claudius Confules , cum agre de- 
leLlum conficerent , quod in copia juniorum non—» 
f acil£ in utrumque , ut & nova urbana Legiones , 
Supplementum veteribus fcnberetur , Senatus 
«fijlerc eos incapta , vetuit , & triumviros binos 
c >’eari jujjit , alteros qui citra , alteros qui ultra 
quinquagefimum lapidem in plateis fori/ que, & in 
c> ncUiabulis omnem copiam ingenuorum infpice- 
rent , & fi qui roboris , fatis ad ferenda arma ha- 
bere viderentur , etiamfi nondum atate militari 
e Jfent , facerent \ T ribuni plebis ,fi iis videretur , 
a d populum ferrent , ut qui minores feptem , & 
decem annis fac ramento dixiffent , iis perinde Jli- 
Pcndia pracederent-> hxc Livius . 
Quod igitur Reipublicx tempore neccffitate 
c °a£ti Confules fecerunt, adferibendo militia! 
pueros ingenuos , qui adhuc aetatem militiae op- 
portunam non agerenr , ex liberalitate egit Au- 
guflus , & Trajanus , quem alloquens in eadem 
Ranegyri Plinius fubdidit : Dent Pibi , Cafar , 
* { atem Dlhquam mereris^ fervent que animum 
V lSf n dederunt , & quanto majorem Infantium _» 
iterum atque iterum jubebis incidi ( auge- 
“** s enim quotidie , & crefcit , non quia cariores 
P are nttb Us liberi ,f e d quia Principi Cives ) dabis 
a r ia fi -voles , proflabis alimentafi voles , illi 
amen propter ‘pe nafcuntur . 
Ex his d e d llc i p 0t eft noftrum Eutychetunu 
eoqgiarium obtinuilfe , ut indicat inferiptio , vel 
ub Augufto, vel fub Trajano, etiamfi fepti- 
•fium aetatis annum adhuc ageret , & quidem in- 
genuus 5 ideft in libertate natus , & cx ingenua 
ftirpe . Ingenuus' enim libertino opponitur. Li- 
bertini erant libertorum , ideft manumiflTorum 
Incifum denique appellat, hoc eft adfcripturn 
& adnumeratum inter eos qui congiario parti- 
cipes erant ( ut dixit Plinius, quanto majorem in - 
f antium turbam jubebis incidi ) fcilicet in Tabu- 
lis , aut cereis , aut marmoreis , aut aeneis, in-> 
quibus nomina eorum recenfebancur fcalpro , 
vel ftylo incila, juxta Veterum in feribendo mo- 
rem : nifi fortafte ingenuum fuilfe dicat, co quod 
eleganti facie , & decorus puer extiterit , ob id 
Augufto acceptum Congiarium acccpilfe. Con- 
giarium enim etiam donum dicebatur , quod 
Princeps privatim dabat alicui ; Sic Suetonius 
de clar. Rhet. 4 . Nec eo minus imb vel magis 
ob hoc Antonio gratus , a quo mox conftue in- 
gens etiam Congiarium accepit. Denique tnet- 
fus dici potuit , ideft morte peremptus , & 
rentiin aetate veluti flos detruncatus . Incila.» 
enim fpes dicitur, qua fruftramur . Ita Livius 3. 
Decad. ab Urbe 148. Itaque ait , fpeincihu > 
priufquam prsedi&a dies adeffet , Appius mor- 
tem fibi confcivit . Sed primam applicationem 
probabiliorem duco 1 nimia enim voluptate per- 
funderemur, fi quae dubia funt, certo cogno- 
fcere liceret: Credo tamen his monitis paulo 
minus difficilia legentibus , qux nunc explicui- 
mus, futura . 
n 
D. M- 
^ELIO EUPREPETI 
AUG. LIB. DECURIONI 
MINISTRATORUM 
.ELIA NIGE CO 
TlIGI BENEMEREN 
TI CUM QUO VIXIT 
ANNIS XXX. SINE 
UNA QUERELLA. 
Hanc Infcriptionem , qua Mufxum nofirumj 
ditatur , refcripfit ex Mufeo IUuftnffimi Ciain- 
pini ,ubi fortalfe tunc erat Abbas Fabrettus , & 
retulit pag »5 7- i<*«* iuferiptiones afecolle- 
«5tas ubi alferit frequentius pro querela querela 
in marmoribus inveniri . De munere tamen.» 
^.lii Euprepetis ,qui dicitur fuilfe Decurto M- 
nfiratarum nihil affirmat . Ut igitur cognofea- 
mus quale illud fuerit , notandum primo eft il- 
lum dici ex genere libertinorum fuilfe , & qui- 
dem Augufti , cui ferviebat , deinde in mentem 
revocanda funt, qux cruditifliraus Laurentius 
Pigno- 
