Mufiei Kirchcriani 
i?9 
26 
Q Ux fub numero 2 6. apparer delinea- 
ta, fimilis eft illi, quam expofuit Zau- 
*" rentius Pignorius , Joanncs Baptifta 
Cafalius de Vet. Chrift. Ritib. cap. 4. & ex 
eo Zicetus lib. 6. cap. 46. In earum cen- 
tro nota eft defignans hanc vocem Chrijlus , to- 
tamquc arcem Zucernse occupans ad mftar cu- 
jufdamrota. De his differens fupradidus Ca- 
falius ait : Quoniam Prifci Fideles fiepilfime lu- 
cernis utebantur cum figno X quod P interfccut, 
quibus litteris crucem , & Chriftum fuiffe deno- 
tatum demonftravimus, ut fimiliter hoc idem 
denotat fignum P in altera mea lucerna. Et haec 
fymbola congrue lucernis Fidelium appofita-- , 
quod ipfe Chriftus tcftctur de fe : Ego fum lux 
mundi qui J equitur me non ambulat in tenebris . 
Htec Cafalius . Illi tamen contradicit JLicetus , 
tribuens ejus Pietati , non veritati ea , qua: affir- 
mavit , opinaturque , Antiquos ea noro 
fignificare voluiffe non crucem, qua? facilius abf- 
que fuperpofito P. grecanico fimplici fui nota 
fignificatur . Coeterum quum videamus fignum 
illud P in nummis antiquioribus a:ta te Chrifti 
fculptum habere fignificationem prophanano , 
cei;te determinare nonpoftumus, quam fignifi- 
cationem habeat in ejufmodi lucernis.Confirmat 
liate D. Ifidorus de originibus , ubi refert eam 
notam qua: Chrfimon dicitur , & formatur ex P. 
& X. grarcis litteris jundis, indicare aliquid in- 
determinate ad arbitrium cujuslibet hominis 
utentis. Si enim Inftitutorcs earum Chriftiani 
fuerint, uti quidem potuerunt ea nota ad fignifi- 
candum,accendiffe lucernas in honorem Chrifti: 
fi vero Gentiles , incertum eft, quid ea noto 
fighificare voluerint, nomen ne proprium Arti- 
ficis Chremetis , Chryfippi , Chryfodori Chryf- 
mathii &c. aut defundi, cui fimile nomen fuerit. 
Cum Ifidoro in eadem fenrencia fuit Pignorius 
in libro Symbolarum Epiftolicarum Epift. 24. 
Confentit Pignorio , P. Fortunatus Scacchus 
eruditione Sacra , & prophana pollens , in fuo 
priore Sacrorum Oi^ochrifmatum libro , feri- 
bens iftiufmodi notam vetuftiorem effe Chrifti 
natalibus , & ab Antiquiore Gentilitatis ufu tra- 
dudam . Eandem pariter fententiam veiam effe 
affirmat in fuo erudito Schcdiaf/nate de Mono- 
grammate, feripto ad Jlluftriffimum Ciampinum 
Joanncs Burchardus Menchcnius , Zipfias im- 
preffo anno 1 696. qui ex Pignorii de Servis lib. 
afferit notam illam non Chnfti effe , fed afterif- 
cum quendam fex radiis corufcantem , quorum 
qui furfum cxcurrir, jundum habet latinum ver- 
bum Poena prima tantum vocis littera expreffo. 
Videbatur enim tale fignum impreftum in colla- 
ribus fervorum fugitivorum , quam tamen fen- 
tendam paulo poft iic refellit ipfe . 
Ut ut fit, pro certo habemus talem notam tr&- 
duflam fuiffe primum a Magno Confiantino ttd 
ufum pium , & coar flatam ad Chrijh nomen , cu- 
jus primores litteras grxeas continet inter ft—> 
complicatas . His addi debet , in lucernis Chri- 
ftianorum , ciypeis, nummis, coeterifque eorum 
monumentis illam notam poni confueviffc, item 
duas litteras Alphabeti Gra?ci A 8c a , quibus 
litteris amplitudo fignificationis Chrifimi coar- 
datur ad nomen Chrifti , cujus dus: priorcslit- 
tera: gnecte funt X P. quod extat apud S. [oan- 
nem in Apocalypfi didum Ego Alpha,& Omega . 
Sic Eufebius agens de Vita Conftanrini . Sic 
etiam Prudentius ad ipfam Romam . Ex his li- 
quet ob eam notam npu oportere neceflario nu- 
merare tales lucernas inter lucernas Chriftiano- 
rnm , non fic cum ea nota eft fita inter Alpha., , 
& Omega , qua: nota? contrahunt Chrifimum il- 
lud ad Chrifti nomen , qui eft principium, & 
finis : vel cum ipfi apponitur palma , qua? fa?pe-> 
illius eft comes , imprefta i s temporibus, quibus 
Chriftianis cum Gentilibus pugnandum erae. 
Rccenfu.it inter fuas lucernas hanc notam cum 
Palma conjundam Petrus Bartolus part.3. n.22. 
Aliam oftendit in medio norarum Alpha , & 
Omega eadem parr. 2.num. 24. quas Bellorus 
non dubitavit affirmare fuiffe a Chriftianis adhi- 
bitas. 
27 
C Hriftianorum itidem fuiffe fequentem lu- 
cernam , nullum dubitare poffe cenfeo ob 
falutare crucis fignum , quod in medio excul- 
ptum oftendit; Fuerat quidem crux apud anti- 
qui ifim as Gentes folo ignominiat loco repofita , 
nec unquam ad ornatum expreffa. At poftquam 
Divini Reparatoris noftrte falutis cruore refper- 
fa fuit , ubique ufurpata ad gloriam , ad trium- 
phum , ad Dignitates iliuftrandas , & inter infi- 
gnia Regum repofita. Ha:c omnia diferte aureis 
verbis enunciavit D. Joannes Chryfoftom.hom. 
quod Chrijlus fit Deus . Hoc maledidum, inquit, 
hoc abominabile , hoc extremi fupplicii fymbo- 
ium , cum diadematis, & coronis clarius fadum 
eft , neque enim fic regia corona ornatur caput , 
ut cruce 5 qua: omni cultu dignior, & quam om- 
nes prius aborrebant , ejus figuram tantopere 
quatrunt : atque adeo ubique ea invenitur apud 
Virgines , apud Nuptas, apud Servos, apud Li- 
beros, fubinde omnes ex fe fignant, inferibendo 
in nobiliffimum membrum noftrum . In fronte 
enim noftra qualis in columna quotidie figura- 
tur ; mira h»ec eft gratia : nullus confunditur , 
nullus 
