Clafsis Quarta . 1 40 
nullus erubefcit , cogitans quod maiedida» mor- 
tls fuerit fymbolum , fed omnes ipfo magis or- 
nantur , quam diadematum coronis , vel multis 
gemmatis monilibus, , & torquibus ; & non fo- 
lum non fugitur , fed & defideratur , & adorna- 
tUr 5 & ubique fulget , & fparfa eft in parietibus 
domorum , in voluminibus, in Civitatibus , 
VlCj s , in locis qua; habitantur , & non habitan- 
tur. 
Objici tamen, potcft fignum crucis extitilfa^ 
a pud Gentiles ante Chrifti adventum in Fanis 
Idolorum , ut habemus ex hiftoricis. . Etenim , 
nt obfervat litteratus Cafaiius cap. j. de Vet. 
^gypt. Ritibus , conftat teftimonio Socratis 
111 hiftoria Ecclefiaftica lib. 5. cap. 1 7. dum per 
Theodofium expurgaretur Templum Serapi- 
d is > ubi Idolum ejus erat ex omnibus metallis 
conftriuaum , cruces repertas fuifte , dkento 
Socrate, in Peiubro Serapidis jam diruto , & 
fundamentis convulfo , litteree reperta; fuerunt 
lapidibus incifa?, quas hieroglyphicas appella- 
nt i erant forma: infculpta; , quae crucis habe- 
ant effigiem , quas Chriftianj, & Gentiles 
^ulis intuentes utrique eas ad fui ipforum reli- 
gionem accomodarenc &c. Hoc idem de crucc 
a nte Chrifti natales a Veteribus obfervatate- 
ftatur in antiquis legionibus Rhodiginus li" 
lo. cap. 8. Notum eft etiam antiquae eru- 
ditionis peritis: crucem ufurpatam ab ^Egyptiis 
J nter fuos charaderes . Hermes enim Trifme- 
giftus uti primus Litterarum five inventor , live 
kventarum inftaurator , ita eharaderum hie- 
ro glyphicorum inftitutor , ut quae in mundo 
°ccultiffima latent , mirifico a fe excogitato 
tymboio exprimeret , omnia unico caradero, 
^uam Crucem Hermeticam appellabant , ex- 
Pnffit . Illam Iliacam feu Anfatam appellat 
Kircherus tom. 2. Oedypi part. 2. claff. X. 
Ca P* 4. Quem quidem charaderem adeo vene- 
tatione colebant , ut nihil fine eo rede confici 
Pofteexiftimarentj eratque Amuletum poten- 
t| *fimum,& charader ad natura exemplar mi- 
nbili ingenii fubtilitate fabricatus , ad viam 
.^citatis demonftrandam unicum lumen; cu- 
,Us virtutem in fuo libello de vita coelitus 
^^paganda defcripfit Marfilius Ficinus his 
v ^rb is b . * 
Antiquiores iEgyptii , quemadmodum in_* 
Cr ra ^um quodam Collegio legimus , figuram 
v - l ' c * s eundis anteponebant , qua corpora per 
tuteru agunt ad fuperficiem jam diffufam^ : 
P ittia vero fuperficics Cruce delcribitur; fic 
f 0 * 01 imprimis habet longitudinem , atquo 
.^tudinem , primaque ha;cfigiira eft, & om- 
nium reda quam maxime , & quatuor angu- 
icdos continet &c. qui plura defiderat legat 
ircherum in Obelifco Pamphilio .lib. 2. 
Ex his videtur dici poffe, lucernam crucis fi- 
gnum habentem , & ad Ethnicos > & ad Chri- 
ftianos attinere poffe . Verum obfervatione di- 
gna funt tria in lucerna efpreffa. Primum eft: 
tafciol a illa , qua; capiti crucis impolita titulum 
procul dubio indicat, qui cruci Chrifti Domini 
affixus, cum Regem elfe Judaeorum declara- 
bat , Secundum eft, partem inferiorem crucis 
longiorem elfe quam coetera; ; ac -Crux .rEgy- 
ptia partibus aequalibus componebatur. Ter- 
tium denique gemmarum difpoficio , licet rudi 
Minerva expreifarum , quibus ipfa cruce exor- 
natur , 
Fuerat enim mos apud Antiquos Chriftifi- 
deles exornandi gemmis , & lapillis pretiolis 
cruces ex diverfo metallo fabrefadts: ut plu- 
ribus in locis probat Arringus in fua Roma_> 
fubterranea , & Antonius Bofius lib. 4. cap. 26 . 
referens verba hrec Eufebii in Vita Conftantini 
lib, i. cap. 48. tantus & tam divinus Amor Im- 
peratoris ( Conftantini ) animum complexus 
eft , ut in ipfo Palatii introitu , in aedificio om- 
nium exccilcntiffimo , in medio tedi laqueari 
inaurato , in tabula maxima explicata , Salva- 
toris paffionis inligne , & lapillis predofis cu- 
jufque modi , auroque mulco polite elaboratis 
confedum , figendum curavit . Et Prudentius 
ad Urbem Romam lib. 1. fic cecinit. 
Agnofcas Regina libens meajigna neceffie ejl , 
In quibus effigies crucis , aut gemmata refulget 
Aut longis fulido ex auro profertur m hffiis K 
Hoc more exprimentibus Chriftianis crucem , 
indicatur, eam exornatam fuilfe pretiolis guttis 
Divini amoris , ut dixit invidus Martyr, & 
Apoftolus Andreas . Salve Crux-> quo in Cor- 
pore Chrijli dedicata es , dr* ex membris ejus 
margaritis ornata . Notandus infuper eft orna- 
tus in circuitu Lucerna; exprimens lapillos , feu 
gemmas in formam cordis effidas , quarunu 
quaeque tres alias rotundas , puto margaritas, 
fuper impolitas habet . Qua; omnia indicare 
polfunt Chriftifidelium pietatem , & cultum, 
erga Sandiffimam Triadem Divinarum Per- 
fonarum , quam fuis cordibus impreftam , uf- 
que ad Sanguinis effufionem confitentes, ve- 
nerabantur. Non igitur dubitandum eft ob ta- 
lia figna , talem lucernam fuilfe Chriftianorum 
primitiva; Ecclefia;, ut Tyrannorum perfeeu- 
tionem fugerent , in fubterrancis Roma; Cry- 
ptis degendum, ubi fuit reperta . 
Aliam 
