I4i Mufxi Kirchcriani 
28 
A Liatn fidilem lucernam ex pluribus qua* 
in Mufxo funt , Seledam exponimus, in__» 
cujus medio duplex cornucopia; eft , cujus apex 
hirci capite abfolvicur , utrumque fafciolis pul- 
chro ordine dilpofitis in gyrum exornant . Hinc 
inde a fummitate poma lunt, atque Uvarum-» 
racemi dependent . In medio autem flamma^ 
ignis corufcat . His cornibus lampadem ipfam , 
quee in fcpulchro ardebat fignificari non dubito . 
Poterat enim in Ethnicorum delubris , hujufce- 
modi lucerna effe ficuti in T emplis Chriftiano- 
rum lampades videmus in formam cornucopia; 
cx xre , & argento eflidas , & prarcipue plurimas 
funt mira arte exculptx circa fepulchrum Prin- 
cipis Apoftolorum in Vaticana Bafilica quod 
hirci capite exornentur, mirum non eft ; nara 
fabulis perhibetur cornu , quod Amalthea; dici- 
tur, lignum capra; fuiffc , cujus inde Jupiter 
nutritus fuerat j quod deinde cornu nutricibus 
fuis in praemium officii datum , hac praerogativa 
mirabile 5 ut qui illud haberet nihil expeteret, 
quodillico non confequeretur . 
29 
E X fabulis habemus, Jovem iEtheri prxfici, 
Junonem Acri, Mari Neptunum, Terra; 
Cybelen ; & menlibus, pratis, lilvis, coeterifque 
terra; angulis genios tribui , quos tamen Ma- 
crobius 1. Saturnal. pluribus argumentis evin- 
cere contendit Deos omnes ad Solem referri , 
idque unum elTc , quod fub varia nominum ap- 
pellatione Gentes falso venerabantur. Obfcrvat 
Hcnricus Kippingius Antiq. Rom. lib. 1. cap. r . 
Triginta mille Deorum fub Dudorc uno maxi- 
mojove Grxcos antiquos excogitalie , ut refert 
Heliodus in Theogonia . Eorum prxeipuos , & 
eledos ut ait Cicero Jib. 2. de Nat. Deor. Ro- 
mani credebant efle Deos viginti . Duodecim 
illorum priore loco , lingulari nomine vocabant 
Confcntcs , qui ab Aithere fummo ad Lunam uf- 
que defccnderent , & rebus humanis dirigendis 
operam indefelfam navarent . Confenres dice- 
bantur , quod limul oriantur , & occidant fex 
mares , & totidem foeminx ; ut exponit Giral- 
dus Syntag. Deor. 15. pag. mihi 372. Narrat 
P. Bcrnardus de Montefaucon in Diariis Italia; 
pag. 5. a fe vifum Nemauli templum antiquum 
Diana; , quod Pantheonem credidit ; nam ibi 
duodecim apfidulac erant totidem limulacris 
numinum exornat» . Eorum nomina erant ex 
Ennio , 
1 2 3 4 s 6 
luno , Veji a , Minerva , Ceres, Diana, Venus, 
7 
Mars , 
8 9 10 n 12 
Mercurius , Jovis, Neptunus, Vulcanus, Apollo. 
Reliqui autem odio populares vocabantur, 
quoniam culcuseorum apud vulgum notior erat. 
Hinc plura inueniuntur ab antiquis effidafi- 
mulacra , qua; varia Deorum argumenta pretfe- 
runt , ob id vocata Signa P antea non in alium 
finem ellida , nili ut fupremi numinis virtutes in 
iis exprimerent . 
Ejufmodi generis lucerna fidilis nobis pro- 
ponitur ab Illuftriflitno D.Joanne Baptifta Ca- 
falio Mufxoperhumaniter addita, qua; in fub- 
urbana villa effofia eft inter rudera balnei anti- 
qui prope formam Aqua; claudi» > olim in mon- 
tem Odium defluentis . Illa enim duodecim 
Deorum ligna exculpta ollcntat , qux primo 
loco enumerabimus . Secundo propriam cujuf- 
cue fignificationcm pro noftru tenuitate addere 
conabimur . 
f Prxcipuum in lucerna fcu medium locum 
cbtinet, Mulieris fedentis imago , quam Palla- 
dem vocari polle putaveris , fi pedtus lorica mu- 
nitum, & -raedulx capite exornatum, Galeam 
infuper cri (litam capiti impolitam infpicias. At 
cum copiae cornu fructibus , & herbis repletum 
finiftra manu fuftineat , navigii gubernaculo 
innixa , Fortunam potius exprimere putanda 
eft . Eidem gubernaculo Delphinus pifeis ad- 
hxret , fub Sede aurem Harpiae fimulacrum la- 
tet : Eadem mulier dextera manu pateram Arx 
•admovet frudibus onuftx, inter quos fer pens 
alfurgit . Ante oculos mulieris Globus eft , cui 
imminet caput in femicirculo inftar Iunx collo- 
catum ; an Virginem vel potius Juvenem illud 
exprimat, non poteft dignofei i rudi enim Mi- 
nerva fuit a figulo expreflum . Prope galeam 
fupra copix cornu Avis Pavo infidec , cauda in 
longum porreda . Ad dexteram partem mulie- 
ris, alia plura ligna cernuntur . Primo Avicula 
fupra papaverum manipulum infideris . Secundo 
ferula, feu Tyrfus vittis exornatus ; fub hoc 
forcipes fabri ferrarii dependent. His adduntur 
fulmina fimul colligata , Lyra Apollinis , Sc 
Mercurii caducoeus. 
Panthemn igitur lignum dicendum effe pro 
certo habeo, fi omnia attente perpendantur; 
cum in lingulis rebus alicujus Numinis proprie- 
tas indicetur ; qua de caufa Sacram efle voluit 
lucernam quifquis eam vel adhibuit vel compe- 
git . Jam ad lingula procedamus . 
Praecipuum locum obtinet Solis caput , notu» 
eo modo effidum qualis re vera Sol eft, fed qua. 
lem exiftimabant , & recepto more colebant 
Antiqui , ideft Juvenem Apollinem didum , 
quem 
( 
