1 66 Mufei Kircheriani 
«Siorum Martyrum efle fapc confoflk eorum_> 
A&a teftantur ; fed alterum ad occidendum in- 
ferri folebat , excogitatum a C. Caligula fasvif- 
limo Principe , de quo Suetonius in Cajo c. 30. 
Non temere in quemquam , ni/i crebris , & mi- 
nutis i & ibus animadverti pajfus ejl , perpetuo 
noto que pr recepto ita fieri , ut fe mori Jentiant . 
H asc Suetonius , qui & in Galba cap. 17. Minu- 
tiflimis i ilibus ipfum Galbam fuifle excarnifi- 
catum reflatur . Apud eundem Baroniuin dio 
15. Augufti Caffianum Martyrem graphiis pue- 
rorum confoffum ejus A< 5 ta reflantur , quorum 
quanto infirmior erat ? nanus , tanto graviorem 
martyrii poenam dilata morte faciebat . Iderru 
quoque referunt Marci Arethufii Aita apud 
Antonium Gallonium lib. de Cruciatibus Mar- 
tyrum cap. 9. impreffionis latinas . A pueris ad 
pueros Marcus pendulus remittebatur , cultris 
pennariis , hoc ejl graphiis , gener ofum illud corpus 
excipientes . Eo; um flylorum duplicem formam 
exhibuit Laurentius Pignorius lib. de Servis 
w 
pag. mihi 224. duo illis fere fimiles in Mu Leo 
f);,t , duoque infuper alii diverfas quidem for- 
ma: fed ad fef-ibendum acuminati , & ad ceram 
complanandam apti , feu delendos chara&eres 
in cera efformatos . 
ACUS CRINALIS. 
D fJm dc flylis ad feribendum adhibitis fer- 
ino efl , alius fe offert flylus , quem apud 
Authores Dfcerniculum appellatum invenio. 
Confirmat hoc Clemens Romanus , qui fcripfit 
non licere Chriftiano nutrire capillum , & in_, 
linum complicare , vel difcerniculo diferiminare. 
Tale difcerniculum Servius appellavit Calami- 
firum ; idefl Acum majorem , qua: calefada , & 
adhibita intorquet capillos . Erant etiam ufui 
minores acus j quibus faflinebantur capilli, & 
dicebantur Acus crinales , tefle Ifidoro lib. 1 9. 
orig. cap. 51. Eraneque Acus , quibus omnes 
annuli , vel Cincinni Comarum in capite jam 
ornato fieri continebantur, ut ordinem ferva- 
rent. Hujus generis acus formam exhibuit Gafi 
par Barrholinus de Inauribus cap. 2. & Lauren- 
tius Pignorius deServis pag. 410. quas olim_> 
extitiffe , ait Roma? apud Lclium Pafchalium, 
fed cum illse fuerint inflexas ad crines fuflinen- 
dos ,ut monftrat Pignorius , & indicat Ovidius 
Metam, lib. 5. verf. 52. Et madidos Myrrha cur- 
vum crinale capillos. Ad alium ufum adhibitum 
fuiffe puto acum , repertam inter rudera prope 
Templum Claudii in Monte Coelio, quas ex 
noflro Mufoo exhibetur non inflexa fed re« 5 la , 
fub numero 5. eamquceffe, qua: difcriminalis 
dicebatur , quaque capillos ante frontem divi- 
debant i quo diferimine mulieres a Virginibus 
diflingui refert Tertullianus , qui de velandis 
Virginibus ita loquitur , Vertunt mulieres ca- 
pillum , & acu lafciviore comam fibi inferunt , 
crinibus a fronte divfis , apertam profeffa mulie- 
ritatem . Itaque Virgines cirrata: erant , mulie- 
res autem crines a fronte divifos gerebant, quos 
acus difcriminalis dividebat. Erant autem hac 
acus aurea: , argentea: , & riSrea: ; ficuti etiarru 
crinales s Et difficile di< 5 tu efl , quantum in hac 
parte fludium , operamque tribuerent Antiqui ; 
immo nec viri fuperari fe a Foeminis paffi funt. 
Teflis efl Columella in Prasf. lib. 1 . dicens ; Ca- 
pitum , & Capillorum concinnasores , non folum 
ejfe audivi, fed & ipfe vidi , Erantque mulieres, 
quas ornatum muliebrem tractabant , & Cofme - 
ta , feu Ornatrices vocabantur . Ilhis tradi con- 
fueviffe Magiflris , ut edifccrent modum ornan- 
di refert Laurentius Pignorius de Servis p. 390* 
in Manilio cap. 5. dicente : 
Illis cura fui vultus , fronti/que decora 
Semper erat , tortofquein flexum ponere crines 
Aut nodis revocare , & rurfus vertice denfo 
pingere , & appofitis caput emutare capillis . 
Legitur prasterea Roma: in veteri marmore . 
CALPHURNIA 
L. ET oL. GALEfE 
ORNATRIX 
In Mufaso Carpenfi erat olim alia Infcriptio Se- 
pulchralis 
AGONIAE SUCCESSAE 
A TUTUL. ORNATRIX &c. 
Qui ornatus muliebris in capillis praecipue enu- 
triendi verfabatur , reprehenfus a Terruliano 
aliifque Patribus. De cultu fosminarum fic ille. 
Quid crinibus vefiris quiefeere non licet , modo 
fubfiriclis , modo relaxatis , modo fuf citatis, modo 
elifis . Alia gejliunt in cincinnatis coercere , alite 
ut vagi , & volacres elabantur , non bona /Impli- 
citate . Affigitis pr at er e a ne/cio quas enormitates 
textilium capillamentorum , nunc in galeri mo- 
dum , quafi vaginam capitis , & operculum ver- 
ticis , nunc in cervicem retro fugge/lum &c. Uri- 
nam etiam noftris hifce temporibus , tam effre- 
nata muliebris ornatus libido , praecipue in ca- 
qitis indumento adfeititio , non vigeret . Adeo 
corrupta morum publicorum efl difciplina , ut 
non neceffitatis , vel valetudinis caufa, fed imr 
modico luxu fumatur ornatus : id quod Hiflrio- 
num capitibus tantum antiquitus aptabatur* 
Adeat curiofus Lc« 5 lor eruditum TraClatunru j 
quem de hujufmodi adfeititio capillamento 
fcripfit Abbas Joanncs Baptifla Pacichellius 
Neapoli 1 693. Mufaeum fi adeat , intueri pote- 
rit Inftrumencum 3 asneum quod Volfcllam An- 
tiqui 
