168 Mufiei Kirchcriani 
ricana Virgine ex Joanne de Laet.Thomas Bar- 
tholinus pag. 20. fed de hoc ornamento plura.- 
inquirere inftituti noftri ratio non permittit ; 
ficuti neque de parvis armillis , feu annnlis,qua: 
labiis perforatis inferuntur ab aliquibus iEgy- 
ptiis . Eas vide in erudita difiertatione Joannis 
Rhodii 5 quem morem indicat Verba Job c. 40. 
Nunquid pones circulum in naribus ejus , aut ar- 
milla perforabis maxillam ejus ? & juxta feptua- 
ginta dicitur , Armillis vero perforabis labium 
ipfius . 
Divetfi generis armillas ex Mufa:o hic expo- 
nimus , fub num. 7. 8. nempe circulos aeneos , 
quos antiqui bracchio ut plurimum dextero 
geftabant , & quidem, vel ut virilis fortitudinis 
efletnota, vel etiam fervitutis , quamvis ali- 
quando in utroque bracchio multi eas gefta- 
rent, & aliquando tantum finiftro, ut de Sa- 
binis refert Livius lib. 1. Sabini aureas armillas 
magni ponderis bracchio Uvo habuerunt . 
Quod in fignum fervitutis geftarentur probat 
inter alios Suetonius in Nerone cap. 30. vo- 
cans Curfores fervos Armillatam Turbam , fic. 
Ille-, Nero , nunquam Carrucis minus mille fe- 
ciffciter traditur , ,foleis mularum argenteis , ca- 
nujinatis mulionibus , armillata , & phalerata— 3 
cum Mazacum turba atque Curforum . Loco 
Mazacum legi debere ait Pignorius deServis 
pag. 292. Mazyces , qui Numidae erant a Ma- 
zaca Cappadociae , qui Prascurfores erant. Ita.» 
Seneca epift. 87. & 1 23. In eadem fententia fuit 
Ifidorus lib.i 9. orig. cap. 31. 
Quod vero Virtutem indicarent , & Virilem 
fortitudinem , idem Ifidorus docet . Militibus 
enim ex bello feliciter reverfis diftribuebantur 
Armorum , & bracchiorum ornamenta, non alia 
de caufa , ni fi ut haec Virtutis praemia fe iifdem 
bracchiis metuifle recordarentur . Extat apud 
Gruterum pag. 358. num. 3. Infcriptio antiqua 
lapidis , in quo duae armillae exculpta? funt , his 
verbis expreffa . L. Antonius L. F. Fabius Qua- 
dratus Donatus Torquibus , & Armillis ab Ti. 
Cafare bis. 
Formulam doni hujus militaris Barnabas 
Eriflonius refert ex Valerio lib. 4. ideft : Impe- 
rator Fe argenteis Armillis donat. Ut plurimum 
tameu ex Auro formatas fuifie dicit Dioriyfius 
Halicarnaflfeus lib. 60. Antiquit. Romanarum , 
cui Pignorius fubdit argenteas , eburneas, li- 
gneas , atque aereas fuifie plebejas fervorurru 
potius , quam militum . jureas fuiflfe dicerem , 
quarum Iconem Bartholinus exhibuit pag. 43. 
ex Pignorio mutuatam , & inauratam fuifie dicit 
pag. 293. Alias fimiles vidimus Romae. Unam 
ejufdcm omnino formae, & minutis ftriis iai— > 
longum dmftis exornatam in noftro Mufaeo ha- 
bemus, cujus cornua ultra abeunt, a perfc&o 
circuli orbe. Sic eam Ifidorus defcripfit. Cir- 
culum rotundari , armillam extendi latius : qua: 
verba Icone fub num. 7. expofita clarius expli- 
cantur in Tab. LII. 
Alterius etiam Armillae imaginem damus fub 
num. 9. elegantis formae , & minus ponderofae » 
quae fortafic bracchio alicujus ancillae geftaba- 
tur . Ejus extrema, &fi invicem non fe mor- 
deant , ita tamen conveniunt , ut vi aliquantif- 
per remota ad bracchium facilius immittendum 
flatim coeant , armum que ftringant , nc cadere 
amplius poflic . Atque haec de Armillis' dixific; 
fufficiat ; ad Fibulas procedamus . 
F 1 B V L JE. 
Q Uas inveftium apparatu Romani praefer- 
tim numerabant . Erant etiam Fibulae 
— Architectonica: , fed de his nihil di- 
cendum occurrit . Erant etiam , quae diceban- 
tur Gymnafticae , de quibus fecundo loco agen- 
dum eft . Fibulas igitur primo loco exponimus, 
quas dicebant Veftiarias , ut notat Cafalius de 
prophanis Roman. Ritib. cap. 19. ubi varias 
earum formas, cx diverfis Eruditorum Cimeliis 
mutuatas exponit ; aliae enim circulares, aliae 
quadrangulares funt: Multae equi, Hinnuli» 
Avis , Delphini , Cochleee , & Anguium^ 
fpeciem referunt, quarum aliquae , fcribente-> 
Ifidorolib. 19. cap. 31. pcCtus foeminarum or- 
nabant , vel Pallium Virorum in humeris : vel 
ut in Vitruvio adnotat Philander, illis mulie- 
res fluentem retro veftcm fubneCiabant. Noftri 
Inftituti eft de his tantum loqui , quae in Mu- 
faeo recenfentur . Quamobrem aliquas Icones 
earum diverfas exhibemus , quas tamen omnes 
ad PalliumVirorum in humeris conftringendum 
infervifle putamus ; lingulis enim congruit Ser- 
mo Panciroli de rebus deperditis tit. 44. ubi 
Fibulee ufum fic docuit . Confideratione digna 
eft Fibula qua Veteres Togam fubneCtebant . 
Fibula enim fuperius annexa in finum fundebat 
Togam inftar veli vento inflati , & mox . Fa&, a 
eft potiflimum in eum finem , ut Togam fupra-» 
dextrum humerum conoeCteret ; in quo duae il- 
lius partes fubjeCtam acum in canalicula ftrin- 
gebant. Nec enimadfuta panno erat fibula^» 
fed duas Toga: partes adftringendo non vero 
transfigendo fubnecfebat . Quapropter fupt' a 
fibulam nodus quidam confpicicbatur ex Toga» 
qua: cum venuftate , & elegantia dilatabatur» 
Rofinus . qui de veftibus Romanorum egit c.3 1 ■ 
lib. 5. nullam ejufmodi fibularum mentionen* 
fecit j fed Thomas Dempfterus in Paralipome- 
nis ufum fibularum ex Ammiano Marcelli* 10 
refert, dicente lib. 14. fudant fub ponderibus 
Lacernarum , quas in Colli exerta fibulis iph* 
ad ne- 
