Clafsis Quinta . 169 
a^ne&ant , & Publius Ovidius lib. 8. Meta- 
morph. 
Refilistiuic fummam mordebat fibula vejlem 
* lr gilius quoque 4. fEneid. de Didone vena- 
tum profectura. 
Aurea purpuream fubnecht fibula ve flem . 
fuerunt autem Fibulae ex ferro , vel rere , vel 
Egento, vel auro gemmis etiam ornat* , uno 
verbo ex quoyis metallo , & a?re praecipue, qua- 
lcs funt , qu<e iconibus Tabula; LIII. cxpreffie 
videntur. Illam qua: indicatur num.i. eleganti 
iorma concinnata , Mufaeo elargitus fuit D. Ab- 
^ as Marucellus nobilis Patritius Flo- 
^ntinus , pari humanitate , atque eruditione-» 
M hac urbe confpicuus . Eandem melius de- 
icr dt>i polfe non credo, quam verbis, quibus 
^ a ncirolus expreffit, ideft : Inferius , ^ ex- 
tr ema parte grandiorem habet acum cum area 
fi-° quo efficitur , ut illa , abfque ulla difficultate 
9 u afi fluctuans vagetur , ipfius prafertim cufpi- 
df l n canalicula , quee in altera parte fibula efl 
1n} preff a . 
De fibulis agens Begerus in Thefauro Bran- 
deburgico tom. 5. pag.420. plura genera fibu- 
i ai 'utn diftinguit. Aliquas vocat cum acu du- 
*>U , in quarum aliquibus quatuor , in. aliis fex, 
Ve lofto , feu pl ures in giros convolvitur, eaf- 
demque fimplices , & puras vocat . Alias di- 
^inguit cum acu pendula , quse non in giris iru 
c °nimi{fum , fed claviculo conne&itur . Inter 
fiuas aliquas i ntsrraj, 'as cum La&antio appellat, 
Scilicet pluribus foraminibus & incifuris exor- 
atas , aliquas vero incrufiatas etiam dicit , hoc 
eft coloribus variis exornatas , encauftico ope- 
rc diftributis. Alias demum Ictnicas vocat, hoc 
e h iconibus variis pura equi , pifeis, Avis exor- 
|}atas . Muitas ille exhibuit. Eas quas in Mu- 
i£ ° habuemus expofuimus , inter quas fibulas 
Vides fub nura. 2. de quibus dubitari poteft , an 
a Miqua; fit , cum etiam hodie tales in ufu effe-> 
videamus. At non omnia Veterum inventa^ 
P ei 'iere. Antiquas illas efle inde confiat, quod 
111 antiquis fepulchris reperta: fuerint . Semicir- 
Cl dares illa; funt , acu immifla , qua; ad oppofi- 
tu m labrum pertingit , qua: transfigendo lora_» , 
ea dem conne&ebat . 
De gymnaftica autem fibula fupra indicata-, 
di^urus , paucis me expediam , referens Cafa- 
hum feribentem : Comadis , & Cantoribus pr<e- 
Ct pue infervijfe ; coercebantur enim adolefcentes , 
c °nfervanda vocis gratia . Qualis effer ufus, 
Qualis forma , & quomodo gefiaretur , haec ora- 
iiia explicat fupradidus Cafalius aliique , quo- 
l ' Ur n tamen fententia: diferepant inter fe circa-. 
Magnitudinem, & formam . Cornelii Celfi 
°pinionem fequor de re medica lib. 7. cap. 25. 
l) hi de fibula hiijufmodi differens ait : Fibultu, 
quo levior e b melior efl . Quamobrem ejus gene- 
ris putamus effe fibulam fub num. 3. ex antiquo 
Sarcofago in Mufeum translatam . 
A N N V L I. 
I N fepulchris etiam non raro reperti funt an- 
nuli, de quibus pauca fubdam . Morem ge- 
ftandi digitis annulos effe antiquiffimum notum 
omnibus eft; quo vero tempore horum ufus 
primum incaeperit, non clare confiat. Plinius 
fecundus du&us Au&oritate Homeri , pofterio- 
rem Trojanis temporibus falso putavit. Fibula; 
primordium a rupe caucafea tradunt, quod Pro- 
metheus ira Jovis Caucafo alligatus , quia_, 
ignem furtim e coelo fubripuerat, poflea ab 
Hercule liberatus, indulgentia Jovis: hac ta- 
men lege , ut in memoriam poena: annulum ge- 
ftaret ferreum , cui faxi fragmentum effet m- 
clufum . Hinc annulum dicunt primum-» 
induifle digitos . Confiat tamen ante bellum-» 
Trojanum anmfiorum ufum fuifie , ldque ex 
facra hebraeorum hiftoria, in Genefi enim tradit 
Moyfes Pharaondm jffBgyptii Regem , pofi lom- 
nii interpretationem a Jofepho fadara , annu- 
lum digito fuo dctradfco ejufdem Jofcphi manni 
indidiffe , nec facile di&u eft , quis primum ca- 
lem ufum inftitueric. Apud Romanos promif- 
cuum annulorum ufum fuifie fcimus pofi Vifto- 
riain Pompeii Magni de Piratis, Afia, & Ponto. 
Simplices quidem primo fuere ex fimplici me- 
tallo , vel ferro. Ferreum annulum a Matro 
habuifie Seleucum Regem tradit Appianus. 
Longo etiam tempore, nec Senatus quidem_> 
Romanus habuit aureos , fed tantum qui Legati 
ad exteras gentes ituri , atque illis publice do- 
nabantur aurei, & Plinius narrat lib. 33. cap.i. 
artate adhuc fua fponfie annulum ferreum , & 
fine gemma a fponfo mitti folitum . Deindo 
paulatim , ex aere argentoque fictos annulos ge- 
ftarunt , quod probat ingens eorum numerus 
qui quotidie eruitur. Sed fine gemmis. Eos 
qui in Mufeo funt in Tabula LIV. expofui fide- 
liter dclineatos , quorum tria locum gemmae 
demonftrant fub num. j. prope quos adjunxi- 
mus infignem, & fpeciofam Fibulam num.a. in- 
dicatam . 
Simplicibus , & fine gemmis ufos effe Flami- 
nas Diales affirmat Gorlauis ; At quamvis primi 
annuli , e fimplici metallo , & fine gemmis exti- 
terint , poftea gemmx addi coeperunt , & in i is 
fuit oftentatio opum , quibus lautioris fortuna: 
Viri ab hominibus tenuioris conditionis diftin- 
guerentur , atque eo proceifit fuperborum ho- 
minum luxus, ut Eliogabalus Princeps profli- 
gata; vitee Vir , quotidie novis annulis digitos 
oneraret i quofque pridie gefiafict, poftridio 
rurfus 
