Clalsis Quinta. 171 
^l/ittuerit . Non enim tantum Imbrices, Tcgu- toris Conftantini. Turrigius etiam in ili eris 
£ ^ iaterctili inde fiebant , fed & tabulae, lu- cryptis pag. 44S. affirmat fe vidifTe idem nomen 
‘-'ernee , candelabra Vafii omnis generis, dolia- in regula ejufdem Bafilic* cujus iconem exhi- 
^|ue ad Vina ,& ad aquas continendas. Quin, bet Ciampinus cap. 4. tab. 6 . num. 1. de Sacr. 
& dciun&as lefe multi fictilibus doliis condi *dif. Blondus Flavius lib. 2. num. 1 2. Romte 
nialvcre. Et de Servis agens Pignorius pag.j 54. inftaurat* ait fc vidifTe quadratos lateres arn- 
1!i quit, Cwtfv? effofam traclabant figuli , lcg.25. pliffimos extra&os ex ruinisTempli S. Sylve- 
§• de Inftruft. e corpore fervorum in ufumvideli - ftri , quorum pars litteras habebat a figulo im- 
Cet fundi vafi parantes qwbus exportarentur preflas. Morem hunc non folum Romx, verutn 
Jr ullus , velut amphoras , Q Dolia , & in vili# etiam per totum Romanum Imperium obferva- 
•zdificationem tegulas , mercis etiam gratia ut tum deduxit fupralaudatus Ciampinus ex figu- 
Va f a venirent . Figlinas autem in agro quomo- ris fimilium laterum a Lambecio relatis in fu a 
do exerceri oporteret Hoftilii Safernx Pater, & Bibliotheca Cxfirea lib. 2. pag. ‘r 005. quos 
filius libris editis monftraverunt , ut teftacur repertos dicit Lambccius propd Pagum Ger- 
Varro lib. 1. de re ruftica cap. 2. qui etiam manum Altemburgicum inter rudera veterurru 
ca P- 7. affirmat fe in Galli a tranjalpina intus ad Hybernorum Pannonicorum. Eandem confue- 
Rhejjum regiones aliquot accejfiffe , ubi agros fler- tudinem perduraffe fub Chriftianis quoquia 
forarent candida foffitia creta . Hujus loci for- Imperatoribus oftendit Fabrettus ibidem itL> 
nax eft , cujus Cato tic. 58. meminit , & Servus multis tegulis cruce obfignatis. Ex. g. 
fornacarius , quem nominat Ulpianus leg. 27. 
§* 9. Hoc lateritium opus a Graecis accepifle >^< REG. D. N. THEODORICO 
Romanos , cum fubadta Graecia omnes artes BONO ROMAE, 
adveherent Illuftriffimus Ciampinus affirmavit Curam autem Theodorici in exornanda Urbe, 
ca p. 8. ver. monim. cum fcripfit opera lateritia—. & in priftinum nitorem reftituenda demon- 
c ‘ s Solis lateribus coepifTe /Evo Augufti , & ftrant plura figna reperta , & Caffiodorus tefta- 
fiibfcquentium Imperatorum paffim extruda tur. Immo Vetuftatis imitatione tegulas om- 
fiiiffc , copia fortaffe Servorum in urbem addu- nes te&i S. Balbinx vidimus Romx , cum no- 
dta ob frequentes Caefarum viClorias . Innu- mine, & gentilitio emblemate Alexandri VI, 
ll 3 e >‘ai proinde officinae ubique aperiri, & lateri- Papae qui illud reftauravit . 
l,a? thucturae genus prae coeteris probari coe- Has tamen notas leviter percurriffe Grute- 
, urpotc minori difficultate parabile per rum , eafdem non attigiffe Urfatum, & alios 
| n gentem artificum, & fervorum numerum. miratus eft Fabretrus , unde integram fere hanc 
Hinc maxima aedificia opere lateritio extru&a Provinciam ille fufeepit, affirmans ex illis uti- 
CIrca Imperatorum aetatem adhuc vifuntur. Iitatem nafei dignofeendi tempora , quibus non- 
P|'ta moenia Urbis , Thermae , Pantheon, Teni- nulla aedificia conftru&a fuerint , itemque par- 
Phim pacis, Palatium Imperiale, & alia multa ticularium locorum cognitio, quorum notitia 
j Imperatoribus aedificata per fpatiu annorum non aderat , multarum etiam Foeminarum imo 
u centorum , & ultra . Quam ftru&uram lare- & Auguftarum , quae Dominae erant praedio- 
r um putat idem Ciampinus cap. 8. per tria cir- rum , in quibus Figlinae conftitutue erant . Ob- ' 
p itcr faecula Romae perduraffe , cum adhuc Ira- fer vanus faepe Figlinam fup er iorem ad diftin- 
13 ab exteris Nationibus excidium paffa noiu ttionem Inferioris , veterem ad nov<e , majorem 
; Poft ejus vero devaftationem laterum of- ad tninoris , earum numerum, ubi plurcs , nu- 
^Gnas ceffafTe pro certo habet. Sed hxc ultra mericis notis fignatum , oftendit Falconerius 
ptofequendi non eft hic locus. Ut ut illa fc ha- in fua erudita Epiftola ad Carolum Datum Nar- 
huerint, pro comperto habemus , Morem vi- dino addita his caradteribus F. /. F. II. &c. 
guiffe imprimendi aliquas notas in operibus Fi- Item non parvi cfle momenti addit Fabrettus 
gfinarum , praecipue in lateribus, & tegulis, in emendatione Faftorum j Saepe enim Confu- 
v 3 UtC in aedificiis adhibebantur „ Erudiciffimus Ies in iis inveniuntur inferipti , at non femper 
fabrettus eap. 7. antiquarum inferiptionum di- ordine eodem , cum aliquando nomina eorum_> 
Clt fc invenifie prae exteris antiquiffimum figli- reciproca incifione inveniantur expreffa , vidc- 
^^fignum Angujl. ( fi ad Auguftum D. F. ut licet qui Aper , & Catullinus inferibuncur , c 
* r cdit referri debeat ) in latere fub oppido Ar- contrario Catulimus , & perlegantur. Cau- 
u larutn ad primum Caftellum aqux Marci*. fam quaerens hujuftnodi diferiminis idem Fa- 
Raronius in appendice tom. 3. refert fe vi- brectuscap. 7. num. 103. putat ex co fa<ftuni_> , 
‘fi e in demolitione antiquorum parietum^ quia alternis menfibus Fafces apud alterum ex 
cmpli Vaticani a M. Conftautino fundati, Confulibus affervabantur , ut legitur apud Sue- 
ni agnos lateres, in quibus erat nomen Impera- tonium in vita Julii cap. 20. & hinc fortafle 
Q_ 2 prout 
