Mufiei Kirchcriani 
178 
Ut plurimum erat ex ligneo circulo , iliique fu- 
per indudum Corium , at Dempfterus ad Rofl- 
num lib. 2. cap. 4. a?reum fuiffe fcripfit , tintin- 
nabula vero addebantur , ut fonus major edere- 
tur . In omnibus antiquitatis monumentis ro- 
tunda proflant talia inftrumenta , non tamen-» 
ut globi , fed difei inftar hinc inde plana , quo 
percuflb fonus edebatur . 
FinFinnabvlum. 
A Lia infuper tintinnabula Mufasum exor- 
nant , magnitudine quidem diverfa, & 
forma diffimilia . Sunt enim fere omnia in mo- 
dum Coni produda , & in quadratam bafim ab- 
foluta . Unum inter coetera confpicuum fub 
num.7. exprefliim , inter antiqua Rudera reper- 
tum , Mufleum obtinuit , quod in gyrum difpo- 
fita ha?c verba grteca infculpta demonftrat, 
quamvis aliquantulum ob rubiginem deleta ita 
leguntur . 
CHOUS ARTEMIS EPHISTION AIR MENI 
“Ferra Diana Ignis Aer manet . 
quibus quatuor elementorum perpetuitas flgni- 
ficatur, Cur de illis mentio in Tintinnabulo 
fada fuerit , difficile eft divinare . Fortaffe fub- 
intelligi potuit, ./Eris agitationem , & fonitum a 
pulfatione editum ftatim evanefeere, acrem_> 
vero ficuti coetera dementa femper permanere, 
nec ulla altcratione deftrui unquam poifc, ut 
Philofophi docent . Inferviffe etiam , hxc ixa_» 
Choreis , & Ludis Baccho facris ratio luadet . 
Adeat Ledor iuferiptiones Fabretti , qui cap.6. 
pag. 429. imaginem profert pueri bacchantis , 
ternis tintinnabulorum ordinibus prarcindi , 
exiftentem in Villa de Sacchettis ad Vallem_> 
Inferni didam Roma? ; Aliaflmilis extabat in- 
ter Faunos Satyros , & Silenum in Sarcophago 
collocato in Mufeo Chriftina? Succorum Re- 
gina? . 
Potuiffe aliis ufibus adhiberi , opinari poffu- 
mus , non equidem omnibus . Multiplices enim 
erant apud antiquos Ethnicos tintinnabulorum 
ufus , de quibus luculenter egerunt primo Hie- 
ronymus Magius Vir pereruditus , dura Turea- 
rum fervitute obftridus , & crudeliter occifus ; 
deinde Angelus Roecha Epifcopus Tagaftenfis , 
& Apoftolici Sacrarii Pr^fedus, demum Abbas 
Joannes Baptifta Pacichellius in lucubratione 
autumnali de Tintinnabulo Nolano. 
Fuerunt autem adhibita in Thermis , ad quas 
flatis horis , vel advocari , vel admitti folebant, 
qui Balneis utebantur , ut innuit Martialis his 
carminibus . 
Redde pilam , fonatad F hermarum , ludere-* 
pergis ? 
Virgine , Vis fola lotus abire domum ? 
Pro mercatu etiam indicando, & in foro pifca- 
rio tintinnabula pullabantur, ut refert Guido 
Pancirolus , & ex Plutarcho . Hieronymus 
Mercurialis aliique . Item fuiffe adhibita iiu 
funeribus Ethnicorum docet idem Pancirolus 
Tomo 2. Sc alii apud Roccham, eo quod eorum 
fono fuperftitiose crederent, fpedra & Doemo- 
num ludibriaaverti , ut indicat Ovidius lib. 5* 
Faft. 
Rurfus aquam tangit , Femefaaque concrepat 
cera 
Et rogat ut teftis exeat umbra fuis. 
Sed ut optime notat fupra laudatus Roccha 
cap. 3. tam ii, qui ad Thermas, quam qui ad 
pifces emendos invitabantur , cum longe difta- 
rent , vel in fuis domibus , vel per vias Urbis > 
vel apud Pr£ceptores,ut innuit Cicero in Quefl* 
Tufculanis dicens ; fimul atque increpuit Ther- 
marum campana , Romani , relidis Philofophis 
& Praeceptoribus , undum ire folebant; procul- 
dubio non fonitu tintinnabuli , fed majoris cam- 
pana? tale lignum edendum erat , ut audirent ♦ 
Quamobrem notum fit tintinnabula a nobis de- 
lineata alium ufum habuifle . 
Et primo quidem mihi fuadeoin facris v*Edn 
bus potius ejufmodi parvula tintinnabula fuiffe 
pulfata . Affirmat Apollodorus in libro de Diis 
Genrium , Hicrophantam , hoc eft Sacerdotem 
Proferpina?, Tintinnabulum in Sacris pulfare 
confueviffe ; item de Syri« Sacerdote his verbis 
loquitur. Sacerdos poflquam ad fummum Tem- 
pli pervenit , preces pro unoquoque facit , pre- 
cando autem pariter , & areum quoddam tintin- 
nabulum pulfat . Appcnfa etiam fortafle fuerunt 
Triumphantium curribus , quibus cum tintin- 
nabulo flagellum etiam appenfum fuiffe refert 
Rofinus lib. 10. cap. 29. quibus indicabatur, 
triumphantes in eam calamitatem incidere pof* 
fe , ut & flagris ca?derentur , & capite damna- 
rentur; nam qui ob facinus fupremo fuppliem 
afficiebantur , tintinnabula geftare folebant , nC 
quis inter eundum contadu illorum piaculo f c 
obftringeret . 
Mos talis indicatus fuit a Plauto in Pfeuc!ul° 
his verbis : Lanios inde averfam duos cum tin ' 
tinnabulis . Fintinnaphori verberant Carnificet 
tintinnabula ferentes , dum extremo fupplid 0 
damnatos ad locum fupplicii ducebant . Verum 
quis vetet affirmare ea dependiffe a rebus vena- 
libus, velbeftiis illas ferentibus pcrUrbenv* 
quorum fon« qui vellent emere admonerentur , 
eopado, quo Joannes Schefferusde Re vehi' 
cularia Veterum lib. 2. cap.33. dicit molitorum 
plaufttis Argentorati appendi Tintinnabula , t lC 
fru- 
