• Clafsis 
quo rerum omnium fa&um putabant inititirru . 
Illum duplici facie exprimebant obejuslingu- 
larem prudentiam, quee , ut Tullius ait lib. do 
Senectute , Sita ejl in praeteritorum mernoria , & 
providentia futurorum ; idcirco Vir prudens de- 
bet habere quafi duplicem cultum, utperfpe- 
&is qua? a tergo , & futura funt , pro innata fa- 
gacitate mentis , & maturitate conlilii rerum-, 
caufas , & principia videar ; earum progrelTus , 
& tanquam antecelliones percipiat , componat 
f milicudines , conlcquentia cernat , lutura per- 
cipiat , & fubrili comprehenlione praeteritis fu- 
tura conne&at . 
CALIGA. 
C Uin duplicem Antiquorum Caligam fub 
lucernae fpecie n.jo.Sc 33. Mufaeum exhi- 
buerit , hoc ell foleam line obltragulo pedi ha- 
benis alligatam , alteram quidem limplicerro , 
a lteram vero multis minutifque clavis inferno 
buffixam; non injucundum erit li aliqua hic pro- 
feram, quae circa caligam notatu digna inter 
Agendum felegi . Atque in primis ex Smarag- 
do, originem ejus nominis praemitto, qui in 
Regulam 1 5. S. Benedicti affirmat caligam di- 
, vel a collo pedum , vel quia ligatur: cum 
e uitn limplici folea condet pedi fuppolita , illi 
debet alligari , ut pes , cum gradiendo movetur 
eandem fuftineat . 
Eam ab Adamo primo omnium parente ex- 
c °gitatam fuilfe putavit Balduinus in cap.prim. 
eruditi libelli , quem de calceo compofuit; cum 
e, bm contra iMurn Deus verba dixerit. Male- 
Terra /pinas , & tribulos germinabit tibi > 
ne teneras pedum plantas fpinis , & tribulis mi- 
fere vulnerari pateretur , credibile eft illum fo- 
kas , e caeforum animalium pellibus pedibus 
a pta(Te , ficut per tunicam pelliceam Adami nu- 
ditati voluit Deus effieconfultum . Haec vero 
Pellicea caleeorum materia pro vario gentium 
r Ru , & varia perfonarum conditione varia de- 
Jnde etiam fuit , nam calcei alii fuerunt papyra- 
Ce i 5 alii fpartei, feu juncei , alii lintei , ald fe- 
ri ci , alii lignei , alii ferrei , aerei , argentei , ac 
Ct iam aurei . Singulos recenfuit idem Baldui- 
Rus , atque omnia , quae fcripfit fuis authoribus 
c °nfirmavit. 
Verum ut in dies variae fiunt rebus inventis 
a cceffiones , ita paulacim fadum eft , ut tandem 
ca ligae , quaeolim imis tantum pedum plantis 
a dverfus itineris offendicula muniendis fervie- 
bant , integumenta receperint , quae li talumj 
c xcipias totos pedes operirent , ac demum fuis 
au&as pedum integumentis pedem undequaque 
eircumveftirent . Hinc multiplex ex varia ea- 
*um forma ac nomina apud Scriptores, timi-/ 
Quinta. 18 1 
Veteres , tum Recentiores , ut non vulgari Au- 
dio eorum figuificationes omnino percipere va- 
leamus , quamvis in omnibus pedum tegumenta 
referantur . Quanta enim Scriptores in fuis pa- 
ginis retulerunt , ut explicarent Caligam , Cre- 
pidas , Sandalia , Cothurnos , Soccos, Perones , 
Campagos , feu Gambagos , Tzangas , Scythi- 
cos , Iphicratides , Anaxirides , Embades, Em- 
batas , Pedilas , Dipodia, Plyntra , Antepodia, 
caeteraque hujufmodi calceamentorum genera , 
quibus diverfas appellationes obtigerunt cum a 
Gentibus, & Urbibus, apud quaseafdem pri- 
mum inventa funt, tum etiam aperfonis,quibus 
illa familiaria fuerunt, qua: quidem inter fe fi-, 
milia non fui fle credendum eft , fed lingula -,u 
lingulis pecuiiari quodam diferimine diftinffa , 
prout varia fuit Inventorum , atque utentium 
libido , ficut nunc videmus apud Italos, Gallos, 
Hifpanos aliofque calceos elle valde inter lo 
diverfos . V erum noftrum non eft ea omnia re- 
cenfere , fed aliqua tantum indicare circa vete- 
rum Caligam , qua: notatu digna Lucernae deli- 
neato: exhibuere . 
Atque in primis illud recenfendum , quod 
Julius Nigronius afferuir , tradi, de Caliga c. 3, 
ideft Caligam fuiffe prima fui inftitutione cal- 
ceamentum militare , fed poftea ufurpaturrL, , 
etiam ab Urbanis , Viatoribus , Rufticis , Apo- 
ftolis , Religiofis , & mulieribus . Sic Cajum., 
Caefarem denominatum Caligulam fcimus ex 
Aufonio a Caftrenli Caliga militari joco . Sic 
L.Seneca de brevit, vitae cap.i 7. Marius, inquit. 
Caligas dimifit , confulatum exercet , hoc eft 
dimiffa militia ad confutatum pervenit, & idem 
lib. 5. debenef. cap. 16. Ingratus C. Marius 
ad Confulaturn a Caliga perducius , ideft ab in- 
fimo militiae ordine ad fummam dignicateni_> . 
Hinc Militia caligata dicitur , apud Tertullia- 
num lib. de Idol. cap. 1 9. 
Secundo notandum eft , quod altera lucerna 
indicat , foleam habens fpiffis clavis munitum ; 
Peculiare enim fuit Caligarum militarium , ut 
hos clavos frequentes haberent , & quidem fo- 
lum verfus acutos, quod Plinius indicavit lib.9. 
cap. 18. cum fcripfk de aliquibus pifeibus , 
fquamis funt confp;cui crebris , atque peracutis 
clavorum caligarum effigie . Eos habebant mili- 
tes ea poriffimum de caufa , ut in ipfo congreffu 
firmius confifterent ; & minus effent ad fugam 
idonei : fed cum inter milites alii aliis cftent or- 
natiores, dubium non eft, quin , ut increro 
habitu, ita, & in Caligis aliquod effet difcri- 
rnen , quo qui priorum erant claffium , quique 
in militia gradum aliquem tenebant ab Inferio- 
ribus diftinguerentur , & id fane in clavis erat 
politum , qui caliget fuffixi caligares diceban- 
tur, horum autem alii erant ferrei, alii argen- 
tei , 
