198 
CLASSIS SEXTA 
Continens Lapides , FoJJilia , ahafque glebas , 
a Flatura effigie aliqua donatas . 
I aliqua funt in Mufieo , e 
quorum vifu ieque admira- 
tione capiatur ingeniumu 
humanum , ac philofo- 
phandi cupidine , lapidof 3 
quidem funt rerum viven- 
tium fimulaera , e variis 
Terrarum partibus in eo 
c °ngefta . Antequam illorum brevem deferi- 
ptionem aggrediamur , celebrem difeeptatio- 
nem circa ipfa placet indicare, quae tum anti- 
quorum, tum recentiorum Philofophorum in- 
genia non parum defatigavit . Quaeritur enirru 
An illa aliquando vixerint, puta Ligna , Pifces, 
Cochleas > Tubera, atque his fimilia vi fuc- 
c * lapidefcentis in fixa commutata i An potius 
f ut rudimenta Naturae in humo ipfa fabrcia&a , 
v era viventia gignere condifcentis . Succurru 
^apidefceritem , & vim lapidificam ineffe , non 
ta ntiim aquis permixtam , fed etiam in terra-» 
latentem docuit inter multos Georgius Agrico- 
la lib.de Natura Foffilium . Patet eruditis itu 
fultis fontibus , ac fluviis radices , flipites , ra- 
na °s cortices , frudus , flores , & folia iis immif- 
f a mutarim lapides , ficut fub terra multa fimi- 
lia effodiuntur . Atdifcrimen intercedere inter 
, & alia , qua: fub terra mutantur in lapides 
Icite notat ide Agricola, nam omne id genus la- 
pides praeduri effe folent, at lapides , qui efolo 
jucco aqueo lapidefcente cocreverunt,plerumq* 
fmt molles , & fragiles , quod argumento eflc-> 
P ot eft , dari aliam vim lapidificam prster illum 
Id ceu m , qua» duros efficiat lapides , ut docuit 
Albertus Magnus lib. dc ortu , & caufis fubter- 
ra neorum ; vim fcilicet metallicam formantem 
lapides in materie ad id aptata , emanantem a_» 
ddernrn occulta vi, five aliunde, non fecus ac in 
generatione metallorum concrefcit humor ad 
J pfa idoneus. Ea igitur vi in lapidem mutari 
Poffe quidquid in terra eft , & ficuti in mari Na- 
tUra plures terrenas formas effecit , fic in terra.» 
P^ures marinos foetus , ut funt omnia ex genere 
°ftreacco, ruditer repraffientavit; quamobrem in 
a ltis montium Vifceribus plura ex iis effodi do- 
cet experientia . 
. Cefalpinus haede re feribens lib. i.cap. a. 
Jn re metallica , ha»c habuit . Cum in Fodinis 
metallorum , five marmorum aliorumque faxo- 
rum , nunquam corpus vivens repedatur, & fi 
aliquando in eorum cafura oftrearum tefta, aut 
catera conchylia reperta fint , hac recedento 
mari , & lapidefcente folo, inibi derelnfta in la- 
pides concreverunt ; Ubique enim , ubi nunc 
eft arida , aliquando adfuifte mare teftatur Ari- 
ftoteles. Hoc enim modo cenfere, magis con- 
fonum rarioni eft , quam putare vim animalem 
inrra lapides gignere rudimenta Animaliurru 
ac Plantarum , ut aliqui affirmant . Sed majori 
admiratione dignum eft quo pa«fto , hxc fuerint 
illuc delata, fi viva aliquando fuerunt. Sibi 
quamplurimi fuaferunt hujufmodi lapides ja- 
tftatos fuiffe eo tempore, quo Aquarum colluvie 
univerfale diluvium montes fuperavit . At opi- 
nionem hanc improbavit Fracuftorius, cum quia 
aquae, qua: montes fuperarunt , non fuerunt Ma- 
ris , fed inundationes c Coelo , tum quod opor- 
teret videri Conchas , & alia ejas genens in ver- 
ticibus, non in vifceribus montium . 
In aliam fententiam abjerunt alii dicentes , 
efle in montibus humorem quemdam , & Akali 
falfum , ut vocant , & varium , quo ftepe vtra_j 
animalia maritima generantur, ut Balani , Sc 
Da&yli , qui in mediis fixis nafcuntur , & per- 
ficiuntur i adeoque non vera animalia fieri , fed 
qua: vera imitantur , quaque lapide.cunt ob loci 
frigiditatem . Hanc etiam fententiam eidem 
Fracaftorio non placuiftc refe! tT orellus Sarayna 
apud Calceolarium pag.408. quoniam, ait ille, 
ha:c aut unquam vixere , aut non . Si vixerunt , 
non jam jocatur Natura , fed verum animal fa- 
cit , quale in mari gignitur, & aliquando opor- 
teret illa animalia erui e motibus viventia, ficut, 
& Balani : fi vero nunquam vixerunt , & foliim 
ea animalia imitantur , experientia: repugnat > 
eruuntur enim Conchse non pauca:, quarum pars 
in lapidem concrevit , pars vera: conchas ratio- 
nem habet . 
Exiftimavit igitur fupradi&us Sarayna , ha:e 
olim vera animantia fuiffe illuc a mari ja&ata, 
& in mari enata, affirmans montes ©mnes fadtos 
ex arena maris , & fuiffe olim mare, ubi nunc 
montes extant; eofq;dete<ftos cum mare receffit, 
quod fa?pe videtur fieri in multis locis, in qui- 
bus mare longe abeft a locis ubi olim fuerat. 
S Im- 
