Clafsis Sexta . 
20 6 
tl Cay boni , il che fuccede in poco piu d’ un 1 nya . . 
y n itx l’ opcrazione fi lafciano dei tufto raffrcd- 
ars > altrimenti Ji romperebero . Raffreddate l>, 
Cos «» cortello fifpoghno della Crojla fatta dalla 
polvere mefchiata con 1’ aequa vita , ne di altro 
banno bifogno per imbeverarji della luce , 
^ cjporle femplicewente aWaria . 
% Qya vero vi hic lapis lucem attrahat , a mul- 
tis diu qua?fitum . Kircherus nofter lib. $. do 
Magnete pag. 505. concludit, illum Siccitato 
f l,a bibula non fecus ac Spongia , lucis vaporem 
lnt ta poros recipere, ubi adfuali frigiditate lapi- 
dis cogitur , & in unum corpus lucidum coale - 
fcit . Quia vero vapidum illud illuminatum la- 
pidi adjun&um a calce , cui permiftum eft facile 
abfumitur , lumen quoque una cum vapido de- 
frui necelfe eft . 
Nec minus prodigiofus eft lapis Amianthus, 
^Uem olim pretio excellentium Margaritarum^ 
*quaffe fcripfit Plinius , & fuiifc inventu rarum. 
Hodie tamen , & ii vili pretio vendatur , dotes 
faas non amifit. De illo ita Vormius fcripfit 
Ca p. 7. Amiantus alias Asbeftinus Iapis , quod 
n °n comburatur, a PauloVeneto Salamandra di- 
c, tur ob eandem caufatn . Zoroaftro Boftrychi- 
tei ■> 3 quibufdam Pelia, ab aliis Cortoides,quia 
c anitiem pra?fefert, Linum quia manibus netur, 
& texitur, fed Asbeftinum quia ex Asbeftofa- 
^Um ; a Pljnio vivum , quod igne non foleat 
t^ori, a Paufania Caryftium, quia effoditur apud 
Cariftjum, Alumen a Quadrigario propter fimi- 
btudinem , quam cum alumine fciffili habet , o 
tamen differt ob id quod Alumen fcillilo 
a dftringat , Amiantus parum pungat linguam, 
^ non adftringat . Lapis eft alumini fchifto fi- 
t^dlimus ignem refpuens , adeo ut non modo 
Ur * non poffit , fed purior reddatur , colore ad 
^uiditatem obfcuram tendente , quandoque, & 
* err eo , attritione facile in tenuia filamenta fo- 
* u bilis , mollis enim eft, & quod efflorefeit dum 
^ er itur plumas refert , unde flos petra? a quibuf- 
dam vocatur . 
Nafcitur in defertis Indiae ad Caryftiam Eu- 
oppidum, in Norvegia quandoque, fed 
Pnlchrutn cernitur in Mufieo, allatum c littote 
Infulae Corfica? , ubi prope finum S. Florentii, & 
bttora , qua? dicuntur Canari , & Nonza, opti- 
tnum invenitur ; item habemus ex Infula Ilva, & 
ln Cypro collecftum . Olim in fila aptabatur, & 
jnappae ex eo tanquam lino fiebant , qua? fordi- 
Us confpurcata? puriores in igne reddebantur , 
^odus vero , quo ex eo fiant jam penitus igno- 
* a ^ Ur - JoannesBaptifta Porta in Magia naturali 
.• 4 * cap. 25. affirmat Venetiis a muliere Cy- 
ni* 1 in hofpitio Arcis fibi copiam fadam fuifle 
^dendi modum pedendi , at modum tacet, 
ater Kircherus in Mundo fubterraneo lib. S. 
fed. 3. cap. 2. affirmat fe fcire , fed fummo fub 
fecreto tenendum , & ore tenus Regibus tan- 
tum , & Principibus communicandum , ne quod 
in tanta a?ftimatione fernper fuerit, id modo om- 
nibus etiam viliffimis hominibus innotefeat > 
docet tamen modum charta? conficiendje ex af- 
befto , qui non differt a modo , quo charta vul- 
garis fabricatur , 
Vormius rationem illud preparandi fibi ab 
amico communicatam vulgavit his verbis . Re- 
cipe Amianti fibris longioribus proditi, & infun- 
de in Lixivio prarparato ex cineribus quercus 
putrida? , Sc duobus manipulis cinerum clavcl- 
la torum , bulliat in eo per quadrantem horae , 
auferas ab igne, & maceretur in eo menfis unius 
lpatio,fic lanae carptae modo mollis evadit.-Aqua 
dulcis aliquoties materiam hanc ablue, &ex- 
ficca , fic modo lini communis pcCti prolubito 
poceft . Ex Alchimia experimentaii Joannis 
HelflfriciJungKen cap.9. fed. 4. alium modmn_i 
didici , quem fubjicio ejus verbis. . 
Recipe, inquit, Amianti*five Aluminisplu- 
moii quantum libet : maceretur fortiffimo lixi- 
yio faponario per diem , vel in Sole , vel B. M. 
tum exime , & cxicca , ac tunc imbibatur aceto 
deftiilato decies, femper prius exiccando amian- 
tum, antequam recenti imbibas aceto. Hoc fado 
iterato cum lixivio macera , & aceto impra?gna , 
ac hoc tertia repete vice . Poftea recipe dolio- 
lum pervum , quod intus charta oleo olivarum_> 
intinda obtexatur : hoc perado impone atnian- 
tum maceratum craffitie aliquot 'digitorum , & 
huic oleum olivarum affunde ad digiti eminetv- 
tiam : tum rurfus amiantum * & oleum : atquo, 
ita fac ad vafculi repletionem tunc Chartam im- 
pone , & vafculum claude , vel fi vafculurru 
Amianto non fit repletum, aggravetur , clauda- 
tur , & reponatur per menfes tres , vel quinque, 
donec in fila deduci queat, id quod primo ftatirn 
menfe probare poteris . 
Diverfum modum communicavitmihi D.Be- 
nedidusG.uerrini, militum Pra?fedus,a quibus 
Arx Liburni cuftoditur . Scilicet, per horae fpa- 
tium confervetur Asbeftum in aqua aluminis s 
deinde ia polubro candentibus carbonibus im- 
pone , ubi cera? inftar molle evadit : Circumte- 
gatur hac materia filum fcricum, quod per varia 
foramina primum ampliora , poftea anguftiora 
attenuabitur . Hujufmodi filis tela contexitur , 
& deinde ferica in igne abfumuntur . An ratio 
ha?c ad optatum finem perducat, experientia., 
docebit , faciliorem puto fi asbefti filamenta., 
cum ftuppa , vel lino fimul in fila producatur , 
deinde fada mappa injiciatur in ignem, quo 
ftuppa in favillas abeUnte, purum textum ex 
asbefto remanebit . Quod nam ex propofitis 
arcanis genuinum fit ad fila ex amianto dedu- 
T cenda, 
