Clafsis Sexta . 
218 
mifcellj*. Solas igitur enumerabimus , e qui- 
bus multiplex Vaforum diverforum congeries 
Mufjeum exornat , & quidem candidas , Albas > 
fabras , flavas , nigras , fulphureas &c. 
Primum inter omnes locum tenent Vafa, qua? 
cetera pretio fuperant , utpotc quas in unica Re- 
gni Sinenfis Provincia conficiuntur . Vulgus 
terram , ex qua conficiuntur Porcellanam appel- 
btt, hoc nomine forte infignitam, quoniam Vafa 
e x ea compa&a , tanquam Achates fint translu- 
cida : fiquidem ha?c gemma a nonnullis Porcel- 
lana vocatur. Aliqui putarunt ideo porcellanam 
v ocari , quodfibi fuaferint fieri exteftis con- 
chyliorum maris , qua? Vulgus vocat Porcelle- 
tas •> inter quos fuit Guido Pancirolus qui ito 
Parte fecunda rerum deperditarum rir. 2. ita_. 
^cripfit . Superioribus faculis nunquam fuerunt 
v f<e Porcellana ; funt autem mafja quadam ex 
gyfo , ovo trito^putamine locujla marina aliis 
Jpcdcbus compo/ita , qua /i probe fhpata , & den- 
J at a fuerit , Jub terra in locum aliquem fecretio- 
r em reconditur , quem Pater Liberis fuis defignat , 
*tque ibi effoginta annos manet recondita , qua 
tempore elapfo fini , vel nepotes eam eruunt , ea- 
<que rurfum JubaPla , & ad elaborandum idonea-» 
r cddita , pretiofa illa vafa conficiunt afpeclu pul- 
therrima &c. In hac etiam lententia fuit Scali- 
ger . Opiniones aliorum recenfet Aldrovandus 
Pag. 230. Mufaei Metallici , qui deinde fuhdit 
Patrem Alvarum e noftra Societate , qui per 
Regnum Chinenfe diu vagatus eft , retulifle , 
v afa Porcellanica , in quadam tantum villa Pro- 
'Vincice Kiamfi fabricari, ejus tamen maximam 
copiam toti Regno, imo Orbi Terrarum diftri- 
bui. Argillam tamen eo in loco non erui, fed 
aliunde illuc deferri propter aquam illius loci , 
qu^ pcrfpicuiratem Vafis conciliat. Colorem 
caeruleum illis impertiuntur Artifices Anii, quo 
abundant; fubdirque ejufmodi vafa in noftris 
Pugionibus , deficiente tali argilla , & aqua fa- 
bricari non pofle diu creditum efle;Nihilominus 
Magnum Hetruria? Ducem Francifcum Vafa-. 
^hinenfibus fimilia fieri curafle , licet non adeo 
Pubtilia . Hanc AIdrovandi relationem com- 
P r obat Vas unicum Florentia? compa&um, quod 
^ufjBum noftrum exornat, ab Illuftrifs. Praefule 
bcone Scrozza liberali manu aliis fuis muneri- 
bus adjundum . Relationem AIdrovandi con- 
h r mat P. Martinus Martini nofter in fuo Atlan- 
tc Sinico pag.86. referiptara a Kirchero in Mun. 
( 0 Subterraneo lib. 7. pag. 343. In aliquibus 
funen diferepat ab Aldrovando . Sic enim ille 
lci 'ipfit de Urbe|JaocKeu in Provincia Kiangnam 
at quod maxime eam commendat, eft elabora- 
ti0 5 & copia fcutellarum Sinenfium , quas por- 
c c!lanas , nefeio unde petito nomine , vulgo 
v °cant, qua? nullibi in toto regno fiunt pra?- 
ftentiores, quam in pago Feuleang civitatis, 
licet enim alibi terram , ex qua forte confici 
poffent , habeant , nullo modo ad eas accedunt, 
qiue in hoc pago fiunt ; immo quod admiratione 
dignum , terram , ex qua eas efformant , non ex 
hujus Provincia: folo, hauriunt, fed ex Kiangnan 
Provincia? Urbe Hoeicheu advediam accipiunt, 
neque ibi, licet tanra illius adfit terra? copio , 
ullo modo effingere illas queunt. Sunt qui il- 
lud aquarum temperatura: adferibant . Ex hoc 
ergo hujus Urbis pago omnes fcutello? ilia? ac 
vafaSinenfia funt, qua? a rufticis rudibufquo 
hominibus figlina arte elaborantur , eodem mo- 
do , quo Faenfes in Italia. Colore varia funt 
licet omnia ex fubtilifsima illa argilla ut ali- 
quantulum diaphana confient , qua: colore illi- 
nuntur croceo , variis Draconum figuris illufa 
funt, regio deftinatur palatio, pro vulgo fiunt 
rubra , lutea ac coeruleo colore , ad quem effin- 
gendum glaftum aSinis adhiberi foler , quod 
ibi magna reperitur copia , quo etiam ad tin- 
gendum veftes utuntur . Quanta vero horum-» 
vaforum fit copia faciie quivis colliget ex ea_- , 
quem quotidie videmus in Europa noftra. At 
miror unde hic increbuerit rumor, ex ovorum.* 
teftis , aut contufis conchulis marinis pra?parari 
hanc materiam , idque ex relatione quorundam 
centum annorum fpatio repofitam , ab Avis pro 
fuccefluris nepotibus , plane rerum gnaris ridi- 
cula funt ha?c & mere commentitia , namquo 
omnia ex terra, quie ad hunc pagum ex Urbo 
vicina Noeicheu advehitur, figlina arte fiunt ; 
terra autem illa non pinguis ut creta eft, fed 
veluti arenula pellucida, quam macerant , & 
adfperfa aqua in maflam cogunt . Ha?c P. Mar- 
tinus . Dicunt ha?c vafa ad praefentiam veneno- 
rum frangi. Atid experimento non comperi- 
tur . 
Porcellanis Vafis fecundo loco refpondent 
Vafa , quae in Japponia conficiuntur ex argilla , 
adeo candida , ut la&e videantur faturata , non 
tamen pellucida , & diaphana funt , ut Chinen- 
fia , fed pidturis exornata variis , variifque co- 
loribus fimul cum auro intermixtis . 
Tertio loco Vafa Chinenfia a?mulantur ea_» , 
qu^ paucis ab hinc annis in Urbe Delphi Hol- 
landi compingunt , & quidem tali artis indu- 
ftria, ut qui non optime Porcellanica norit, e<u 
putet in Sinis fabrefadia . His non cedunt pul- 
chritudine , & fubtilitate alia, quae fabricantur 
in Fano S. Clodvaldi, vulgo S. Cloud Burgo 
Galliae culti (fimo ad fequanam fluvium duabus 
leucis infra Lutetiam in Occafum . Alba funt 
omnia, & floribus , foliis, avibufque coloro 
coeruleo exornata . Ex lingulis horum fpeciebus 
plura vafcula in diverfas formas compa&a exor- 
nant Mufieum . 
V 3 
Alia 
