Clafsis Septima. 
ftis linteorum lineorum , aqua primum macera- 
ns , & in lanuginem quandam contritis , ita ut 
fruftula ejus fiinul cohxreant , & humore exfic- 
cato folium liat aptum ad charaderes excipien- 
dos • Ejus conficiendi rationem Joannes Ruel- 
^ Us medicus deferipiit lib. i . de natura ftirpium 
ca P* «09. fcd cum omnibus nota fit, ab ea ex- 
plicatione fuperfedeo . Inventum illud eft non 
minus pulchrum quam utile, nam quod majori 
°lhn cum fumptu icribebarur , nunc tenuibus 
foliis facile committitur , & libri conficiuntur, 
qui vili pecunia poliunt a quolibet comparari. 
^<5 Eam tamen quam Itali prxeipue confici 11 
fuperat Charta in Regno Sinarum fabri- 
ca , & in ampla folia extenfa . Aliquot ex iis 
funt in Mufieo quinque palmis lata, & decem_> 
longa. In eis ob foliorum tenuitatem in una_» 
ta ntum parte characteres imprimuntur , Scri- 
bunt autem Sinenfes a fumma paginx parte , ad 
llr >am defeendendo , non calamo , fed penicillo 
Cx pilis leporinis arundini aptatis. Atramen- 
tum vero confiat, ex terra bituminofa nigra, & 
rc nui:fima , qua? glutine in tabellas compingitur 
°hlongas , characteribus variis Sinentibus infi- 
Suiras. Trigautius tamen afierit illud cx fumo 
°lei prxparari . Eas tabellas commode fecuitu 
ferunt loco atramenti Scriptorii , & aqua illas 
difioivunr, quoties characteres efformare defi- 
xerant . Servat Mufiumi pcnnicillos , & atra- 
menti hujus plura fragmenta , infimer laminam 
C5i lapide gypteo fubviridx repagulo circumda- 
tam , i n qua cavitas cft pro aqua confervanda 
a d atramentum diluendum , ex qua deinde pe- 
ufeillo defumitur , quem diverfimode tradant 
a c Europeis , nam ut refert P. Daniel Bartolus 
P ai 't. 3. dc Afia lib. 1 . non guidato. dalle tre pri- 
dita , mafiretto in pugtio , fuorche dal deto mi~ 
& n °io , in un partnolar modo a noi difadatijfimo , 
che -vi fon defiri , mirabilniente in accon- 
c, ° • Qiiam plurima: voces, quas feribunt Mono- 
lyllabie funt , quamvis fa?pe duarum aut trium 
v °ca!jum ; ut rerum , ira vocum fingularis fuus 
c fi charader, nec pauciores littera; quam voces 
munerantur , idemque apud ipfos eft didio , & 
fy l laba . At licet pro rerum multitudine fit nu- 
merus charaderum , eos tamen inter fc ita com. 
Ponunt , ur oduoginta millia non excedant . 
bx iis qui decem millia noverit , eos fere qui 
a X feribendum neceflarii funt aflecutus cft . 
Non omittenda funt alia folia Sinenfiae char- 
ta • Alterum eorum delirieatos probet Deo- 
ru m omnium figuras , quibus Sinenfium fuper- 
fifiio honores defert . Infolitis veftibus inufita. 
tftque capitis ornamentixdecori Arma manibus 
bCrunc diverfa . Partem folii occupat Dicis Re- 
S'a , in qua variis Doemones , & inferna Numi- 
,la afpedu horrida . O mnia hxc nitent auro , & 
231 
vividis coloribus exornata , notas Sinenfes au- 
reas habeant . Alterum vero folium mulieris 
ciiigiem oftentat , habitu finico circumamidam 
auro quidem pretiofo , fcd conformi modeftice 
chriftianx . Sola facies deteda apparet , inter 
unionum lineas, qua: ex capite dependent. Sub 
pedibus tela fcrica fternitur , floribus exornata, 
& lineolis circumdiftindis , quas non auruiTU , 
fed charta bradeolis aureis teda eiformat; 
Aliud etiam folium triginta fex palmis longum 
duobus latum , videtur , in quo depida eft rudi 
tamen penicillo pompa equitatus , qua per Si-' 
nenfes Urbes incedunt Primates A ulx , quos 
Mandarinos vocant , Confiat divertis militum , 
tum pedeftrium , tum equeftrium ordinibus, & 
aliorum hominum famulatu ,a quibus infigni.u» 
ejus dignitatis gcftantur. Hinc poflTunt enume- 
rari librorum volumina multa , qua? in ipfo Mu- 
fico fune , & in quibus noftrte Societatis Scri- 
ptores , diverfos Scientiarum tradatus evulga- 
runc , demum vocabulorum Sinicorum Thcfiui- 
rum ,viginti Tomis comprehenfum . 
Non delunc aliarum Regionum chartae', ideft 
Japonix qua: craffior eft,& fubalbida cx goffipio 
compada : Syriae 5 & Perfidis, quae licet alba fit, 
craffitudincm Japonicae aemulantur. Nitidam, 
& admodum levigatam illam reddunt beneficio 
cochlearum , quas Venereas Authores nomi- 
nant, e finu perfico delatas : Mexicani Regni ex 
cortice arboris compada , & hieroglyphicis fi- 
gnata , qua: penicillus diverfis coloi^bus ex- 
preflit , puta homines , & animalia monftrofa_, , 
quibus aptari patiunt carmina illa Bonorni Bor- 
romeid. lib. 2. verf. ? 0, 
Aut fi qua efi alibi foeda aut informis imago 
Quam habuit Natura , aut ars fibi finxerit 
aut mens . 
Aliqua cx iis exprefla retulit in Mufxo Ferdi- 
nandusCofpilib. 3. cap. %. 
Cum de charta Sincnfi fermo fuerit , abs re_» 
non erit vulgarem errorem tollere eorum , qui 
fibi fuafcrunt illam cx Goffipio , & Serico con- 
fici. Pater enim Ludovicus le Compte Socie- 
tatis Jefu , qui plurcs annos in Sinis commora- 
tus fuit, in Epiftola Parifiis impreffa anno 1698. 
ad Uluftriflimum Archicpifcopum RerinenfeirL» 
de ftatu ejufdem Regni, narrat Chartam qua 
Sina: utuntur confici ex fubtiliori cortice cujuf- 
dam arboris valde procera? , & craffie , qua? vo- 
catur Bambu . Illum primo in pura aqua optime 
maceratum, & in minutiffimas particulas reda- 
dum , ex eadem poftea extrahunt beneficio in- 
ftrumenti lignei , frequentibus filis xrcis inftru- 
di,qux veluei complanatam tabulam efformant, 
ita ut cum extrahitur , decidente inter rimas li- 
quore , folium charta? remaneat , quod deindo 
omnino arefadum , alumine in aqua diluto, ite- 
rum 
