?o? 
Mu fxi Kircheriani 
in cujus circumferentia radii difpofiti funt, qui 
locum veftimn fubeunc , & in axe funis circum- 
plicatur , 
Hujus duplex ufus datur , ideft redus , & f n - 
verfus , ReCtus, cum ejus ope pondera in altumu 
fublevantur , inverfus, quando pondera ex lon- 
gitudine trahuntur , & tunc Ergata vocatur: 
Dicitur re&us, quia Cylindrus manet Orizonti 
paralellus , inverfus, quia Orizonti perpendicu- 
laris conftituitur . Ad hunc litum requiruntur 
alia , ut Trochlea: , & Arbores , Polifpaftis in- 
ftruCte , 
Cuneus eft Inftrumenrum pyramidale, quo 
immania faxa finduntur malleorum idibus . 
. Polifpaftus eft Trochlea Mangano inferta^ , 
cui funis circumvolvitur , quo pondus facili ne- 
gotio movetur , Trochlearum autem varia po- 
te# fieri difpoficio . 
Ultima eft cochlea, qua: cum aliquid diffi- 
cultatis habeat in conftrudionc , &ufu, apud 
^gyptios non adeo frequens erat . Eft aurem 
Cochlea, Pappo tefte , Cuneus expers percuffio- 
#fr, per vefiem quoque motionem efficiens . Co- 
chlea dicitur a, limacis domo, tortuofis dudibus 
a Natura inftruda : dicitur. etiam helix -a. natura 
linea:, fecundum, quam conftruitur, qute fi com- 
mode adhiberi poteft , omnibus machinis pal- 
mam eripit o;b Tummam , quam in operando ha- 
bet efficaciam. De his fuftus Pappus Jib. 8. ex 
mente ^Egyptiorum, 
- Harum quinque facultatum experimenta di- 
verfa in Muffeo exhibentur . Videtur primo Co- 
chlea Archimedis did a, eo quod ille hujus bene- 
ficio ingentem navim abNeroncSiracufano Pto- 
lemaeo Regi -^Egyptiorum deftinatam in maro 
impuJeiit folo umus Pueruli labore , poftquam 
ingeras operariorum copia , admotis etiam Ele- 
phantorum vitibus , ullopado movere non po- 
tuit ; illa , licet minoris digiti craffitiem non 
excedat , fi etiam ab infantulo circumagatur, 
plufquam ducentas libras funi appenfas in altum 
elevare poteft . 
- Secundo loco diverfastrochlearum combina- 
tiones cernuntur, quibus pondera ingentiafa- 
cili labore trahuntur , & univerfim , quo plw.es 
rotula: i® Trochleis debitedifponuntur , eo mi- 
nores vires infumuntur in ponderum attradio- 
ne , eolquod fingulaeearum non totum pondus, 
fed ejus pardbus proportione quadam diftribu* 
tis rcfiftant . Oh hanc rationem ingeniofe exco- 
gitata Roma? machina fiiit a Praeclaro Viro 
D. Jofepho Campana , ut facili labore peftet di- 
moveri ex humili Joco, ubi ab Antiquis colloca- 
ta fuerat Columna Antonino Pio ereda , ut ejus 
potheofim Populus Romannstelebraret , qua: 
iftquc aft ha.c tempora fepulta jacuerat inter ru- 
dera Romanarum ruinarum prope Collem^, 
1- 
quem Citatorium appellant . Appenditille v 
ginti rotas frabi , firmis , validifque fulcris fu- 
ftentatae, & Orizonti paraiella:, novendecim ad- 
didit alteri trabi ita difpofitas, utinverftefupe- 
riores refpicerent , atque iis omnibus funem in- 
fciuit , qui furfum , & deorfum recurrens , tan- 
dem e duabus extremis hinc inde collocatis in-’ 
fupciioris trabis rotularum ferie capita offerret 
tiahenti,. His rite difpolicis Pondus ingensin- 
feriori trapi alligavit, quod facillime elavaba- 
tur, cum funis extremitates trahebantur, & m i- 
n°r i eriani labore fi beneficio vitis , quam per- 
petuam feti Archimedeam vocant, traherentur. 
Hanc machina in addita Icone n. 6 7 . in Tab.feq. 
ut eft inMufa:o delineavimus,qua: quidem inge- 
nium Authoris commendat ; fed quia contra il- 
lam non nemo le oppofuit , obiiciendo pnefer- 
tim periculum , cui exponebatur pondus elevan- 
dum , nam illud rueret , fi funis unicus , quofu- 
ftentatur in aliqua fui parte diffringeretur, quod 
non raro accidit etiam in craftioribus , quibus 
moles trahuntur , vel ob calorem conceptum ex 
vi attradiva , vel ex inepta partium compofi- 
tione &c. idcirco hanc metodum agendi refpue- 
runt Periti . r 
Hinc non pauci Mechanica: Arris ftudiofi fua 
ingenia acuerunt,ut modum «eque facilem ac tu- 
tum excogitarent , quo columna poffet dimove- 
ii c fua bali , elevari, ad fupcrficiem terra: fub 
qua latebat, ac demum inclinari, ut Orizonti 
paraiella jaceret , donec iterum alibi redla collo- 
caretur. Nec opus eft hic referre omnia, qua: in- 
geniofe excogitata , & publicis paginis vulgata 
fuerunt , ut olim Sifto V. Summo Pontifici pro- 
pofiti fu et e varii inodi dimovendi, & deferendi 
ingentem illam faxi molem , quam hodie ante-. 
Bafihcam Vaticanam Cruci confecratam admi- 
ramur . 
Dum ego tunc temporis machinarum aliqua- 
rum ideas in Mufiro collocarem , in quibus Me- 
chanica: pi&ceptain praxim reda&a indicantur, 
conatus fum aliquam excogitare, qua quodli- 
bet pondus fuftineri tuto poffet , ac fine pericu- 
lo mina: faciliter pertractari : cum enim in mul- 
tis aftionibus hujus generis obfervaverim , non 
raro funes diffringi, quibus moles fuftinentur, 
& trahuntur j quandoque etiam vires trahen- 
tium inutiliter infumi, ac trabes, quibus tro- 
chlea: alligantur e fuo Joco dimoveri, & viribus 
ponderis cedere , propterea htec omnia difponc- 
reftudui ea ratione, quam paucis mfiibjeCta-' 
figura explicabo: Vide num. 68 . 
Sit moles v.g. columna A elevanda primum 
a bafi , cui infidet beneficio funium , Trochlea- 
rum , Ergatarum , & fimilium inftrumentorum > 
quee paffiin adhibentur . Ad hunc motum primo 
1 equii itui , ut Vires trahentis fuperent vim pon- 
deris, 
