Clafsis Nona . 
deris , quod refiftic , fecundo requiritur irarao- 
L>iiiens loci ubi trahens fiftit , & immobilitas in- 
ftrumentorum, quibus trahitur moles . Cum au- 
tem elevanda eft columna, debent funes, & 
frochlere alligari in loco eminentiori , querru 
verfus trahitur i idcirco trabibus columna lon- 
gioribus perpendiculariter circum illa colloca- 
tis s & pluribus fulcris hinc inde pofitis , aliif- 
que minoris trabibus inter fe firmiter connexis, 
ut figura offendit , & docuit Dominicus Fonca- 
na in fua Machina typis edita, quam adhibuit 
c itca Obelifcum Vaticanum , alias trabes , & 
quidem folidas tranlverfim illis fuperimpofui , 
quibus Trochlea? alligandas erant ad pondus 
elevandum , fed ne unquam cedere poffent , fe- 
quenti methodo machinam perficiendam effo 
procerto habui . 
Tranfverfa? Trabi B quam trabibus verticali- 
ter credis fuperimpofui , ut in Icone fub n. 69 . 
a pparet , alias duas minores trabes C D addi- 
di tali difpofitione , ut efficerent triangulum fe- 
quenti modo connexas . Supra trabem B. hinc 
inde in squalibus fpatiis a medio fiat dens du- 
plex , cujus alterum larus verticaliter cadat ut 
uum. 1.2. demonftrant , & in aliis duabus bre- 
vioribus trabibus C D alii duo dentes , qui pri- 
mis dentibus cohereant . In oppofita eorum ex- 
tremitate alii dentes promineant , deinde inter- 
ponatur trabis fragmentum verticaliter pen- 
dens , in quo hinc inde fint duo receptacula, in 
quibus fuperiores dentes inferantur , ut demon- 
ftrant numeri 3. &4-Trabcs fic connexas longio- 
ribus clavis firmentur, cingantur etiam virga-* 
ferrea optime fingulis partibus coherente , & 
habebitur triangulum , cujus fuperioribus late- 
ribus, fi trochfeasalligentur, quibufeumque vi- 
ribus illud refiftet , & quo magis vis a&ra&iva 
conabitur , eo magis illud refiftet , cum impoffi- 
bilc fit quod trabes C D e fuo loco dimovean- 
tur ; dentibus enim coheret trabi B neque par- 
tes hujus poffint diffringijUtconfideranti patebit. 
Polita igitur potentia refiftentc conatui pon- 
deris , quod trahitur , ftabilienda eft methodus, 
qua vis attratfiva poffit non minus facile, quam 
tuto molem elevare . Solent communiter Ar- 
tifices molibus elevandis , vel attrahendis ap- 
plicare funes trochleis infertas , atque hosper 
vettes feu ergatas attrahere, fcd quandoque-* 
plures vires infumuntur , quam opus fit , & ali- 
quando minores iis, qua? neceffario requiruntur, 
ea de caufa prxfertim, quia ha?c inftrumenta_* 
non bene compofita fint , vel inepte difpofira . 
Hincex.gr. cum plures trochlea adhibentur, 
fi aliqua ex illis fit major exteris, vel minor , aut 
pluribus vel paucioribus rotis compofita,dum fu. 
nes crahuntur,non omnes eodem tempore xqua. 
liter trahunt , ac propterea unus magis trahit , 
304 
alius minus , hinc vires trahentium ina?quales , 
hinc funium fra&iones , hinc labores inutiles . 
Idem prorfus dicendum eft de Ergatis , in qui- 
bus , cum plures adhibentur , fi cylindn , circa 
quos funis involvitur , fint diametro inarquales, 
dum major unum circulum perficit, majorem-* 
portionem funis trahet, atque adeo velocius 
trahet , quam qui circulo minori perficitur , ut 
confideranri patebit. 
Ut ergo huic damno confulerem , Ergatas , 
Trochleas , & funiculos aptos omnino a?quales 
conftruxi , ut columnam plumbeam centum li- 
brarum e fua bafi dimoverem, ita ut «quales 
vires eodem tempore infumerentur in fingulis, 
nec una plufquam alia contra pondus ina?qualc 
fuo conatu ageret . Tali fiquidem padfco depre- 
hendi, harmonica quadam fimetria operatio- 
nem adeo bene perfici , ut fi ad fuftinendum_> 
pondus numerus funium applicetur, qui nccef- 
farius eft , impoffibile fit, quod aliquis eorum-* 
diffringatur, ac impedimentum eveniat , quod 
continuati laboris operationem retardet , atque 
adeo hoc inftrumenrorum apparatu quxlibec 
columna, feu obelifeus cujufcumque ponderis 
ac molis , poffit non minus facile quam tuto per- 
tranari , 
Attamen quia cum dimotam molem vertica- 
liter fuftentatam a funibus, alligatis diverfis ejus 
partibus , vellem inclinare , ut humo depone- 
rem , animadverti aliquos ex iis neceffario ma- 
gis laxandos effe , quam ajios, motumque om- 
nium ita temperandum , ut finguli defcenfum 
molis fimul permitterent, & ejus pondus fuften- 
ftarent, in quare non modicum ftudium infu- 
mendum eft , ne majori conatu aliquis funis 
agat quam exteri , nec regula certa poteft per- 
feribi , qua in hoc ina?quali motu funium fingu- 
li xquali conatu ponderi defccndenti refiftant. 
Qnx omnia in adje&u figura numer.70.de- 
monftro. _ 
Sit Columna A inclinanda , & deponenda fu- 
pra pavimentum B C laxando funes I O illi alli- 
gatos , dum Columna defeendit , ejufque ver- 
tex magis approximatur ad pavimentum , funes 
inaequalia fpatia debent perficere, ut patet, nam 
fpatium D M inter pavimentum , & columnam 
longius eft , quam fparium feu altitudo E N , 
idcoque ut perficiatur fpatium D M, requiritur 
funis longior , quam qui requiratur in altitudi- 
ne minori E N, ergo fi eodem tempore ambo fu- 
nes debent laxari, ut columna defeendat, funis 
M citius debet moveri, quam funis ON, & fi 
nimis cito, & indebita permiffionc laxetur, tum 
funisEN majori conatu operabitur, & majus 
pondus fuftinebit , quam valeat fuftinere , cum 
periculo fra&ionis , & molis totius ruina . 
Hsec varietas motus non requireretur, fi funes 
C c 2 omnes 
