307 Mufibi Kirchcriani 
eaque diligenter obtura. Deinde pone Crate- 
rem M aqua plenum, cui immerfum iit roflrum 
avis I; vas vero S maneat vacuum ; Si jam exhi- 
bere vis fpe&aculum avis bibentis , laxa epiflo- 
miumF , & aqua vafis R defcendet per Sypho- 
nem G F in vas vacuum S;in ejus vero locum ad 
vitandum vacuum in vafa R fubfequetur aqua^ 
crateris M, laxa epiflomium B, & aqua defcen- 
dens per Syphonem G F, & premens aerem ibi- 
dem contentum expellet ipfum per Syphonem 
D C in vas R , qui aer comprimens aquam ibi- 
dem contentam urgebit ipfam per Syphonerru 
B A in craterem M . 
MOTUM EX CONDENSATIONE 
AERIS EXHIBERE. 
M Achinam expono , fub n. 7 6. ex qua aqua 
magno impetu explofa afcenditad altitu- 
dine plufquam decem palmorum, & tandiu durat, 
quamdiu comdenfatio acris in vafe inclufi pau- 
latim minuitur. Sit vas A B cui aptetur tubus 
C, qui ad fundum vafis tere pertingat, excatque 
e vafe aliqua fui portione in qua apponatur cla- 
vicula I. In latere ejufdem vafis fit tubus D 
cum inftrumento, quo aer in follibus luforiis fo- 
let condenfari , & in parte interna fit aflarium_.-, 
quod aeris immiffi exitum impediat. In vas fic 
paratum infundatur aqua per idem foramen , vel 
per aliud , quod infufa aqua polfit bene claudi . 
Deinde condenfctur aer per plurimos dudus in- 
flrumenti appoliti, donec vires pollint refiften- 
tiam fuperare . Condenfato aere, fi aperiatur 
clavicula, illico aqua in altum afeendet ob im- 
petum impreffum ab aere condenfato, qui e fla- 
tu libi violento ad priflinum connaturalem re- 
dire, & capaciorem locum obtinere conabitur. 
Facilius idem obtinebitur hoc pado. Sit Vas 
A B , prout indicatur a num. 77. cui fit infertus 
Canalicus C D , ita coaptatus in C , ut aer vafi 
inclufus non poffit abire , fcd fundum vafis non 
tangat: Aptetur huic canaliculo clavicula E, 
qua; aperiri , & claudi pro libito poffit . His per- 
a< 5 tis, fume inflrumentum , cujus beneficio aer 
condenfatur in pilis luforiis , & attrahendo ma- 
nubrium dum aqua; immerfum efl, aqua implea- 
tur; Hinc aptetur ori canaliculi fupradi&i , & 
clavicula aperta, magno impetu impellendo ma- 
nubrium , exoneretur aqua in vas lubje&um , & 
flatim clavicula claudatur. Pluries hoc ago , 
donec vim experiaris conatui refiflcntem . Cum 
igitur vas repletum fit aqua , & fimul aere con- 
denfato, fi clavicula aperiatur, aditus relinque- 
tur aeri , ut ad priflinum flatum redeat, queno 
obtinebit , impellendo aquam in vafe inclufam, 
a^que ha?c per Siphonem DC, magno impetu 
exiliet, ita ut fontem amoeniffimum efficiat . Po- 
terit huic Machina; Avis ex. gi\ aptari vel aliud 
firnile, quod aliud canaliculus fuflentet , in cu- 
jus extremitate, fint parva aliqua foramina; hanc 
Avem forte aliquis fibi fuadebit pofle cantum-' 
emittere ; At fi clavicula E claufa fit , & aperia- 
tur clavicula I,aqua ab aere impulfa per dictum 
canaliculum flatim afeendet , & exiliendo per 
foramina abluet intuentes . 
Idem motus ex aeris rarefa&ione , & conden- 
satione ita obtinebitur, ut fub n.78.Vas fit vitreu 
C A B fundum habens cupreum , tali coagmen- 
tatum arte ipfivafi, ut vas fit omnino aeri im- 
pervium . Quaternis id fuflentatur columellis, 
quibus fubiicitur vas alterum cupreum , & clau- 
fum undique . Ex fundo C E D per unam co- 
lumnam deducitur ad fundum ufque vafis I K 
Sypho N 0 inflrudlus fuperius affiirio quod 
animella vocant Itali , quodverfus anteriorem 
vafis partem elevari ac deprimi poffit . Eidem 
fundo C E D inditus efl apud P N E alius Sy- 
phunculus ejus forma;, quam figura L reprtefen- 
tat inflrudlus affario, quodverfus exteriorem 
vafis partem aperiri potefl , & claudi . Tandem 
in medio machina? fit receptaculum H cum-» 
prominente inferius canali, quo vafi IK indi- 
tur. 
Ufus hujus machina? hic efl . Exempto ca- 
naliculo E , qui per cochleam aptari debet, ut 
poffit auferri, impleatur vas E D ad medietatem 
ufque, & reponitur Syphunculus, & clavicula 
convoluta ita obturatur os E , ur aeri fit imper- 
vium . Interdiu cum incalefcit circumflans aer, 
rarefit aer , qui inclufus efl in vafe C A B majo- 
remque qua;rens locum prtemet aquam , & aqua 
prsffa tiudit verfus exteriores partes affariunx^ 
Syphunculi E , & exitum nadta flillat in rece- 
ptaculum H s & per ejus canalem defluit in re- 
ceptaculum IK. Cum vero frigefeit aer cir- 
cumflans , aer vafis C A B conflringitur , & mi- 
norcrn occupans locum advocat aliud corpus 
unde fuclu ejus aperitur aflarium Syphonis N , 
& periplum Syphonem attrahitur aqua, in re- 
ceptaculo S K collocata ; quod accidit ex acrej 
circumflante incalcfcentc , aut frigefeento • 
Contingit etiam fi admota vafi C A B manu 
calida incalefcit interior aer , & remota refri- 
geratur . 
Clafiem hydraulicarum machinarum clau- 
dat vas , quod aqua repletum illam continet, 
fed fi paucas guttas eidem addas ad vacuum evi- 
tandum tora aqua effluit per canalem apertum 
infundo vafis. Illud, & fimilia que in°eniofus Ar- 
tifex poterit excogitare defcnplit Hero in fui* 
Spiritalibus Theor.i 2. ut fub n.7 9 .Fiat vas A B, 
in medio ejus aptetur Sypho retortus L K I . In- 
fundatur poflea aqua , qua? non fuperet lineam 
orizoi)raIem,ad quam pertingit curvitas Sypho- 
nis K, 
