Clafsis Undecima. 
334 
§. V. 
Ratio conficiendi perfeBiJfme 
Lentes . 
P Qft indicatam utilem microfcopii fabricam , 
fortafle cupido erit alicui fciendi , quo nam 
Pafto lentes effortnari perfe&iffime poffint > an 
fcilicet ratio aliqua inveniri poffit ad fuperanaas 
quamplurimas difficultates, quas in hu/uimodi 
ftudio fefc objiciunt , quibufque multi tempus 
°Peramque deperdunt. Porro quam facilcct 
lentem efformare, tam difficile fine ullo dcfc&u 
illam perficere . Hinc inter curiofos lunt tot 
quin piares, a quibus lentes conficiuntur , at a 
paugis optimo cum eventu . # , 
Inter omnes difficultates , quas m hoc ftu i 
lefe objiciunt , dux potiffimum funt , altera ver- 
fatur circa formam inducendam in vitra, qux ti 
perfefte fphxrica ,& hxc erit prima , & maxima 
difficultas i altera eft , qux accidit in pol.tm a. i 
Vitrum enim quod figuram periette fpbxricam 
affequutum eft ,cum poftea poliri debet , raciic 
illam deperdit . Rcccnfitas difficultates exper 
tus Francifcus Fontana eximius Telefcopiorum 
Fabricator cap. 4. Tradi. 1. de Tubo optico qu?- 
fivit Utrum darentur regulx infallibiles illas Iu- 
perandi . Refponditque affirmative . At nihil 
inde fubdit , quod praxim juvare poffit, nifi mo- 
dum examinandi , an lentes fphxncam per e- 
ftamque formam induerint . 
Innumera documentatradideruntaliiad hunc 
finem , prxeipue Rheita de oculo binoculo , 
P. Cherubinus Aurilianenfis in fua Dioptnca^ 
oculari , &P. Zahn deTelefcopio part. 3. ubi 
praxes multorum in lentibus perficiendis expo- 
nit , addendo deinde fuam , quam optimam in- 
ter exteras putat . Eorum paginas percurrat 
ftudiofus , non enim decet hic omnia retexero 
Rudiofus , non enim decet hic omnia retexet . 
Faucis me expediam indicando aliqua, qux om- 
nino neceffaria funt , & fi ncgliganrur , vel nun- 
quam , vel raro , & fortuito optimae lentes perh - 
cientur . Primo illud adverto, quod P. Cheru- 
kinus Aurilianenfis aliique docuerunt. Vitta-» 
*que utrinque convexa exteris praeponenda ei- 
i idcirco potiffimum , quia tali modo elabora- 
ta (ut videlicet ambx vitrorum hujufmodttu- 
perficies circum fe acutiffime conveniant 1 Ha- 
rum centra . Deinde alia tria documenta adne- 
xo ad obtinendas lentes parvx fphxrx , prout 
funt in Microfcopio necelfarix , cum pro obje- 
^ti vis magnorum Telefcopiorum alia via iit in- 
cedendum . Illa igitur excipe . 
Primum refpicit fcutellas feu patinas conca- 
vas , quas fuppono ex auricalco faciendas eife , 
& ex ftamno vel cupro pro prima forma vitio 
inducenda , quas neceflc .omnino eft P 5 rfc ?‘ " 
roc fphxricas eflfe , tales facile obtinebis , & » £ 
opificio confervabis, ii cas eligas, qu*va 
ample fint,fed lenti faciendae ira commeniuru - 
tur , ut lens fere triplicem diametri poi tionem 
° C Secundum pertinet ad modum inducendi 
fphxram vitris" Hanc primum 
alia fcutella fphxrx paulo majoris vel manu, vel 
torno , feu fimili inftrurocnto deinde majon Au- 
dio in optima minoris fphxrx pernee , utraquo 
manu fimul concurrente, ita ut dextera vitro feu. 
t ellam percurrat, leva autem icutellam vitro 
adaptet , altera alteri obfcundante . _ 
Tertium polituram obtinet . Vanos hanc 
polituram obtinendi modos AuSores prxfcn- 
n ferunt . Vide Zahan , Borellum , aholque . 11 - 
Ium «teris praefero , quo eadem fcutella utitur, 
in qua glutine aliquo feu gummi lupenmpona- 
turcarta pulveri tripolitano afpei fa , at egre- 
oiam facilem , & fine periculo perdendi fpluEti- 
«ro convexitatem obtinebis , It indi umento ro- 
tauli utaris, quod beneficio rota. mqor» veloci- 
te XSTfiderat fupracitatos Au^ores 
adeat i caveat tamen ne variorum documento- 
rum copia inops fiat, ut per eorum ambages in- 
cendendo, nunquam finem optatum attingat . 
Pauca enim requiruntur praecepta , fed optima , 
& diuturnis experientiae laboribus comprobata . 
Porro fxpe accidit , ut ea in praxi neghgantur , 
nec magni fiant, qux tamen ad opus pcrtetfo 
obtinendum optimam viam fternunt , ideoque 
eorum negle&u femper vitio aliquo illud labo- 
rabit. Hxc innuiffe fufficiat Edipo curiofo , , ut 
mentem manumque fuam exercendo , lapiduh- 
mis proprii laboris frmftibus perfoatur . 
f nm de microfcopiis aftum fit , qux parvis 
t funt ad infpicienda objetta prope 
Telekopia 1 f cxiliMtcm nu . 
°d C otr no”n q pSnc diftingui t atque Infta,- 
mentnm fit indicatum , cujus ope M.cro&opu, 
utd, ““adhiberi poffunc , non omittendum eft 
lnftrumentum , quo majora Tclefcop.a facie 
pertraSari poffunt, in obferva.ion.bus rerum , 
qux valde remotxfunt, & prxeipue 1 laneta- 
r ° Cum autem in eorum ufu 1 , difficillime I ubi 
dirigantur, ita ut ne digito quidem a linea 1 ectil- 
fimarecedentes in arcum efformentur , atquo 
immobiliter diredti, idem centrum fci vent,quetn 
lens ocularis , & objeftiva adeptx funt in prima, 
lnftrumentum excoeita- 
]cns OCUiailb,bVuu;cv..-> f 1 
& optima directione , lnftrumentum excogita- 
vit P. Francifcus ^Egidius deCotrignies No- 
ftrx Societatis , cum Mathematicas facultates in 
p f Coi- 
