Muftei Kirchcriani 
393 
morbofam earumdem luem , "Referam rationem , 
ob quam Cochlea auribus admota maris Jufurrum 
i videamur audire ; caufam inquiram , cur fub un- 
dis copiofius 'feflacea , quam fub glebis nafcan - 
tur , & pr<ecipue in Mari lndiarum Orientali , in 
quo egregius picturata : cur in fuperficie fotiffi- 
mum externa diftinguantur eoioribus , cur multa 
fpirarum orbibus circumvolvantur : cur membro- 
rum diver/ttatem vix habeant ; Cur Dentibus , 
Corde , & Cjjibus careant : Cur Luna deficiente. 
macrefcant : Eigra , & Jiolida fint . Balanorum 
fuccus noflu eniteat. Cur inter colores , quibus 
diverfimoae pinguntur , non appareat Car ulcus : 
An Cochlea , dicitur Venerea , /it Remora d 
Mutiano relata , abdita vis velocem Na- 
vium curfum valeat retardare , aliaque fimiliO-* 
problemata d nullo haflenus propofita adtrutintttn 
revocabo . 
P R oE F 
Ui negotiis otia , feriis lu- 
dicra mifcentjnon tam fuo, 
quam natura? genio, huma- 
na?quevita? conditioni ob- 
fequuntur. Vita? enim , vel 
laudatiifimtt tenor, fi nulla 
voluptate interpelletur , 
fpeciem refert Mufice, aptis 
quidem modulis temperata?, imperfeda? tamen, 
nif Harmoniam paufa condierit . Tempus, te- 
fte Plutarcho , die nodeque componitur, qua- 
rum ifta quieti, labori illa debetur, id quod 
Lucanus Pifonetn pluribus monuit . 
Nec enim facundia femper 
Adduiia cum fronte placet , nec femper in armis 
Relhca turba manet ; nec tota clajficus horror 
No fle, die que gemit ^ nec femper Gnojfius arcu 
Deftinat exempto ifed laxat cornua nervo , 
Et galea miles caput , cb- latus enfe refolvit. 
Sane Viros undecumque fpedatiifimos novi- 
mus , feu privatorum fluidiorum contentionem , 
fcu publicas curas honeftis remiffionibus , & lu- 
dicris exercitationibus ideoque laudabili vaca- 
tione relaxafle, quod non fegne , & ignavum-» 
otium fedati , confirmandi animum, & a labore 
recreandi propofitum haberent . Fatetur id do 
fe Tullius, quod Tullius cum eforo, in quo 
verfare omnium animos quoquo vallet confue- 
verat, rus, & in villam concederet, vifus fibi 
fuerit canquam e procellofo mari ad portum, ab 
armorum ftrepitu ad pacis afylum,a fe denique, 
velutex aliena potcftate , ac dominatu evafilfc . 
Hinc fummis laudibus didum illud Scipionis 
profequitur : Nunquam fe minus otiofum ejfc—i > 
quam cum otiofus . Et vere nemo fapiente fua- 
viusobledatur, qui ad rerum meditationem^ , 
aut ledionem fecefliim , & folitudinem eligit; 
Ejus rei graviflimus audor eft /Eneas Silvius 
Vir dodi fimus idem, & Romana? Ecclefis Pon- 
tifex Maximus.ff/?, inquit, cp.66.MagnaVirorum 
recreatio cum fe aliquis retrahit mfolitarium 
locum , ut meditetur , vel legat . Et vero ad re- 
ATIO. 
' creandum animum quolibet libro potentior 
eft quicunque parrus Natura?. Hinc , ut ni- 
hil de tot aliis dicam, Scipio, atque Lelius , 
tametfi alter ducendis agminibus , & conferen- 
dis prteliis , alter dicendis in Senatu fententiis > 
verfandoque quo vellet Collegarum fuorum-» 
judicio infueviffent, ad litus maris eam aliquan- 
do voluptatem qua?rebant , quam in Cochlea- 
rum deferiptione ipfe tibi proponere conftitui . 
Conflat namque eos , inquit Plutarchus. , Cajeta » 
& Laurenti conchulas , & calculos leftitaffi . 
Quod genus animi obledandi etiam ab aliis pari 
Audio, ac jucunditate ufurpatum vetus adagium 
peperit. Conchas legere-, hoc eft jucundis & utili- 
bus occupationibus fefe obledare. At enim ifta 
rudibus puerorum oculis parata neutiquam eft i 
ciim enim plurimas concharum formas produ- 
co , fimul Mufaeum-aperio , in quo non tantum 
fe lumina pafcant colorum , ac figurarum varie- 
tate , tanquam qui viridarium ingreffus variis 
confitum floribus , arque admiratione defixus» 
nefeiret tamen quem ex illis omnibus legere» 
ac concupifcere poti/fimum deberet . Verum 
etiam, ut animus ex accidentibus fubftantiam 
cognofcerc difeat , callearque fubinde modum 
caufafque tum molis , tum formae , tum denique 
coloris fingularum . Compenet enim vero 
quanti fit operis , ac laboris , penitus intimeque 
rei cujufcunque , vel minima? precium cogno- 
fcere , quam Natura produxerit , aliam atque-» 
aliam admirationis materiem omni fuo opere fo- 
lita miniftrare , qua?quc terraf imprefla reliquit 
vcftigia, ca mens capax , prodigiorum artificis » 
& Gigantis effe deprehendet . 
Equidem ifta magnificentius, quam verius 
me dixifle nemo putaverit , qui vel folas Co- 
chlea? fpiras intuens exiget fecum , quantopere 
laboratum a Geometris fuerit in illis rite ducen- 
dis, & veroqua?cunque demum ejus artis prae- 
cepta tradiderunt, aliter efle tamen femper funt 
vifa?, ut qui eam e circuli portionibus inangu- 
ftius fpaciutn femper contradi compofuere,cum 
con- 
l 
