Clafsis Duodecima . 408 
otio torpentium , ad illam corruptam materiam 
animandam excitantur. 
Sententiarum harum examen nullatenus hic 
aggrediar. Animadvertere tantum fufficiat, 
^uam perarduum , incertumquc fit, veram cau- 
fam Efficientem Animalium, fponte nafcentium 
recognofcerc. Unde Galenus afiequi eam poffe 
^oiperans, ab incoepto deftitit, refpuens opi- 
n, °nem Platonis , quam fequuntur Scotus , Sua- 
rez 3 aliique , cum afferunt , a manu Dei omni- 
potenti illa produci in materia praeexiftenti dif- 
pofitaque , ne fibi perfuaderct Potentiam illam, 
qua? coeteris virtutem formatricem fapienter 
communicat, ad efformandos fcorpiones , co- 
chleas , fimilefque vermiculos defeendat. Quod 
idem negans recens AuCtor in fuis accuratis 
obfervationibus circa generationes Infectorum, 
dmens, ne Peripateticorum Turba in ipfurrL> 
inveheretur, qui ajunt : Non poffe rem nobilio- 
rem a minus nobili generari , fuadere potius 
fibi conatus eft cum Empedocle , & Pitcagora , 
ab Ariftotele relatis , vitam fenfitivam etiarti^- 
Elantis ineffe , eamque Animalibus poffe com- 
municari : Ac fi veritati confentaneum eflet» 
quod pulchro aurium blandimento Fabula? fin- 
xerunt , cum dicerent: Armorum iCtibus vocem, 
& cruorem ex Arboribus emanaffe , fub quo- 
rum corticibus Polidori , & Amadriades circiis 
artibus latitabant . 
Qui Deum rerum omnium AuCtorem , & cu- 
jufcunque animalculi conditorem non affirmat , 
acriter a D. Auguftino in Pfi 148. reprehendi- 
tur; Quando expavefeit , inquiens, in minimis 
lauda Magnum. Qui fecit in Coelo Angelum-* ■> 
ipfe facit in T erra vermiculum : Quod non fo- 
lum credendum eft de prima rerum productio- 
ne , verum etiam de coeteris, & fi omnium Con- 
ditor unicus affirmetur, laetabitur Mare, ficuti 
campi, ut inquit Plinius , quos manus Regum 
colebant , gaudente terra vomere laureato , 
triumphali Aratore , copiofis foetibus fueeun- 
dum, conditis a Divini artificis manu, non ideo 
minori pretio habenda , quia materiales animas 
effinxit , dum fua virtute e vili maffa venuftatis 
P l 'odigia produxit. Eadem , inquit S.Ambrofius 
fap. 2. in Genef. ficut non laborat in maximis , 
jngentes quercus , & Cete grandia componens, 
ira non fajlidit in minimis , reddens prodi giofum 
na rurae portentum vilem vermiculum , aut lu- 
fcam cochleam , & facri Vatis effatum compro- 
bans , dum fecit mirabilia magna SOLVS • 
7i.i8. 
Et quidem, ut verum fateamur, nonne hu- 
JUfmodi rerum opificium adeo mirabile eft , ut 
cujufcunque mentis ftudium explere poffit, in- 
ique pateat, quod S. Auguftinus pronuncia- 
v ir, de Civit. Dei lib. 1 1 . c. 2 1. Deiun videlicet, 
ita artificem effe magnum in magnis , ut minor 
non fit in parvis , quare cum Pifida de Opific. 
Mundi , artonitus haereat. 
Mirando , come la Divina forza 
Non fi riflette ^finche nen aggiunfe 
Lavor immenfo alie fue piccol’ opre. 
Si teftam obfervas , deprimunt ne Dignitatem 
Artificis circumvolutiones illa?, admirabili quo- 
dam artificio procedentes ? damnant fortafie or- 
bes , quibus fervata proportione finiuntur? Imo 
potius celebrant, cum e lapidea materia com- 
paCtae cerre mollitiem oftendunt in multiplici 
varietate formarum, tot colorum, totincifio- 
num, tot anfractuum difpolitione perornata., . 
Si vero cum infentatis rebus , licet pisclaris, de 
nobilitate contenderent , litem definirer S. Au- 
guftinus , qui mufeam , eo quod fit anima prae- 
dita, antecellere Soli , Planetarum principi, 
definivit . Qui eas tanquam luteas animas, aded- 
que viles affirmat , palinodiam cantabit profe- 
cto cumjuriftis, qui e pulchritudine corpo- 
rum venuftatem arguunt animarum , quibus a 
Natura conveniens domus fabricatur. 
Hrec indicafTe fit fatis ad defenfionem illo- 
rum, qui cochlearum productionem perferutan- 
tes , immediatam caufam earum affirmant 
Deum, femper majori #ftimationc habendum 
cum Giliberto Abbate, 3. in Cant. qui copiofas 
variafque rerum fpecies ab eo conditas mente_> 
pervolvens, illi dicebat: Ubique tetus es , ex 
toto te ubiqae operaris , & virtus tua ubique , & 
tota operatur , licet non tota ubique expendatur . 
Semper in novas produCtiones intenta, & toti 
terrarum Orbi potenti# fua? thefiuros imper- 
tiens, ut cecinit Propheta , praevidens longae- 
vam affiduamque feriem productionum : Gene- 
ratio , & Generatio laudabit opera tua , & Poten- 
tiam tuam pronuntiabunt , Pf. 144. 
CAPUT VI. 
Quaeritur an Cochlea Propa- 
, gatione Specierum gene- 
rentur , aut potius 
Sponte ex fe 
nafcantur . 
P Ropagationem fpecierum in Teftaceis ne- 
gavit Ariftoteles , eaque , ficuti InfeCta , c 
niaffis putrefiCtis fponte nafei affirmavit . An- 
tequam ad Qu#ftionis examen deveniamus , in- 
dicandae funt diverfa? generationes , quibus Vi- 
ventia producuntur . Triplici igitur modo , do- 
cente Philofopho , quorumcumque Animalium 
L 1 par- 
