Clafsis Duodecima . 412 
CAPUT vir. 
Exponitur Generatio Balano - 
rum eaque confirmatur 
Caput prcecedens . 
I N ter multa? Bivalvium fpecies una cft 1 qu* 
Balani nomine appellatur, qua voce quid- 
quid glandium nomine a nobis intelligitur , 
Graeci fignificant . Hinc multae Balanorum fpe- 
cies , ut Tuo Joco videbitur. In prxfentia haud 
intelligendi iunt ii , quos Petrus Gilius leves % 
dixit, & in cavernis J, axorum Jl abulari , quoniam 
haec etiam conveniunt Da&ilis Bivalvibus pro- 
pter fimilitudinem, quam habent cum Palm* 
fru&ibus fic appellatis, fed de iis, quos in no- 
ftro Catalogo num. 25, & Claffis fecund* 
indicabimus , 
Deeifdem loqucns Aldrovandqs lib. 3. do 
Teftac, dixit : In littore Anconis ano faxa magni 
ponderis quinquaginta , di“ plurium libyarum $ 
mari trahuntur . His color , & conjlitutio exte - 
nor ea (Jl , qua lapidi Aetiti : rudis nimirum , & 
non ct fficilis Ufu , aut tyifu : interior vera crufta\ 
aut tunica dura ejl , & qua polir pt.JJit , haudje- 
cus , atque interior Aetita tunica , colore etiam o 
Jubear ulco , Rumpuntur httefaxa majoribus mal- 
leis ferre: s , non quo intus , ut in Aquili lapide 
alius calculus inveniatur , fed quo pjciculi deli- 
cui pmi extrahantur t)ufdem generis cum fcleni- 
bus , quas Ccppas longas Veneti appellant ; fed 
eb delicatiores , quod non aqua marina , fed rore 
quodam tenu (fimo per lap dem imbibito pajcan- 
tur . Hi plures numero faxo includuntur , utfin- 
guhs fuisfit nidus ad magnitudinem , & figuram 
pfeis omnibus lineamentis refpondens , In bis igi- 
tur ualid Jfim s J, 'axis , in quibus aqua nulla^nullus 
liquor invenitur , prater eum , quem Pfeis con- 
tinet , non figura modo Daftili , fivef olent s , fed 
vita etiam , & omnis pjciculi laus perficitur , & 
abjolvitur , melior , ut mulio fit , qudmfi in ipfa 
mari extra lapidem natus fuifiet , 
Cum ergo his ultimis verbis doceat Aldro- 
v andus Balanum in lapidum vifceribus nafei; 
-libet cxadliflimum examen inftituere, ut vera-, 
patet ejus ormo, qua quidquid in praecedenti 
Capite diximus magis roborabitur , Pono igi- 
tur fub oculis faxum , quod in partes difcCturru 
veritatem offendat . In quarta figura repi e len- 
iatur Tefta cum animali , in fecunda cavernula 
faxi, in quo vivit, qu* aeque dilatatur, ac ipfum 
Animal molem fuam auget , & pro comperto la* 
iis haberetur in faxo ipfo Balanos generari , fi 
aliquis eorum lapideis vifceribus circumdatus 
omnino delitefceret , ficuti in Quercuum Gallis 
mufcsA vermes, & formicae inveniuntur , ubi 
nullum apparet foramen, rimula nulla, per quam 
ingredi certe potuiffent alibi generata . Verum 
quia ex omnium caverqis , ut in figura apparet , 
extenditur ad fuperficiem ufquc Canaliculus 
quidam , idcirco ignotum eft an generatio eo- 
rum intra lapidem 5 at. Obfervando omniuno 
domos, ita difpolitas, ut e fuperficic Iapidis cen- 
trum verfus, licet non per viam rigorose re&am, 
augeantur, & nunquam e centro ad fuperficiem, 
hoc credere recufabam , fuadens mihi extra fa- 
xum primum generari, ut aliqui turbines viven- 
tes in fpugnis primum alibi nati , vel uti vermes 
oriuntur in fuperficie lignorum pomorumquo , 
demde partes intimas corrodendo penetrant , 
ibique femper aluntur . Sufpicabar idcirco oriri 
poffe in canaliculiculis quibufdam turbinatis, 
& minutiffimis, quos oculus microfcopii ope de- 
prehendi t in faxis, quique fub vitro apparebant, 
quales num.$» exprimuntur. 
Nec obftabat, ut hoc crederem, faxi durities, 
quoniam in alio faxo , 6 fundo maris accepto, & 
jn partes concifo, innumeros vidi canaliculos 
non quidem retfos , fed fine ulla regula inflexo 
tramite procedentes, ut notantur in Tab. hic po- 
fita n. 1 , In fingulis eorum vermis valde vividus 
latebat n. 2, exprefTus , & n. 3, mole major , ut 
apparuit fub Microfcopio , & quia illum obfer- 
vabam non foliim canaliculo abfconditiun , fed 
aliqua fui corporis parte in luto , quo cavernula? 
faxi replebantur ftabulantem , inceflit mihi 
fciendi cupido, qua vi penetrare facile poflet 
duriffima lapidum vifccra, e quibus caiybis i&i- 
bus fcintilla? ignis excutiebantur . Diligenti id- 
circo ftudio perquirens , animadverti ex parte > 
qua faxum penetrabat , binos dentes evaginari , 
& quidem acutiflimos fimiles illis, quibus Vi- 
per* truculenter feriunt , colore nigros, & adeo 
duros, ut ferri incifioni tanquam ofTea refifte- 
rent. In figura 4« videntur quales Microfco- 
pium reprarfentabat , ut falces curvati , & den- 
tati , ut ferra in parte , qu* e gingivis prominet, 
ideft fupra lineam I E. Componitur autem binis 
his dentibus inftrumentum quoddam ex utra- 
que parte acutum , quo faxi paniculi* paula- 
tjm radantur ,& duriffima quxquc facile tere- 
brentur. 
Hinc igitur prudenter credendum exiftima- 
bam > inde Ortum ducere Balanos , eo magis 
fuafus , quo magis credendi fundamentum , &; 
ratio ex his , qu* fubjiciam , augebatur , Pr*ter 
fupradi&os vermes alios obfervavi , & quidem 
mirabili artificio in faxis inclufos . Infpice fub 
littera N. num, 5. & num, 6 . litr. A C D. eos 
videbis ita inflexos, ut fig. A C D, formatur, 
in qua canales extenfi femper paralelli , hoc eft 
sequa- 
