Clafsis Duodecima . 418 
qua» cum marinis omnind conveniunt, alterae 
e as , qua: foliim differunt pondere , vel gravio- 
ri 5 quia ( ut ille ait ) fucco afeititio repleta , vel 
leviori , quia illarum pori leviorum partium ex- 
pul/tone ampliati funt , idcirco in lapidem , aut 
in calcem converfa: . Tertia demum eas, qu« 
fola figura marinis affundantur, quarum aliquas 
aereas vocat , quia nempe marinarum Cochlea- 
rum tertis vi fucci alicujus dirtolutis , fpatiola^ 
eifdctn refpondentia inter glebas remanent aere 
plena , in qua: , introduco humore , feu materia 
lapidefcente , formatur Cochlea aliquando gy- 
pfea , interdum criftallina, aut fimilis, qua: vere 
Cochlea: non funt . 
Aliqui vero catcutientes , & libere, prout in- 
genii propenfio exrimulabant philofophantes , 
nimis facile tanquam verum pronunciarunt 
quidquid opinabantur , licet falfutn ab experi- 
mentis comprobatum appareret . Nonnulli e 
contra fenfuum dudui omnino fidentes,fallacia, 
& infulfa argumenta effe judicarunt , qua: intel- 
ledus, incertas a certis illationibus prudenter 
deducens ad veritatem rtabiliendam fpeculaba- 
tur: utrique, mea quidem fententia , infeitia: 
tenebris involuti . In rerum enim naturalium , 
& abditarum perferutatione fenfu utendum eft, 
quo comite intelledus tutum fibi callem ape- 
riat , in quo deinde ex una re cognita ad aliam 
gradum faciens , veritatem demum reneat in_> 
profundo latitantem ; alioquin errabit profedo, 
aut canis inftar ab /E fopo deferipti pra:da care- 
bit , dum eam putabit habere . 
Ariftoteles autem eandem quseftionem agi- 
tans , fciens Asgypti Regionem Conchiliis ple- 
nam effe , maris ejedamenta illa credidit . Ea 
enim Regio mari Rubro fubjeda, aquarum illu- 
vione pluries fub undis jacuit , 'quibus liceatis , 
tertarum ingens copia fubfidit in arida , inquit 
Philofophus , ex quo Sefoftris didicit mare Ru- 
brum altius effe ^Egypto, atque cadecaufa, 
foffam e mari Erithreo in Nilum non duxit . 
Infuper maximam partem iEgypti ex Nili 
alluvione excreviffe contendit , eam pradertim , 
qua: a montibus vnemphiticis ad mare ufquo 
exporreda, fluminis incrementis, late irrigatur. 
Atque hinc jam effici , ut neque flumina ulla fint 
perennia, neque femper Mare aliquod fuerit , 
quod nunc mare effe cernitur , fed viciffim mo- 
do mare , modo terras eadem loca fieri certis 
quibufdam temporum converfionibus , quibus 
nunc maximi humores aliis, atque aliis locis 
exiftant . Ita Tanaim , & Meotida paludem , & 
ipfum etiam Pontum exiccatum iri, atque fimi- 
liter omnia permutanda in temporis duratione . 
Ha:c , & hujufmodi plura Ariftotelis partim ex 
Herodoti de jEgypti hiftoria , partim de Plato- 
nis Atlantide Infula videtur haufiffe , quae 
Oceani illuvie fub aquis jacet. Non ert igitur 
mirum , fi Aigypti Regio nil aliud effe videa- 
tur , quam Tertarum coagmentatio, fi Delphi- 
nis , & reliquis pifeibus ftatio quondam fuit. In 
hanc fententiam inter Veteres Strabo , & Plu- 
tarchus defeendunt , fed multo certe prius Era- 
tofthenes , qui fibi fuafit plurimis in locis Con- 
charum, & Ortrconun ingentem multitudinem 
cerni, & praeter hscc falfos etiam lacus inveniri, 
quia ibi maria fuerunt, uti fit circa templurru 
Hammonis, & in ea , qua: ad illud ducit via , 
quae ipfius teftificatione longitudinem habet 
trium millium ftadiorum . Ibi enim plurimam 
Oftreorum colluviem erte fcimus , & prope ip- 
fum etiam navium maritimarum fragmenta 
monftrari . Hifce indudus Eratofthenes Strato- 
nem phyficum, & Xanthum Lydum laudat, qui 
cxiftitnarint ipfum Hammonis templum prius 
prope mare fteciffe , ac deinde , mari defluente , 
in Mediterranea regione manfiffe. 
Ex impetuofis hifce marium inundationibus 
cffrxnatam quandam philolophandi licentiam 
tribuit Ariftoteli > licet fuo piorceptori , Olym- 
piodorus inter Interpretes eruditi (fimus , ejuf- 
que effata infomnis excogitata credit ad tuen- 
dum quidquid de Conchyliis opinabatur, fal- 
fumque effe , ait omnes regiones , ubi Conchy- 
liorum terta: inveniuntur , fub Oceano latuiffe . 
Ventorum potius impetu arguendum eft, inquit 
hic Audor , ablaras fuiffe c littoribus , ac in va- 
riis Mundi plagis difpcrfas . Quis enim , fi ven- 
torum vis ftatene appendatur, hoc fieri poffo 
negabit ? Nonne domus integra: , Surio refe- 
rente , a fundamentis leparata: vifie funt in Ger- 
mania alio transferri vehementi ventorum im- 
pulfu , eorumque flatibus magnas trabes Tem- 
plo Moguntino ablatas, per aerem volitaffo , 
quafi pennas haberent , a Conrado Argentino 
accepimus . 
Hujufmodi argumentis indudiPrifci illi Seri* 
ptores, alios affeclas, qui de Conchyliorum^ 
orjoine fuse tradarunt in eadem fententia fta- 
bilTvere . Verum , ut candide loquar, utrofque 
a redo veritatis tramite aberraffe judico . Qua 
nam enim repentina Ventorum procella , aut 
fiderum impreifione, huc illueque olim mare> 
difeurrens , Provincias , & Regna, longo licet 
intervallo diflita , unicoquodam hauftu potuit 
abforbere? Illud littoribus circum vallaturru 
fuiffe ab Audore Naturo: pro comperto eft , in 
quibus indelebili charadere prateeptum pofuit, 
cum diceret :Hic confringes tumentes fluftus tuos* 
eique femper , iicet fluduantium undarum im- 
petu violenter exagitatum, paret , ac ut cum_* 
Bafilio Seleucenfi loquar, Curvatis JluEiibus ter- 
mini Pojitorem adorat . 
Non igitur Venti , quorum flatibus leves 
M m 2 Con- 
